
Makronun Afrika siyasəti iflasa uğrayıb: Fransanın regiondan çəkilməsi Parisin zəifləməsini simvollaşdırır
Yusif Nəzərli
10:56 21.02.2025
Dünya
573
Müstəmləkəçiliyin sona çatması ilə dünya siyasi mənzərəsi əhəmiyyətli şəkildə dəyişdi və bu, yeni müstəqil ölkələrin yaranmasına səbəb oldu. Köhnə müstəmləkə gücləri, xüsusilə Fransa, öz təsirlərini qorumaq və yeni şəraitə uyğunlaşmaq üçün müxtəlif strateji yanaşmalar tətbiq etməyə başladılar. Bu prosesdə, Afrika qitəsində Fransa, keçmiş müstəmləkələrinə olan iqtisadi və siyasi təsirini davam etdirmək məqsədilə bir sıra ikitərəfli müqavilələr imzaladı. Lakin zamanla, Fransa əleyhinə baş qaldıran etirazlar, E.Makronun siyasəti və müstəqil ölkələrin suverenlik tələbləri, bu hegemonluğun sona çatmasına gətirib çıxardı.
Politoloq Yusif Bağırzadə Sherg.az-a açıqlamasında Fransanın Afrika siyasətindəki uğursuzluqları və bu uğursuzluqların beynəlxalq müstəvidəki nəticələrindən söz açıb:

"İkinci Dünya Müharibəsindən sonra dünyada müstəmləkələrin çöküşü ilə yeni müstəqil ölkələr yarannağa başladı və təqribən 60-cı illərdən etibarən Fransa da öz müstəmləkə siyasətini dəyişməyə məcbur edildi. Uzun illər ərzində müstəmləkəsi altında saxladığı ölkələrlə ikitərəfli müqavilələr bağlayaraq yerli bazarlarda müəyyən imtiyazlar əldə etdi. Fransaya yaxınlığı ilə seçilən avtoritar liderlər dövlət başına gətirildi və onların vasitəsilə ölkələrin faydalı qazıntıları Fransa tərəfindən yenidən ələ keçirildi. Başqa sözlə Fransa ölkələr arasında ikitərəfli müqavilələr adı altında faktiki olaraq yenə də müstəmləkə siyasətini davam etdirdi".
Ekspert Mərkəzi Afrika Respublikasının, Kamerunun, Tunisin, Qabonun, Çadın, Zairin, Ruandanın, Somalinin, Cibutinin, Konqonun, Malinin, Qərbi Saxaranın, Serra-Leonun, Liviya kimi ölkələrin uzun illər ərzində rəsmi Parisin cinayətlərinə şahidlik etdiyinə diqqət çəkib:
"2020-ci ildən sonra bir sıra Afrika ölkələrində Fransa əleyhinə etiraz aksiyaları keçirilməyə başladı. Onlar Fransa ordusunun ölkələrindən çıxarılmasını və indiyə qədər olan müqavilələrə xitam verilməsini, eləcə də yeni müqavilələrin bağlanmamasını tələb etməyə başladılar. Nəticədə uzun sürən nəticəsiz cəhdlərə baxmayaraq Fransa qoşunlarını Mali, Niger, Burkina Faso, Mərkəzi Afrika Respublikasından və digər yerlərdən geri çəkmək məcburiyyətində qaldı.
Fransanın regiondan çəkilməsi, o cümlədən BMT daxilində onu müttəfiqlərdən və tərəfdaşlardan, mühüm təsir mənbəyindən məhrum edir və Parisin zəifləməsini simvollaşdırır. Bütün bunlar
Makronun Afrika siyasətinin iflasa uğradığının göstəricisidir. Məhz onun yalnış siyasəti nəticəsində Afrika ölkələri ilə olan 70 illik imtiyazlı əlaqələr tamamilə məhv edilib".
Politoloq bu uğursuzluğun birbaşa olaraq Fransanın xarici siyasətdəki səhvləri ilə əlaqədar olduğunu bildirib:
"Fransız diplomatiyası Afrikadakı mühüm dəyişikliklərə - qloballaşmanın artması, orta sinfin yaranması və gənclər arasında suverenlik arzusunun güclənməsi kimi proseslərə adekvat reaksiya verə bilmədi. Eləcə də Rusiyanın hərbi və Çinin iqtisadi gücünü lazımi səviyyədə qiymətləndirə bilmədi.
Bütün bunlar Fransanın Afrika regionundakı təsirinin zəifləməsinə və nəticə olaraq həmin əraziləri təkcə hərbi cəhətdən deyil, həm də iqtisadi müstəvidə tərk etməsinə səbəb oldu. Belə ki, Afrika ölkələri artıq Fransa şirkətləri ilə yeni müqavilələr bağlamaqdan da imtina edirlər və bu da fransız şirkətlərinin, sərmayələrinin Afrika ölkələrindən kütləvi şəkildə çıxmasına səbəb olub".
Müsahibimiz sonda Makronun ambisiyalarının Fransanın Afrikadakı mövcudluğunun sonunu gətirdiyini vurğulayıb.
Oxşar xəbərlər
Xəbər lenti
Hamısına bax
Rus ordusu Vodyanskoyeni işğal etdi
16:22 19.08.2026
Gündəm
Kazino şəbəkəsinin rəhbəri Gürcüstandan Azərbaycana gətirilib
16:06 19.08.2026
Hadisə
Evdən 10 min manatlıq qızıl oğurlayan şəxs saxlanılıb
15:58 19.08.2026
Hadisə
Evdən 10 min manatlıq qızıl oğurlayan şəxs saxlanılıb
15:34 19.08.2026
Cəmiyyət
Rusiya Gürcüstandan kartof idxalını dayandırdı
15:32 19.08.2026
İqtisadiyyat
Bu ayın 17 günü temperatur normadan yüksək olub
15:21 19.08.2026
Ekologiya
Ərdoğan: ABŞ-İran münaqişəsinin yeganə həll yolu danışıqlardır
15:02 19.08.2026
Gündəm
Televiziyamızın yaşıdı
15:00 19.08.2026
Media
Xarici uçuşlara böyük endirim! Biletlər 29 dollardan başlayır
14:46 19.08.2026
Aktual
“Al-Monitor”: Netanyahu Trampla açıq qarşıdurmaya hazırlaşır
14:37 19.08.2026
Gündəm
Azərbaycan səfiri etimadnaməsini Kasım-Jomart Tokayevə təqdim edib
14:17 19.08.2026
Gündəm
Rusiya və Ukrayna əsir mübadiləsi həyata keçirib
13:43 19.08.2026
Dünya
Netanyahu “odla oynayır” - yəni Ərdoğanla - ŞƏRH
13:01 19.08.2026
Gündəm
Kira Rudik: Müharibə zamanı seçki keçirsək, Ukrayna parçalanacaq
12:57 19.08.2026
Dünya