APA-nın xəbərinə görə, sabah qanun layihəsi parlamentin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsində müzakirəyə çıxarılacaq.

APA-nın Tehran bürosunun məlumatına görə, SEPAH-ın Hərbi Dəniz Qüvvələrinin yaydığı məlumatda bildirilib ki, bu gün səhər saatlarından indiyədək Hörmüz boğazının qanunsuz keçid marşrutunda hərəkət edən üç neft tankerində partlayış və güclü yanğın baş verib.

Məlumatda qeyd olunub ki, tankerlər naviqasiya və tanınma sistemlərini söndürərək Hörmüz boğazının qanunsuz marşrutları ilə hərəkət etdiklərinə görə dəniz minalarına düşərək partlayıblar. Hazırda həmin gəmilər boğazın cənub sahillərində tərk edilmiş vəziyyətdə yanmaqda davam edir.

Əlavə edilib ki, Hörmüz boğazında İran tərəfindən müəyyən edilmiş qaydalar radiostansiyalar və hərbi dəniz qüvvələrinin bildirişləri vasitəsilə dəfələrlə bütün gəmilərə çatdırılıb.

Gəmilərin bu qaydalara əməl etməməsi, onları nəzərə almaması və Hörmüz boğazının qanunsuz marşrutlarından keçmək üçün ABŞ ordusu ilə əməkdaşlıq etməsinin bu cür hadisələrlə nəticələnəcəyi ilə bağlı xəbərdarlıq edilib.

Okeanın o tayından gələn “Cadılar bayramı”nın paytaxtımızda qeyd edilməsi milli bayramlarımıza bir daha, daha diqqətlə və hörmətlə yanaşmağın, milli yaddaşımızı oyatmağın zəruriliyini ortaya qoyur.

Yadların “qana bulaşmış”, aqressiya və qəddarlıq məzmunu daşıyan, “ölülərə” həsr olunan əcinnə bayramına əhalimizin bir qismində bu qədər maraq yaranırsa, niyə milli köklərimizə qayıdaraq dirilik, təbiət və həyatla bağlı, mərhəmət, şəfqət, saflıq, halallıq, ruzi-bərəkət məzmunu daşıyan, sevinc və şənlik motivləri üzərində qurulan milli bayramlarımızı yada salıb qeyd etməyək?!

Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Könül Aydın pedaqoq, etnoqraf-arxeoloq Zaleh Novruzovun “Kövsəc bayramı” haqqında məqaləsini paylaşıb. Bu bayram payızın ortalarında, qış ərəfəsində keçirilirmiş. Onun mahiyyəti bol məhsul yığımından sonra qışa hazırlıqla bağlıdır.

Sherg.az-a açıqlamasında Könül Aydın bildirib ki, Azərbaycan xalqı əsrlər boyunca təbiətlə həmahəng yaşamağı bacarıb, hər fəsil dəyişikliyini həyatın davamı və daha xoş günlərin müjdəçisi kimi qəbul edib, xüsusi günlərdə bayram şənlikləri keçirib. Bu bayramların hər birinin məhz milli ruhla səsləşən özünəməxsus personajları olub:– Düşünürəm ki, il ərzində əyləncəli, şən günlərimizin sayını qədim milli bayramlarımızı təqvimə daxil etməklə də artıra bilərik. Qarşıdan Zəfər bayramı ilə yanaşı, Kövsəc bayramı da gəlir. “Kövsəc” və ya klassik variantda “Kuse” adlanan bu bayram payızın ortalarında keçirilir.

“Kövsəc” və “Kovsec” fars mənşəli sözlərdir. Sözün fars dilindəki orijinalı “kuse”dir və “saqqalsız”, “seyrək saqqallı” və ya “kosa” mənasını verir. Ərəb və farsdilli mənbələrdə, eləcə də Azərbaycan folklorunda bu söz həm “kosa” personajını, həm də payızın sonunda qışı qarşılamaq üçün keçirilən qədim mərasimi ifadə edir.

Novruz bayramında da Kosa obrazı var. O, qışı təmsil edir. Bu bayramlar arasında sıx əlaqə və bağlılıq mövcuddur. Milli yaddaşımızı oyatsaq, yaxşı olar. Balqabağımız bol, narımız, heyvamız boldur. Üzüm istəyənə də nə qədər desən, müxtəlif sortlarda üzüm var. Allahın nemətlərini xatırlayıb şükür etmək yaxşıdır, yoxsa cini-şeytanı məmləkətə dəvət edib küçələrə tökmək?

K.Aydın etnoqraf-arxeoloq Zaleh Novruzova istinadən qədim Kövsəc bayramı haqqında məlumatları da təqdim edib:

– Z.Novruzov yazır ki, qədim zamanlarda payız-qış dövründə fəsillərin başlanması və yarılanması müxtəlif mərasimlərlə qeyd edilib. Mehrican – məhsul bayramı, payızın bir ayı tamam olanda; Kövsəc – payızın yarı olması; Çillə – qışın başlaması; Xıdır Nəbi və Səddə bayramları – qışın yarı olması; Novruz isə baharın gəlişi ilə bağlı olub. Belə bir ardıcıllıq mövcuddur.

Payızın başlanğıc dövründə ilk keçirilən mərasimlərdən biri “Məhsul bayramı”dır. Qədim dövrlərdə müxtəlif xalqlar arasında, eləcə də Azərbaycanda qeyd edilən bu bayram “Mehrikan” (Mehrican) adlanır. Məhsul (Mehrican) bayramı oktyabr ayının ikinci yarısında keçirilir. Müxtəlif mənbələrdə bu tarix nisbətən fərqli göstərilir.

Artıq unudulan, haqqında çox az məlumatımız olan mərasimlərdən biri də Kövsəcdir. Bu mərasimin keçirilməsi haqqında yazılı mənbələrdə çox az məlumata rast gəlinir.

Kövsəc mərasiminin keçirilmə vaxtını müəyyənləşdirmək üçün bir məsələyə də diqqət yetirək. Rumi təqvimində (Günəş təqvimi) Qasım (qış) noyabrın 8-də, Xızır (yaz) isə mayın 6-da başlayır. Məlumat üçün deyək ki, Rumi təqvimində yeni il martın 14-dən hesablanır və hazırda 1442-ci ildir. Buradan aydın olur ki, Kövsəc bayramı noyabrın 5-8-də, payızın yarılanması və qışın – Qasım ayının başlanması ərəfəsində keçirilib.

Deməli, Kövsəc bayramında gənclərdən biri əlində tükləri yonulmuş quş tutur. Bu, qarşıdan gələn qışı təcəssüm etdirir. Digər əlində isə yelpik tutur və özünü yelləyir. Bunun mənası belədir: qarşıdan soyuq, şaxtalı qış gəlsə də, biz üşümürük, çünki qışı qarşılamağa hazırıq, bol azuqə toplamışıq.

Bizim milli, el bayramlarımızın hər birinin dərin mənası, məramı, ideyası və məqsədi var.

“The Sun” xəbər verir ki, Polşa Hava Yollarına məxsus və göyərtəsində 181 nəfər olan təyyarənin enməsi planlaşdırılan hava limanı əvvəlcə Varşava Şopin Hava Limanı olub.

Lakin, göyərtədə bomba olması ilə bağlı məlumat alındıqdan sonra uçuşun istiqaməti Varşava Modlin Hava Limanına dəyişdirilib.

Təyyarə eniş edib və təhlükəsizlik mütəxəssisləri hazırda təyyarədə yoxlama aparır.

Sözügedən hava limanı növbəti xəbərdarlığa qədər fəaliyyətini dayandırıb.

