Şəhidlər Xiyabanında foto və video çəkilişlərini qadağan etmək olmaz
“Xalqımız Şəhidlər xiyabanını məzarlıq və kütləvi dəfn yeri deyil, qəhrəmanlığın ünvanı, milli kimliyin pasportu sayır”. Bunu Milli Məclisin İnsan hüquqları komitəsinin sədri Zahid Oruc parlamentin plenar iclasında bildirib.
“Xiyabanlar Azərbaycan xalqının azadlığı, suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda canından keçən şəhidlərin dəfn olunduğu, milli-mənəvi kimliyi təcəssüm etdirən və dövlət tərəfindən xüsusi qorunan xatirə məkanıdır. Şəhidlər xiyabanında 3 əcnəbinin qeyri-etik davranışı, o cümlədən, illərdir bir sıra işğal partiyası təmsilçilərinin milli yaddaş məkanlarını siyasi mübarizə meydanına çevirməsi “Şəhidlər xiyabanları haqqında” xüsusi qanunun qəbulunu zəruri edir”, - deyə komitə sədri qeyd edib.
Xatırladaq ki, bu ilin avqust ayında Şəhidlər Xiyabanını ziyarət edən 3 əcnəbi turistin orada nalayiq hərəkətlərə yol verməsindən sonra xiyabanlar haqqında qanun qəbul olunmasının zəruriliyi gündəmə gəldi. Lakin bu məsələdə fikir ayrılıqları var. Bir qisim qanunun qəbulunu vacib sayır, bir qisim isə cəmiyyətin özünün qaydalar tərtib etməsi fikrini irəli sürür. Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin üzvü, deputat Səbinə Salmanova hesab edir ki, bu məsələ ilə əlaqədar yeni qanunvericilik təşəbbüsləri irəli sürməyi planlaşdırırır:
- Hesab edirəm ki, şəhid məzarları, dini və tarixi abidələr, memorial komplekslər və milli əhəmiyyətli digər məkanlarda ictimai davranış qaydaları hüquqi şəkildə müəyyən edilməli, bu məkanlarda nalayiq hərəkətlərə yol verən şəxslər üçün inzibati və daha sərt cinayət məsuliyyəti nəzərdə tutulmalıdır. Eyni zamanda, bu məkanlarda video və foto çəkilişlərə məhdudiyyət də qoyulmalıdır. Yalnız ziyarət, xüsusi günlər və digər zəruri hallar istisna olmaqla, şəxsi maraqlara xidmət edən çəkilişlərə icazə verilməməlidir. Həmçinin ölkəmizdəki şəhidlər xiyabanlarını ziyarət zamanı geyimlə bağlı da müəyyən məhdudiyyət tətbiq olunmalıdır. Həmin yerləri şortla, qısa geyimlərlə ziyarət etmək qadağan edilməlidir.
Milli Məclisin İnsan hüquqları komitəsinin üzvü Hikmət Babaoğlu isə məsələyə fərqli yanaşıb. Millət vəkili bildirib ki, cəmiyyətdəki bəzi münasibətlər hüquqla tənzimlənə bilmir:
- Cəmiyyətdə elə münasibətlər var ki, onların hamısını hüquqla tənzimləmək olmur. Yəni bizim qanunla qadağan olunmayan fəaliyyətlərimiz azadlıqlarımızdır. Hər bir cəmiyyətin hüquqla tənzimlənən münasibətlər sistemi var. Eləcə də hər bir cəmiyyətin adət-ənənə, mənəviyyat, əxlaq və dəyərlərlə tənzimlənən ictimai münasibətlər sistemi mövcuddur. Ona görə mən düşünürəm ki, 3 əcnəbi turistin hərəkətlərinə görə biz cəmiyyətimizdə formalaşmış çox dəyərli ənənələrimizə hansısa məhdudiyyətlər gətirməli deyilik. Məsələn, Şəhidlər Xiyabanını ziyarət edib şəkillər çəkirik, mediada, sosial şəbəkədə paylaşılır. Rəsmi protokol tədbirləri zamanı da yenə şəkillər və video çəkilir. Hər birimiz fərdi qaydada şəhidlərimizi ziyarət edir və eyni qaydada paylaşımlar edirik. Bunların hamısı dəyərlərimizə hörmət və rəğbətlə, şəhidlərimizə sonsuz hörmətlə edilir. Ona görə də, əlbəttə, hansısa ərəblərin hərəkətlərinə görə Şəhidlər Xiyabanında foto və video çəkilişlərini qadağan edə bilmərik.
H.Babaoğlu geyimlə bağlı təkliflərə isə belə reaksiya verib:
- Geyim formasına gəldikdə, heç bir azərbaycanlı heç vaxt Şəhidlər Xiyabanına uyğun olmayan geyim formasında getməz. Bunu biz yaxşı bilirik. Ona görə biz üç ərəbə görə bu günə qədər tarixən formalaşıb gələn əxlaqi, mənəvi, milli və dini dəyərlərimizi, mənəvi-ictimai müstəvidən hüquqi müstəviyə keçirə bilmərik. Təklifim isə budur ki, Şəhidlər Xiyabanı boyunca kameralar quraşdırılsın ki, bu cür hərəkətlər dərhal qeydə alınsın və uyğun hərəkət etməyən kimsə varsa, dərhal məsuliyyətə cəlb edilsin.
