NASA ilk müfəssəl rentgen görüntülərini təqdim edərək Yerin maqnitosferinin öyrənilməsində yeni zəmin yaradacaq LEXI (Lunar Environment Heliospheric X-ray Imager) missiyasını işə salmağa hazırlaşır.
AZƏRTAC NASA-nın rəsmi saytına istinadla xəbər verir ki, “Artemida proqramının bir hissəsi olaraq, bu missiya Yerin maqnit sahəsi ilə günəş küləyi arasında qarşılıqlı təsirlər haqqında unikal perspektiv təklif edəcək. LEXI missiyası NASA-nın perspektivli CLPS (Commercial Lunar Fayload Services) proqramına daxil olan 10 faydalı yükdən biridir. Agentliyin Floridadakı Kennedi Kosmik Mərkəzindən yanvarın ortalarından əvvəl buraxılması planlaşdırılan missiya faydalı yükləri Aya çatdırmaq üçün “Firefly Aerospace” sahəsinə məxsus “Blue Ghost Lander”dən istifadə edəcək.
Yerin qoruyucu maqnit qabarcığı olan maqnitosfer planeti zərərli günəş radiasiyasından qorumaqda mühüm rol oynayır. O, həmçinin peyk əməliyyatlarını və enerji sistemlərini poza bilən kosmik havanı tənzimləyir. Bununla belə, maqnitosferdəki bir çox proseslər cari müşahidə texnologiyalarında məhdudiyyətlər səbəbindən zəif öyrənilib. LEXI Günəşdən gələn hissəciklər axını olan küləyin Yerin maqnit sahəsi ilə toqquşması zamanı yaranan aşağı enerjili rentgen şüalarını aşkar edəcək. Bu qarşılıqlı təsir maqnitosferin sərhədində baş verir və ona maqnitopauza deyilir.
Tədqiqatçılar bu yaxınlarda müxtəlif peyklərdən və alətlərdən parçalanmış müşahidələr vasitəsilə bu rentgen şüalarını müəyyən etsələr də, LEXI-nin Aydakı mövqeyi bütün maqnitopozun tam görünüşünü təmin edəcək.
“Biz ilk dəfə maqnitosferin nəfəs aldığını görməyi gözləyirik. Günəş küləyi çox güclü olduqda, maqnitosfer daralacaq və Yerə doğru geri itələnəcək, sonra günəş küləyi zəiflədikdə genişlənəcək”, -deyə NASA-nın astrofiziki Hyunju Konnor deyir.