Azərbaycançılıq ideologiyası müasir Azərbaycanın dövlətçilik fəlsəfəsinin, milli birliyinin və suveren inkişaf modelinin əsasını təşkil edir. Bu ideologiya yalnız tarixi keçmişimizə, milli-mənəvi dəyərlərimizə və etnik mənsubiyyətimizə bağlılıq deyil. O, hər şeydən əvvəl, Azərbaycan dövlətinə sədaqət, milli maraqların qorunması, müstəqil siyasi iradəyə hörmət və ümummilli məqsədlər ətrafında birləşmək fəlsəfəsidir.

Qloballaşmanın sürətləndiyi, informasiya texnologiyalarının siyasi təsir vasitəsinə çevrildiyi, sosial şəbəkələrin ictimai şüura müdaxilə imkanlarının genişləndiyi müasir dünyada azərbaycançılığın əhəmiyyəti daha da artır. Çünki bu gün dövlətlərin müstəqilliyi yalnız sərhədlərinin toxunulmazlığı, iqtisadi potensialı və hərbi qüdrəti ilə ölçülmür. Milli informasiya məkanının qorunması, ictimai şüurun kənar manipulyasiyalardan müdafiəsi və cəmiyyətin ideoloji bütövlüyünün təmin olunması da suverenliyin mühüm göstəriciləridir.

Məhz buna görə azərbaycançılığa yalnız milli ideologiya kimi deyil, həm də Azərbaycanın informasiya təhlükəsizliyinin, milli müqavimət qabiliyyətinin və beynəlxalq kommunikasiya strategiyasının fundamental dayağı kimi yanaşmalıyıq.

Azərbaycançılıq ideologiyasının formalaşması və sistemli dövlət siyasətinə çevrilməsi Ulu Öndər Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Heydər Əliyev bu ideyanı Azərbaycan cəmiyyətinin etnik, dini, siyasi və sosial müxtəlifliyini vahid milli məqsəd ətrafında birləşdirən ümumxalq ideologiyası səviyyəsinə yüksəltdi. Onun konseptual yanaşmasının mahiyyəti ondan ibarət idi ki, Azərbaycanı yalnız müəyyən etnik və ya dini kimliyin daşıyıcıları deyil, bu ölkəni öz Vətəni hesab edən, onun müstəqilliyini, suverenliyini və gələcəyini öz taleyi ilə bağlayan bütün vətəndaşlar birlikdə qururlar.

Bu baxımdan azərbaycançılıq hər hansı siyasi təşkilatın və ya sosial qrupun ideoloji çərçivəsi ilə məhdudlaşmır. O, Azərbaycan dövlətinin ümumi ideoloji platformasıdır. Azərbaycan dilinə, tarixinə, mədəniyyətinə və milli-mənəvi dəyərlərinə bağlılıq, eyni zamanda müasir dünyaya açıq olmaq, digər xalqların mədəniyyətinə hörmət etmək və beynəlxalq əməkdaşlığa hazır olmaq bu ideologiyanın ayrılmaz komponentləridir. Onun əsas üstünlüklərindən biri milli birliyi fərqliliklərin inkarı üzərində deyil, ortaq dövlətçilik maraqları əsasında qurmasıdır.

Bu ideoloji xəttin müasir mərhələdə yeni məzmunla zənginləşdirilməsi Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindəndir. Xüsusilə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpasından sonra azərbaycançılıq ideyası yeni tarixi reallıqlar kontekstində nəzərdən keçirilməlidir. Çünki qazanılmış nailiyyətlərin möhkəmləndirilməsi, milli həmrəyliyin qorunması və dövlətçilik düşüncəsinin gələcək nəsillərə ötürülməsi qarşıda duran strateji vəzifələrdəndir.

2026-cı il oktyabrın 2-də keçirilmiş Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayı bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin qurultaydakı çıxışı yalnız partiyanın gələcək fəaliyyət istiqamətlərini müəyyənləşdirən siyasi nitq deyil, həm də Azərbaycanın yeni geosiyasi və ictimai-siyasi şəraitdə dövlətçilik strategiyasının, ideoloji təhlükəsizlik yanaşmasının və milli inkişaf prioritetlərinin təqdimatı kimi qiymətləndirilməlidir.

Dövlət başçısının çıxışında diqqət çəkən əsas məqamlardan biri ideoloji təhlükəsizliyin fiziki təhlükəsizlik qədər əhəmiyyətli olduğunun vurğulanmasıdır. Prezident bu fikri belə ifadə edib: “İdeoloji təhlükəsizlik də fiziki təhlükəsizlik kimi önəmlidir. Çünki ideoloji təxribat ölkənin içinə istiqamətləndirilir”.

Bu fikir müasir dövlətçilik fəlsəfəsinin mühüm prinsipini ifadə edir. Əgər əvvəlki tarixi mərhələlərdə dövlətlərin təhlükəsizliyi əsasən sərhədlərin, hərbi infrastrukturun və iqtisadi resursların qorunması ilə əlaqələndirilirdisə, indi informasiya və ideoloji məkan da milli təhlükəsizliyin ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Müasir dövrdə fiziki müdaxilə olmadan da dövlət institutlarına etimadı zəiflətmək, milli kimliklə bağlı şübhələr yaratmaq və cəmiyyəti ideoloji qütblərə parçalamaq mümkündür. Bu məqsədlə sosial şəbəkələr, anonim hesablar, saxta xəbər resursları, manipulyativ videolar, süni intellekt vasitəsilə yaradılmış görüntülər və koordinasiyalı informasiya kampaniyalarından istifadə olunur.

Prezidentin çıxışında ideoloji müdafiənin əsas vasitələrindən biri kimi təhsil və vətənpərvərlik də xüsusi vurğulanıb: “Xalqımız nə qədər təhsilli, bilikli, savadlı olarsa, o qədər də bax, bu yalanlara, bu şayiələrə, zəhərlə dolu olan bu ideoloji təxribatlara uymayacaq”.

Burada söhbət yalnız formal təhsil səviyyəsindən getmir. Müasir insanın informasiya savadlılığı, xəbərin mənbəyini müəyyənləşdirmək, faktı şərhdən ayırmaq, emosional manipulyasiyanı tanımaq və informasiya məzmununu tənqidi qiymətləndirmək bacarığı da milli təhlükəsizliyin mühüm şərtidir.

Dövlət başçısının səsləndirdiyi digər mühüm çağırış ideoloji fəaliyyətin yeni metodlarla qurulması zərurəti ilə bağlıdır: “İdeoloji işin düzgün qurulması, şablonlardan əl çəkmək, hansısa formal xarakter daşıyan tədbirlərdən əl çəkmək vaxtı gəlib çatıb. Yəni yeni, müasir ideoloji işlər aparılmalıdır”.

Bu, ənənəvi təbliğat modelindən müasir kommunikasiya yanaşmasına keçid çağırışıdır. Çünki bugünkü informasiya istehlakçısı, xüsusilə gənc nəsil, informasiyanı əsasən sosial şəbəkələrdən, videoplatformalardan və rəqəmsal media resurslarından əldə edir. Deməli, milli ideyaların təbliği də həmin platformaların dilinə, formatına və kommunikasiya imkanlarına uyğun qurulmalıdır.

Prezidentin daha bir fikri milli medianın üzərinə düşən vəzifəni dəqiq müəyyənləşdirir: “Bizə lazımdır ki, həqiqətlər hər bir vətəndaşa çatsın – bu gün çox şaxələnmiş informasiya mənbələri olan bir zamanda, o cümlədən Azərbaycan dilində”.

Həqiqətin mövcud olması kifayət deyil. O, ictimaiyyətə vaxtında çatdırılmalı, rəqəmsal mühitdə görünən olmalı, manipulyativ məlumatlardan daha operativ və inandırıcı şəkildə təqdim edilməlidir. VIII Qurultayın bu kontekstdə əsas mesajı ondan ibarətdir ki, Azərbaycan yalnız öz həqiqətlərini müdafiə edən deyil, onları beynəlxalq informasiya məkanında təqdim etmək və izah etmək imkanlarını genişləndirən dövlət olmalıdır.

Azərbaycanın son illərdə əldə etdiyi siyasi, hərbi və iqtisadi nailiyyətlər, müstəqil xarici siyasət kursu və regional proseslərdə artan rolu ölkəmizin informasiya məkanına yönələn təzyiqləri də aktuallaşdırıb. Bu təzyiqləri yalnız təsadüfi informasiya insidentləri kimi qiymətləndirmək düzgün olmazdı. Onların müəyyən hissəsi daha geniş geosiyasi maraqların, regional rəqabətin və Azərbaycanın müstəqil qərarvermə imkanlarına təsir göstərmək cəhdlərinin tərkib hissəsidir.

2026-cı il fevralın 20-də Milli Məclisin Xarici müdaxilələrə və hibrid təhdidlərə qarşı müvəqqəti komissiyasının açıqlamasında Azərbaycana qarşı rəqəmsal platformalarda və müxtəlif media kanallarında aparılan dezinformasiya fəaliyyətlərinin əlaqələndirilmiş xarakter daşıdığı, bir ildən artıq müddətdə davam edən hibrid təzyiq strategiyasının tərkib hissəsi olduğu bildirilirdi. Məqsədlər sırasında ictimai rəyi çaşdırmaq, cəmiyyətdə qütbləşmə yaratmaq və dövlət institutlarına etimadı zəiflətmək göstərilirdi.

Bu mənzərədə Rusiya, İran və Türkiyə informasiya məkanlarında müşahidə olunan proseslərə ayrıca nəzər salmaq zəruridir. Burada söhbət həmin ölkələrin bütün mediasından, xalqlarından və ya dövlət siyasətindən deyil, konkret media resurslarının, ayrı-ayrı siyasi dairələrin və sosial şəbəkə hesablarının yaydığı manipulyativ məzmunlardan gedir.

2026-cı il ərzində Rusiyanın bəzi media resurslarında, Telegram kanallarında və sosial şəbəkə seqmentlərində Azərbaycana qarşı mənfi informasiya kampaniyalarının intensivləşməsi müşahidə olunub. Xüsusilə iyul ayında müxtəlif platformalarda oxşar məzmunlu tezislərin paralel yayılması diqqət çəkib. Avqustun 18-də Azərbaycan Mətbuat Şurası Rusiyanın bəzi media resurslarında Azərbaycan dövlətinə, xalqına, ölkə rəhbərliyinə və tanınmış şəxslərə qarşı təhqiramiz, hədələyici materialların yayımlanmasını pisləyən bəyanatla çıxış edib. Şura bu halların sivil jurnalistika prinsiplərinə, etik normalara və Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinin ruhuna zidd olduğunu bildirib.

Belə informasiya davranışının təhlükəsi yalnız Azərbaycan haqqında mənfi təsəvvür yaratmaqla məhdudlaşmır. Burada iki ölkə arasındakı münasibətlərin mürəkkəb məsələlərini emosional müstəviyə keçirmək, cəmiyyətlər arasında inamsızlıq yaratmaq və Azərbaycanın regional siyasəti barədə təhrif olunmuş təsəvvürlər formalaşdırmaq cəhdləri də görünür.

İran istiqamətindən müşahidə olunan informasiya təhdidləri isə daha çox rəqəmsal manipulyasiya, saxta hesablar, Azərbaycan dilində yaradılmış resurslar və sosial şəbəkələrdə koordinasiyalı fəaliyyətlə xarakterizə olunur. Bu istiqamətdə əsas risklərdən biri Azərbaycan dilinin manipulyativ məqsədlərlə istifadə edilməsidir. Xarici mənşəli informasiya təsirinin Azərbaycan dilində təqdim olunması onun yerli ictimai rəyin məhsulu olduğu görüntüsünü yarada bilər. Nəticədə istifadəçi məlumatın mənbəyini, arxasında dayanan siyasi maraqları və yayılma məqsədini müəyyənləşdirməkdə çətinlik çəkir.

Belə kampaniyalarda saxta xəbər saytları, anonim Telegram kanalları, təkrar paylaşımlar və emosional məzmunlu videolar əsas vasitələr kimi çıxış edir. Məqsəd sosial və siyasi məsələləri süni şəkildə qabardaraq ictimai narazılıq yaratmaq, dini və milli həssaslıqlardan istifadə etmək, cəmiyyətdə qarşıdurma formalaşdırmaqdır. Bu, informasiya manipulyasiyasının ayrı-ayrı yanlış xəbərlərin yayılmasından daha geniş miqyas aldığını, süni ictimai rəy yaratmağa yönəldiyini göstərir.

Türkiyə istiqamətində müşahidə olunan proseslər isə xüsusi həssaslıq tələb edir. Azərbaycan və Türkiyə münasibətləri ortaq tarixə, dilə, mədəniyyətə, strateji müttəfiqliyə və xalqlarımızın qardaşlığına əsaslanır. Bu münasibətlərin qardaş ölkənin bəzi media quruluşları tərəfindən Türkiyə ictimaiyyətinə təhrif olunmuş şəkildə təqdim edilməsi, hətta bəzi hallarda peşə etikası ilə bir araya sığmayan böhtan və təhqirlərə belə yol verilməsi olduqca ciddi narahatlıq və narazılıq doğurur.

2026-cı il sentyabrın 26-da Azərbaycan parlamentinin Xarici müdaxilələrə və hibrid təhdidlərə qarşı müvəqqəti komissiyası Türkiyə ərazisindən sosial media platformaları vasitəsilə ölkəmizə qarşı informasiya kampaniyası aparıldığını açıqlamışdı. Araşdırmada saxta və real hesabların, hədəfli reklamların koordinasiyalı istifadəsi, Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinə şübhə yaratmaq və cəmiyyətdə qütbləşmə formalaşdırmaq cəhdləri qeyd olunurdu.

Həmin gün Media və Yayım Şurası da Türkiyə media məkanında yayılan əsassız iddialarla bağlı mövqeyini açıqlamışdı. Oktyabrın 19-da isə Azərbaycan Mətbuat Şurası Türkiyənin bəzi media resurslarında və sosial şəbəkələrində ölkəmizə qarşı yayılan təhrif olunmuş məlumatlarla bağlı xüsusi bəyanat vermişdi. Bəyanatda ümumtəhsil müəssisələrində vahid məktəbli geyiminin tətbiqi məsələsinin kontekstdən çıxarılması, Azərbaycanda guya hicab qadağasının mövcudluğu və dini dəyərlərin sıxışdırılması barədə əsassız iddiaların yayılması diqqətə çatdırılmışdı. Mətbuat Şurası bu məsələlərin təhsil siyasəti çərçivəsindən çıxarılaraq dini və ideoloji qarşıdurma müstəvisinə keçirilməsini manipulyasiya cəhdi kimi qiymətləndirmişdi.

Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığı ayrı-ayrı media qruplarının, siyasi dairələrin və ya sosial şəbəkə fəallarının manipulyativ davranışları ilə sarsıla biləcək münasibət deyil. Bununla belə, əlaqələrin qorunması hər iki ölkənin media ictimaiyyətindən məsuliyyət tələb edir. Qarşılıqlı hörmət təsdiqlənməmiş məlumatların yayılmasına qarşı prinsipial mövqe nümayiş etdirməyi, bir-birimizin daxili reallıqlarını təhrif etmədən təqdim etməyi və peşəkar jurnalistika prinsiplərinə əməl etməyi zəruri edir.

Bəs müxtəlif istiqamətlərdən həyata keçirilən informasiya manipulyasiyaları Azərbaycan cəmiyyətinə təsir göstərə bildimi? İctimai şüurda parçalanma, dövlətə inamsızlıq və milli həmrəyliyin zəifləməsi yarada bildimi?

Bu kampaniyalar qarşıya qoyduqları əsas strateji məqsədlərə nail ola bilmədi. Bunun başlıca səbəblərindən biri dövlət-xalq birliyidir. Bu birlik tarixi təcrübəyə, milli yaddaşa, dövlətçilik ənənələrinə və ortaq gələcək təsəvvürünə əsaslanır.

Azərbaycan mediası da bu təsirlərin neytrallaşdırılmasında mühüm rol oynadı. Xüsusilə sosial şəbəkələrdə yayılan saxta məlumatların arxasında dayanan məqsədlərin izah edilməsi, hadisələrin kontekstdən çıxarılaraq təqdim olunmasının qarşısının alınması və faktlara əsaslanan alternativ informasiyanın yayılması cəmiyyətin manipulyasiyalara qarşı müqavimətini gücləndirir. Peşəkar media ictimaiyyətə hadisələrin mahiyyətini anlamaq, müxtəlif iddiaları müqayisə etmək və düzgün nəticə çıxarmaq imkanı yaradır. Başqa sözlə, media informasiya hücumlarına qarşı cəmiyyətin intellektual müdafiə mexanizmlərindən birinə çevrilir. Bu baxımdan operativlik, obyektivlik, mənbələrin yoxlanılması və peşəkar məsuliyyət xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Eyni zamanda, Azərbaycan mediasının bu prosesdəki fəaliyyəti göstərdi ki, informasiya təhlükəsizliyi yalnız dövlət qurumlarının vəzifəsi deyil. Bu, dövlət, media və cəmiyyət arasında koordinasiyalı əməkdaşlıq tələb edən ümumi məsuliyyətdir. Medianın ictimai etimadı qoruması, həssas məsələlərdə məsuliyyətli dil və yanaşma nümayiş etdirməsi, eləcə də manipulyativ kampaniyaları faktlarla ifşa etməsi milli informasiya məkanının dayanıqlığını artırır.

Azərbaycan xalqı müharibə, işğal, məcburi köçkünlük, beynəlxalq təzyiqlər və informasiya blokadaları kimi çoxsaylı sınaqlardan keçib. 44 günlük Vətən müharibəsi və 2023-cü ilin sentyabrında suverenliyimizin tam bərpası milli həmrəyliyin gücünü xüsusilə nümayiş etdirdi.

İnformasiya müstəvisində də cəmiyyət xaricdən yaradılan süni gündəmləri və koordinasiyalı sosial media kampaniyalarını ümumi milli maraqlardan üstün tutmadı. Bu prosesdə medianın rolu da əhəmiyyətli oldu. Azərbaycan mediası bir çox hallarda hadisələrin mahiyyətini vaxtında açıqladı, manipulyasiyaların mənbə və üsullarını ictimaiyyətin diqqətinə çatdırdı, saxta məlumatlarla bağlı izahatlar verdi. Beləliklə, informasiya təhdidlərinə qarşı müqavimət yalnız dövlət qurumlarının deyil, media ictimaiyyətinin və vətəndaşların da iştirakı ilə formalaşdı.

Əlbəttə, bu nəticə arxayınlıq üçün əsas deyil. İnformasiya müharibəsi fasiləsiz xarakter daşıyır. Bu gün nəticə verməyən manipulyasiya sabah daha müasir texnologiyalar və incə psixoloji üsullarla qarşımıza çıxa bilər. Buna görə də əsas vəzifə cəmiyyətin informasiya immunitetini davamlı şəkildə gücləndirməkdir.

Vaxtilə Azərbaycan mediasının qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri ölkəmizin həqiqətlərini beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmaq, Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı tarixi faktları təqdim etmək, erməni təbliğatının təsirini neytrallaşdırmaq və informasiya blokadasını yarmaq idi. Vətən müharibəsi dövründə jurnalistlərimiz cəbhədə baş verən hadisələri işıqlandırmaqla yanaşı, Azərbaycanın mövqeyini dünyaya çatdırmaq missiyasını da həyata keçirirdilər.

Bu gün isə Azərbaycan mediasının qarşısında yeni imkanlar və vəzifələr dayanır. Media artıq yalnız müdafiə mövqeyində çıxış etmir. Beynəlxalq auditoriyaya çıxış imkanlarının genişlənməsi, regional və qlobal proseslərə dair mövqeyimizi təqdim etmək, xarici mediada yayılan yanlış məlumatları ilkin mənbələr əsasında təkzib etmək üçün yeni imkanlar yaranıb.

Bu, keyfiyyətcə yeni mərhələdir. Azərbaycan mediası beynəlxalq informasiya məkanında öz arqumentlərini ortaya qoyur, ölkəmizin mövqeyini müxtəlif auditoriyalara çatdırır və qlobal informasiya gündəliyində daha fəal iştirak edir. Bunun üçün təkcə operativliyə deyil, peşəkarlıq, etibarlılıq, xarici dillərdə keyfiyyətli məzmun istehsalı və beynəlxalq media platformaları ilə əməkdaşlığa üstünlük verilir.

Qarşıda duran əsas vəzifələrdən biri bu potensialı institusional gücə və davamlı beynəlxalq təsir imkanlarına çevirməkdir. Bu istiqamətdə bir neçə məsələ xüsusi əhəmiyyət daşıyır: media nümayəndələrinin informasiya və rəqəmsal təhlükəsizlik bacarıqlarının artırılması, dezinformasiyanın monitorinqi və təhlili mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi, beynəlxalq media qurumları ilə peşəkar əməkdaşlığın genişləndirilməsi, eləcə də gənclər arasında media savadlılığının gücləndirilməsi.

Azərbaycançılıq ideologiyası bu yolun mənəvi və siyasi təməlidir. Onun gücü milli birlikdə, dövlətçilik düşüncəsində, tarixi yaddaşda, dilimizə və mədəniyyətimizə bağlılıqda, müstəqil qərarvermə iradəsindədir. Azərbaycanın gələcək inkişafı üçün bu ideoloji dayaqların qorunması ilə yanaşı, onları müasir kommunikasiya vasitələri ilə yeni nəsillərə və beynəlxalq auditoriyaya çatdırmaq da vacibdir.

Azərbaycanın informasiya suverenliyi yalnız xarici təhdidlərə müqavimət göstərməklə təmin olunmur. Bu, eyni zamanda cəmiyyətin məlumatlılığı, medianın peşəkarlığı, dövlətlə vətəndaş arasında etimad və milli maraqlar ətrafında həmrəyliyin möhkəmləndirilməsi deməkdir. Milli birlik və güclü media sistemi Azərbaycanın həm ideoloji təhlükəsizliyinin, həm də beynəlxalq informasiya məkanında mövqelərinin əsas dayaqlarıdır.

APA-nın Tehran bürosunun məlumatına görə, bunu İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi “X” sosial şəbəkəsində Qətərin “Əl-Cəzirə” telekanalına verdiyi müsahibəni şərh edərkən deyib.

O bildirib ki, müsahibəsində İranın Fars körfəzi Əməkdaşlıq Şurasına üzv ölkələrlə heç bir düşmənçiliyinin olmadığını vurğulayıb.

“Qətər və Omanın müsbət rolunu yüksək qiymətləndiririk və Səudiyyə Ərəbistanı ilə dialoqumuzu davam etdiririk”,-XİN rəhbəri bildirib.

Əraqçi əlavə edib ki, İranın məqsədi region ölkələrinin özləri tərəfindən, xarici hərbi qüvvələrin iştirakı olmadan yeni regional təhlükəsizlik mexanizmlərinin yaradılmasına nail olmaqdır.

İdarədən Sherg.az-a verilən məlumatda bildirilib ki, qış fəsli yaxınlaşdıqca nəqliyyat vasitələrinin mövsümə uyğun təchizatına diqqət ayrılmalıdır: "Təbii ki, qarlı, buzlu, sürüşkən yolda avtomobil idarə etmək çətin və təhlükəlidir. Belə şərtlər altında mənzil başına təhlükəsiz çatmaq isə təcrübə ilə yanaşı, avtomobilin mövsümə uyğun təchizatından birbaşa aslıdır. Odur ki, baş verə biləcək xoşagəlməz hadisələrin qarşısının alınması üçün nəqliyyat vasitələrinin sahibləri və sürücüləri payız-qış mövsümünə vaxtında hazırlaşmalıdır.

İlk növbədə avtonəqliyyat vasitələrinin şinlərinə diqqət yetirməlidir. Yəni, şinlərinin protektorundakı naxışların qalmış hündürlüyü minik avtomobillərində 1,6 mm, yük avtomobillərində 1 mm, avtobuslarda 2 mm, motosiklet və mopedlərdə isə 0,8 mm-dən az olmamalıdır.

Bununla yanaşı, avtomobilin şüşə silgəcləri və şüşəyuyanları, eləcə də xarici işıq cihazları hər zaman işlək vəziyyətdə olmalıdır.

Mühərrikin soyuducu sisteminin və şüşəyuyanın donmayan mayelərlə, bununla yanaşı avtomobilin zəncir və dartı kəndiri ilə təchiz olunmasını təmin etməlidir. Salonda istiliyin təmin edilməsi məqsədilə, müvafiq sistemə, xüsusilə filtirlərə vaxtında baxış keçirilməlidir".

Sherg.az xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında müzakirəyə çıxarılan “Elektron ticarət haqqında” qanuna təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb.

Hazırda qanunvericiliyə görə, POS-terminal ödəniş kartları vasitəsilə əməliyyatların aparılması, habelə nağd pul vəsaitinin əldə edilməsi üçün nəzərdə tutulmuş avadanlıqdır. Layihəyə əsasən, POS-terminal nağdsız ödənişlərin (o cümlədən təmassız ödənişlərin) aparılması və (və ya) nağd pul vəsaitinin alınması üçün nəzərdə tutulmuş avadanlıq, o cümlədən lazımi proqram təminatı ilə təmin edilmiş mobil cihaz (mobil operatorların ümumistifadəli telekommunikasiya şəbəkələrində mobil (sellülar) xidmət alan (xidmət almağa yararlı olan) telefon aparatı və digər son avadanlıq) sayılacaq.

Qanun layihəsi səsverməyə çıxarılaraq birinci oxunuşda qəbul edilib.

Teleqraf xəbər verir ki, bunu İran parlamentinin deputatı Kamran Qəzənfəri Tehranın nüvə silahı əldə etməsinin mümkünlüyü ilə bağlı yerli medianın sualını cavablandırarkən deyib.

“Əgər ABŞ Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qətər, Bəhreyn və Küveytdəki bazalardan birindən bizə qarşı əməliyyat keçirsə, bizim Avropada və Amerika ərazisində onlara cavab vermək imkanımız var. Biz uzun müddətdir uzaqmənzilli, yaxud başqa sözlə, qitələrarası raketlər istehsal etmişik. Raketlərimiz dünyanın ən ucqar nöqtələrinə qədər zərbə endirmək imkanına malikdir. Avropa isə bizim üçün çox yaxın məsafədədir. Hətta ABŞ-yə qədər çata bilən qitələrarası raketlərimiz də var”, - deputat iddia edib.

Qəzənfəri Avropa ölkələrini raket hücumları ilə hədələyərək sözlərinə belə davam edib:

“Avropa ölkələri bundan sonra nəzərə almalıdırlar ki, Hörmüz boğazının bağlı olması səbəbindən onlara göstərilən iqtisadi təzyiqlərlə yanaşı, öz ərazilərində də hərbi zərbələrimizə məruz qalacaqlar”.

Sherg.az xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında müzakirəyə çıxarılan İnzibati Xətalar Məcəlləsinə təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb.

Qanun layihəsində həmin şəxslərin bir gündən artıq hərbi hissədə və ya xidmət yerində olmaması onların inzibati məsuliyyətinə səbəb olması ilə nəticələnməsi əksini tapıb.

Belə ki, zabitin, gizirin, miçmanın, müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusunun hərbi hissədən və ya xidmət yerindən özbaşına getməsi, habelə üzrlü səbəblər olmadan hərbi hissəyə və ya xidmət yerinə vaxtında gəlməməsi bir gündən artıq, lakin on gündən çox olmayaraq törədildikdə iki yüz manatdan üç yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir və ya işin halları və pozuntu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla on beş günədək müddətə inzibati həbs tətbiq olunacaq.

Qüvvədə olan Məcəlləyə əsasən, həmin xəta törədildikdə iyirmi günədək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur.

Həmin əməllər inzibati tənbeh almış şəxs tərəfindən inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qüvvəyə mindiyi gündən bir il ərzində təkrar törədilməsinə görə üç yüz manatdan beş yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir və ya işin halları və pozuntu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla on gündən bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunacaq. Qüvvədə olan Məcəlləyə görə isə həmin inzibati xəta üçün on beş gündən bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur.

Qeyd edilib ki, məsuliyyətin artırılması ilə yanaşı sanksiyanın yumşaldılması və alternativ cəza (cərimə) növünün müəyyənləşdirilməsi mütərəqqi addım hesab oluna bilər.

Qanun layihəsi səsverməyə çıxarılaraq birinci oxunuşda qəbul edilib.

"Report" BELTA-ya istinadən xəbər verir ki, o, bu barədə Avrasiya təhlükəsizliyi üzrə IV Minsk Beynəlxalq Konfransında bildirib.

"Ukraynadakı müharibə yaxın aylarda başa çatacaq. Bu mənim şəxsi fikrimdir. Vəssalam: güc yoxdur, resurs yoxdur, hamı yorulub", - Belarus lideri deyib.

A.Lukaşenko həmçinin hesab edir ki, münaqişənin daha da gərginləşməsi üçüncü dünya müharibəsinə gətirib çıxara bilər:

"Əgər biz dayanmasaq, eskalasiya yolu ilə getsək, mütləq üçüncü dünya müharibəsinə gəlib çıxacağıq. Bunun nə ilə bitəcəyini artıq böyük siyasətçilər də ucadan deyirlər. Okeanın o tayında isə nüvə zərbəsindən gizlənə bilməzsən".

Axar.az xəbər verir ki, bunu ABŞ-ın keçmiş dövlət katibi Hillari Klinton deyib.

“Yeni Konqresin tərkibi ilə yanvar ayından fəaliyyətə başlayacaq hökumət ilk növbədə Mask kimi şəxsləri məsuliyyətə cəlb etməlidir. Onlar qərarların qəbuluna təsir göstərmək məqsədilə məlumatları cəzasız şəkildə manipulyasiya etməməlidirlər”, - Klinton bildirib.

Teleqraf xəbər verir ki, bunu Türkiyənin Milliyyətçi Hərəkat Partiyasının (MHP) sədri Dövlət Baxçalı deyib.

O bildirib ki, Birgə Məkkə Müdafiə Sazişi ratifikasiya olunmaq üçün Türkiyə Böyük Millət Məclisinin gündəliyindədir: “Husi hücumlarının dayandırılması və mülki əhali arasında itkilərin qarşısının alınması məqsədilə bu sazişin müddəaları çərçivəsində bütün imkanlar səfərbər edilməlidir”.

Baxçalı vurğulayıb ki, Məkkə İttifaqının təməli Türkiyə, Qətər, Pakistan və İndoneziya arasında imzalanmış Bədr Anlaşma Memorandumu ilə daha möhkəmlənib.

“Türkiyənin müdafiə sənayesi sahəsində son illərdə əldə etdiyi mühüm nailiyyətlər bu yeni inkişaflar sayəsində dost və qardaş ölkələrin təhlükəsizlik ehtiyaclarının qarşılanmasına əhəmiyyətli töhfələr verəcək”, - o əlavə edib.

Bu barədə APA-ya Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib.

Bildirilib ki, buna səbəb gecə saatlarında yerüstü təbəqədə səthin soyuması və havanın temperaturunun aşağı düşməsidir.

"İl ərzində daha çox dumanlı hava şərati dekabr, yanvar, fevral, mart, aprel ayına təsadüf edir, amma maydan oktyabr ayına qədər isə müəyyən azalma qeydə alınsa da, noyabr ayından isə dumanlı günlərin sayı tədricən artmağa başlayır", məlumatda deyilir.

APA-nın Moskva bürosu xəbər verir ki, bunu Kremlin rəsmi nümayəndəsi Dmitri Peskov bildirib.

APA-nın xəbərinə görə, müzakirələrdən sonra qanun layihəsi səsverməyə çıxarılaraq bir oxunuşda qəbul edilib.

Sherg.az xəbər verir ki, səfir etimadnaməsini dövlətimizin başçısına təqdim etdi.

Prezident İlham Əliyev səfirlə söhbət etdi.

Dövlət başçısı səfirin etimadnaməsini Laos Xalq Demokratik Respublikasının Prezidenti Thonqlun Sisulitin ötən ay ölkəmizə rəsmi səfərindən sonra təqdim etdiyini vurğuladı. Prezident İlham Əliyev səfərin çox uğurlu olduğunu dedi. Bildirdi ki, münasibətlərimizin dostluq xarakterini nümayiş etdirən bu səfər zamanı ikitərəfli əlaqələrimizin möhkəmləndirilməsi və beynəlxalq təşkilat çərçivəsində əməkdaşlıq ilə bağlı məsələlər müzakirə olundu.

Azərbaycan Prezidenti Bakıda keçirilmiş Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin (AQEM) 7-ci Zirvə Görüşündə Laosun yüksək səviyyədə iştirak etdiyini dedi. Dövlətimizin başçısı AQEM-in beynəlxalq nüfuzunun artdığını vurğuladı, məhz ölkəmizin sədrliyi dövründə Laosun bu təşkilatın tamhüquqlu üzvü olmasının önəmini qeyd etdi. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın AQEM-ə sədrliyinin daha 2 il uzadılması ilə bağlı qərarın bütün üzv dövlətlər, o cümlədən Laos tərəfindən dəstəklənməsinə görə minnətdarlığını bildirdi, bunu ölkəmizə olan hörmətin nümunəsi kimi qiymətləndirdi.

Dövlətimizin başçısı səfirə diplomatik fəaliyyətində uğurlar arzuladı.

Qəbula görə təşəkkür edən səfir Laos Prezidenti Thonqlun Sisulitin salamlarını və xoş arzularını dövlətimizin başçısına çatdırdı.

Prezident İlham Əliyev salamlara və xoş sözlərə görə minnətdarlığını bildirdi, onun da salamlarını Laos dövlətinin başçısına çatdırmağı xahiş etdi.

Səfir, həmçinin qeyd etdi ki, Laos Prezidenti Azərbaycana rəsmi səfəri zamanı göstərilən qonaqpərvərliyə görə Prezident İlham Əliyevə və xalqımıza bir daha minnətdarlığını bildirir. O, Laos Prezidentinin ölkəsinə rəsmi səfərlə bağlı dəvətini dövlətimizin başçısına çatdırdı.

Səfir fəaliyyəti dövründə əməkdaşlığımızın inkişafı istiqamətində səylə çalışacağını dedi.

Söhbət zamanı əlaqələrimizin perspektivləri ilə bağlı məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparıldı.

Teleqraf xəbər verir ki, bunu erməni kartoqraf Ruben Qalçyan yerli mediaya deyib.

“Ermənistan sərhədlərinə nəzarəti Ermənistan sərhədçiləri həyata keçirməlidir”, - o əlavə edib.

Kartoqraf Gümrüdəki Rusiya hərbi bazasının da Ermənistanın təhlükəsizliyi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb etmədiyini vurğulayıb:

“Əgər Türkiyə Ermənistana hücum etmək qərarına gəlsə, Rusiya hərbi bazasının şəxsi heyəti ərazini boşaldaraq gedəcək. Bu baza bizi qorumaq üçün deyil, yalnız öz maraqlarını müdafiə etmək üçündür”.

Xatırladaq ki, Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan dünən Rusiya sərhədçilərinin ölkənin bütün sərhədlərindən çıxarılacağını açıqlayıb. Hökumət başçısı dövlət sərhədlərinə nəzarətin tədricən Ermənistan Sərhəd Xidmətinə təhvil veriləcəyini bildirib.

Sherg.az xəbər verir ki, tədbirdə regionun ərzaq təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, dəqiq seleksiya üsullarının inkişafı və beynəlxalq bazarlara inteqrasiya istiqamətində qabaqcıl genom texnologiyalarının imkanları müzakirə olunub.

Konfrans “Gözel Seeds” şirkətinin təsisçisi Tahir Gözel və ADA Universitetinin Kənd Təsərrüfatı və Qida Elmləri Fakültəsinin dekanı Matteo Vittuarinin açılış nitqləri ilə başlayıb.

Türkiyədən dəvət olunmuş professorlar A. Naci Onus, Anne Frary, Sami Doganlar, Levent Mercan, Musa Kavas, dosent İbrahim Chelik, eləcə də ADA Universitetinin professoru Mehrac Abbasov müasir kənd təsərrüfatının inkişafında mühüm rol oynayan innovativ texnologiyalara həsr olunmuş elmi sessiyada çıxış ediblər. Professor Matteo Vittuari həm də konfransın moderatoru kimi çıxış edib.

Məruzələrdə yüksək məhsuldarlıqlı genetik sekvensləmə, bioinformatika və CRISPR-Cas9 gen redaktəsi texnologiyaları, həmçinin bu üsulların ekstremal iqlim şəraitinə və yeni yaranan xəstəliklərə davamlı bitki sortlarının yaradılmasını sürətləndirmək potensialı diqqətə çatdırılıb.

Elmi sessiyalardan öncə və sonra çıxış edən Tahir Gözel regionun kənd təsərrüfatının üzləşdiyi kommersiya və strateji çağırışlara toxunub. O bildirib ki, beynəlxalq toxum istehsalçıları əsasən yüksək texnologiyalı, avtomatlaşdırılmış istixanalar üçün məhsuldar sortlar hazırladıqları halda, yerli fermerlərin əhəmiyyətli hissəsi orta və aşağı texnoloji səviyyəli təsərrüfatlarda fəaliyyət göstərir. Bu isə yerli şəraitə uyğunlaşdırılmış, davamlı toxum sortlarına ehtiyacı artırır.

Mövcud ehtiyacların qarşılanması istiqamətində “Gözel Seeds” şirkətinin Türkiyədə həyata keçirdiyi investisiyalardan danışan Tahir Gözel double haploid (DH) texnologiyası üzrə ixtisaslaşmış laboratoriyanın və qabaqcıl molekulyar marker laboratoriyasının yaradılmasını xüsusi vurğulayıb. O, həmçinin mürəkkəb genom məlumatlarının təhlilində maşın öyrənməsi texnologiyalarının artan roluna diqqət çəkib. Biotexnologiyanın tətbiqinin heyvandarlıq sahəsini də əhatə etməsinin vacibliyini bildirərək, yerli şəraitə uyğun südlük mal-qara cinslərinin yetişdirilməsinin əhəmiyyətini qeyd edib.

Bu elmi və texnoloji nailiyyətləri ölkənin inkişaf perspektivləri ilə əlaqələndirən Gözel kənd təsərrüfatında özünütəminatın gücləndirilməsinin dövlət suverenliyi baxımından strateji əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb:

“Elmi kəşflərin yeni üfüqlərini araşdırmaq müasir sahibkarların ən böyük məsuliyyətidir.”

Konfransdan sonra ADA Universitetinin nümayəndəliyi, Türkiyədən gələn alimlər və Gözel Seeds nümayəndələri arasında Bakıda 10-14 günlük birgə yay məktəbinin təşkili imkanları müzakirə olunub. Aparıcı alimlərlə əməkdaşlıq çərçivəsində nəzərdə tutulan bu təşəbbüs tələbələrin qabaqcıl tədqiqat texnologiyaları ilə tanış olmasına, ixtisas biliklərini dərinləşdirməsinə və beynəlxalq akademik təcrübədən faydalanmasına şərait yaratmağı hədəfləyir.

Qeyd edək ki, beynəlxalq miqyasda bitkilərin seleksiyası və toxumçuluq fəaliyyəti ilə məşğul olan “Gözel Seeds” öz tədqiqatlarında molekulyar marker texnologiyaları, genetik analizlər və “double haploid” (DH) kimi qabaqcıl bitki seleksiyası üsullarından istifadə edir. Şirkət malik olduğu texnoloji bilik və tədqiqat təcrübəsinə əsaslanaraq, müasir seleksiya texnologiyalarının tətbiqini və ixtisaslaşmış bilik mübadiləsini təşviq etməklə Azərbaycanın elmi və aqrar inkişafına töhfə verməyi hədəfləyir.

Sherg/az xəbər verir ki, bununla bağlı məsələ iclasın gündəliyinə daxil edilib.

Məsələ ilə bağlı parlamentin sədri Sahibə Qafarova məlumat verib.

Sherg.az xəbər verir ki, Zaxarova bu barədə “RİA Novosti”yə danışıb.

Noyabrın 2-də Ukrayna KİV-i Kiyev vilayətinin Petropavlovskaya Borşaqovka kəndində bir evin zirzəmisində silahlı şəxslərin təxminən 40 nəfəri saxladığı barədə məlumat yayıb. Ukrayna Milli Qvardiyasının komandanı Aleksandr Pivnenko zirzəmidə hərbçilərin, o cümlədən hərbi hissəni özbaşına tərk edən şəxslərin saxlanıldığını bildirib.

“Ukraynada belə işgəncə yerləri çoxdur. Vladimir Zelenskinin hakimiyyəti məhz onların üzərində dayanır”, -deyə Zaxarova bildirib.

Ukraynanı tərk etmiş Ali Radanın deputatı Artem Dmitrukun sözlərinə görə, təkcə sözügedən yerdə son bir ay ərzində bir neçə nəfər döyülərək öldürülüb. Onun iddiasına görə, ölən şəxslər itkin düşmüş kimi qeydə alınır.

Qeyd edək ki, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin daha əvvəl də Kiyev hakimiyyətini məcburi səfərbərlik həyata keçirməkdə ittiham edib. O, hərbi xidmətə çağırış prosesində insanların küçələrdən zorla aparıldığını bildirib.

Ukrayna tərəfi də hərbi komissarlıqların əməkdaşlarının Silahlı Qüvvələrin sıralarını komplektləşdirmək üçün hərbi mükəlləfiyyətli şəxsləri küçələrdə saxlamağa məcbur olduqlarını etiraf edib.

“APA-Economics" xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 9,66 dollar və ya 7,66% azalaraq 116,5 ABŞ dolları olub.

Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 126,16 ABŞ dolları təşkil edib.

Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.

"Armenpress"in xəbərinə görə, bu barədə Ermənistan Baş nazirinin mətbuat katibi Melaniya Arutyunyan özünün “Facebook” səhifəsində yazıb.

Ermənistan Baş naziri “Euronews” tərəfindən təşkil edilən və “Avropanın gələcəyi” mövzusunda keçiriləcək “Aİ Genişlənmə Zirvəsi 2026”da iştirak edəcək.

Ermənistan liderinin Brüsselə səfəri çərçivəsində xarici tərəfdaşlarla ikitərəfli görüşləri də planlaşdırılır.

Axar.az xəbər verir ki, bu haqda "Mizan" saytı məlumat yayıb.

Bildirilib ki, həmin qadın nümayişlərdə “xalqın tələblərini və nümayişin istiqamətini dəyişdirməyə cəhd” ittihamı ilə saxlanılıb.

Sherg.az xəbər verir ki, bu barədə “Hürriyet” qəzeti məlumat yayıb.

Qəza yerli vaxtla saat 02:00 radələrində, Beyşehir rayonundan təxminən 20 kilometr məsafədə, Hüyük rayonu ərazisində, Isparta–Beyşehir avtomobil yolunda baş verib.

Antalya–Iğdır marşrutu üzrə hərəkət edən avtobusun sürücüsü idarəetməni itirib. Nəticədə nəqliyyat vasitəsi yoldan çıxaraq yol kənarındakı xəndəyə aşıb.

İlkin məlumatlara görə, xəsarət alan 45 nəfərdən təxminən 40-nın vəziyyəti yüngül qiymətləndirilir. Yaralıların hamısı təcili tibbi yardım avtomobilləri ilə xəstəxanalara çatdırılıb.

Qəza ilə bağlı araşdırma aparılır.

Sherg.az xəbər verir ki, bu barədə Ermənistanın “Armlur” nəşri məlumat yayıb.

Nəşrin yazdığına görə, İrəvanda növbəti bələdiyyə seçkilərinə hələ iki il qalsa da, Simonyan indidən mer postuna hazırlaşır. O, yaxın çevrəsinə növbəti merin özü olacağını, yüksək reytinqə malik olduğunu və hakim “Vətəndaş Müqaviləsi” partiyasının rəhbərliyinin namizədlik məsələsində onun lehinə qərar verməli olduğunu bildirib.

Məlumata görə, hazırkı mer Tiqran Avinyan da vəzifəsini itirmək niyyətində deyil. O, öz komandasına mer postunu heç kimə güzəştə getməyəcəyini bəyan edib.

Qeyd edək ki, Alen Simonyan əvvəlki çağırış Ermənistan parlamentinin sədri olub. Lakin sonrakı parlament seçkilərindən sonra bu vəzifəni keçmiş müavini Ruben Rubinyana təhvil verib. Daha sonra Simonyan Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi təyin olunub.

Sherg.az Report-a istinadla xəbər verir ki, təyyarə qəzası noyabrın 1-də Palm-Biç dairəsində baş verib.

Nəşrin məlumatına görə, "Learjet 60" təyyarəsinin göyərtəsində "Retention.com" və RB2B texnologiya şirkətlərinin banisi Adam Robinson, onun həyat yoldaşı Helen Şarp, dörd yaşlı qızı Emma və iki yaşlı oğlu Çarli olub.

Onlarla birlikdə uşaqların dayəsi Anita Mariya Setina, ailənin dostları Reyçel Rid və Çarmi Fer, həmçinin iki pilot da uçurdu. Onların hamısı həlak olub.

Təyyarə Ostindən (Texas ştatı) Baham adalarına doğru yola düşüb, lakin Qrinakres şəhərinin yaşayış massivində qəzaya uğrayıb.

İstintaqın ilkin məlumatlarına görə, hava gəmisi hələ yerlə toqquşmazdan əvvəl parçalanmağa başlayıb. Qəzadan əvvəl ekipaj dispetçerlərə təyyarənin buz bağlaması və güclü turbulentlik barədə məlumat verib.

Hadisənin səbəblərini ABŞ-ın Milli Nəqliyyat Təhlükəsizliyi Şurası (NTSB) müəyyənləşdirir.

Həlak olanlar və qəzanın təfərrüatları barədə məlumatlar NBC və AP-nin xəbərləri ilə də təsdiqlənir.

Teleqraf xəbər verir ki, deputat İngiltərə, Almaniya, İtaliya və Portuqaliya kimi Qərb ölkələrini İrana qarşı hərbi əməliyyatlar həyata keçirən ABŞ-yə öz hərbi bazalarından istifadə imkanı verməkdə ittiham edib.

“Əlbəttə, bu günlərdə müzakirə olunan regiondan kənara çıxmaq istəyiriksə, həmin regiondan kənarda bizə qarşı istifadə edilən ərazilər var. Hazırda bu konsepsiyanın aid olduğu və tətbiq edilə biləcəyi coğrafi məkan Avropadır”, - Möttəki bildirib.

Sabiq nazir ABŞ-yə yardım göstərən ölkələrdən İrandan üzr istəməyi tələb edib və Tehranın raketlərinin Avropaya da çata biləcəyini iddia edib.

Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə Yəmən Silahlı Qüvvələri məlumat yayıb.

Məlumata görə, şiddətli döyüşlərdən sonra hökumət qüvvələri Əl-Məsrax rayonunun Nüba, Səyib kəndlərini və Mübarək təpəliklərini nəzarətə götürüb. Çoxlu sayda husi döyüşçüsünün öldürüldüyü və yaralandığı da bildirilib.

Hazırda Əl-Cövf, Ləhc, Marib və Əl-Beyda vilayətlərində də döyüşlər davam edir.

Yəmən Prezidenti Rəşad əl-Əliminin əmri ilə oktyabrın 5-də husilərin nəzarətində olan ərazilərin, o cümlədən paytaxt Sənanın geri qaytarılması məqsədilə başladılan “Yəmənin Sübhü” əməliyyatı artıq ikinci ayına qədəm qoyub.

Teleqraf xəbər verir ki, cinayət işinə Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində, hakim Vüqar Quliyevin sədrlik etdiyi kollegiyada araşdırılacaq.

Qeyd edək ki, Əli Kərimli və müavininin işi Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin (DTX) İstintaq Baş İdarəsi tərəfindən istintaq olunub. Onlara qarşı Cinayət Məcəlləsinin 278.1-ci (hakimiyyəti zorla ələ keçirməyə yönələn hərəkətlər) maddəsi ilə yekun ittiham irəli sürülüb.

İstintaq orqanı yaxın günlərdə topladığı dəlil və sübutları ittiham aktı ilə birlikdə Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinə göndərəcək.

Bu maddənin sanksiyasında 20 ilə kimi və ya işin hallarından asılı olaraq ömürlük həbs cəzası nəzərdə tutulur.

Ə.Kərimli və M.İbrahim ötən il Prezidnent Adminstrasiyasının keçmiş rəhbəri Ramiz Mehdiyevin cinayət işinin davamı olaraq həbs edilib.

Xatırladaq ki, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində, hakim Murad Aslanovun sədrlik etdiyi kollegiyada Ramiz Mehdiyevin barəsində hökm elan edilib.

Ramiz Mehdiyev 14 il azadlıqdan məhrum edilib. Məhkəmə tərəfindən onun barəsində Cinayət Məcəlləsinin 70-ci (şərti məhkum etmə) maddəsi tədbiq edilib.

Mehdiyevin mövcud xəstəlikləri ilə əlaqədar sağlamlıq vəziyyəti və yaşı nəzərə alınmaqla Cinayət Məcəlləsinin 70-ci maddəsinə əsasən təyin edilmiş azadlıqdan məhrum etmə cəzasının şərti tətbiq edilməsi qərara alınıb.

Həmçinin hökmdə qeyd olunub ki, Ramiz Mehdiyevin dövlət təltiflərindən məhrum edilməsi məsələsinə baxılması üçün təqdimat göndərilməsi qərara alınıb.

Bundan başqa, Ramiz Mehdiyevin əmlakları barəsində dövlət nəfinə keçirilməklə xüsusi müsadirə tətbiq edilib.

APA-nın yerli bürosunun məlumatına görə, polisin keçirdiyi müvafiq tədbirlər nəticəsində Ə. Kərimova bıçaq xəsarəti yetirməkdə şübhəli bilinən 56 yaşlı Elçin Pirverdiyev saxlanılıb.

Faktla bağlı araşdırmalar davam etdirilir.

“APA-Economics” xəbər verir ki, “CoinMarketCap” platformasının məlumatına əsasən, “Bitcoin” son sutkada 2,21% ucuzlaşaraq 76 761,78 ABŞ dollarına enib. Kriptovalyutanın qiyməti son 7 gündə 3,61%, son 30 gündə isə 9,49% azalıb.

“Ethereum” 2,39% ucuzlaşaraq 2 249,39 dollara, BNB 2,58% azalaraq 695,02 dollara düşüb. Ən kəskin eniş “Zcash”da qeydə alınıb. Kriptovalyuta 11,37% dəyər itirərək 1 134,84 dollara geriləyib.

“Bitcoin Cash” 4% ucuzlaşaraq 274,14 dollara, “Bittensor” 4,24% azalaraq 223,67 dollara, “Quant” isə 3,85% geriləyərək 192,53 dollara enib.

Bununla yanaşı, “Monero” 0,75% bahalaşaraq 605,69 dollara yüksəlib.

Qızıl əsaslı kriptovalyutalarda da müsbət dinamika müşahidə olunub. “PAX Gold” (PAXG) 0,33% artaraq 3 925,33 dollara, “Tether Gold” (XAUT) isə 0,39% bahalaşaraq 3 911,84 dollara çatıb.

“CoinMarketCap 20” indeksi son 24 saatda 2,40% azalaraq 155,66 bənd təşkil edib. “Bitcoin”in bazar kapitallaşması 1,54 trln. dollara enib.

Analitiklər bildirirlər ki, kriptovalyuta bazarındakı eniş investorların riskli aktivlərə münasibətdə ehtiyatlı davranması və satış təzyiqinin güclənməsi ilə əlaqəli ola bilər. Son bir ayda əsas kriptovalyutaların əksəriyyətinin dəyər itirməsi bazarda mənfi tendensiyanın davam etdiyini göstərir.

Teleqraf xəbər verir ki, bunu ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens Vaşinqton yaxınlığındakı Endryus hərbi bazasında jurnalistlərə açıqlamasında bildirib.

“Biz heç bir vaxt məhdudiyyəti qoymamışıq. Nə istədiyimizi açıq şəkildə bəyan etmişik. Məqsədimiz İranın nüvə proqramını məhv etməkdir. Biz əmin olmaq istəyirik ki, Tehran bu proqramı bərpa etməyəcək və buna cəhd göstərməyəcək. ABŞ-ni ən çox narahat edən məsələ məhz budur”, – Vens vurğulayıb.

Vitse-prezident bununla bağlı Vaşinqtonun mövqeyinin dəyişmədiyini diqqətə çatdırıb.

Xatırladaq ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp “Axios” nəşrinə müsahibəsində İrana qarşı genişmiqyaslı hərbi zərbələrin bərpası ilə bağlı qərar verməyə tələsmədiyini açıqlayıb.

Nəşrin məlumatına görə, Tramp administrasiyası noyabrın 3-də keçiriləcək Konqresə aralıq seçkilərindən dərhal sonra İrana qarşı hərbi əməliyyatları yenidən başlatmağı planlaşdırmır.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi isə daha əvvəl bildirib ki, Tehranla Vaşinqton arasında Doha və İslamabad vasitəsilə intensiv məsləhətləşmələr aparılır. Onun sözlərinə görə, danışıqların nəticəsi ABŞ-nin siyasi iradəsindən asılıdır.

Lent.az-ın xəbərinə görə, bu dövr üçün astroloji proqnozlar köhnə layihələrin tamamlanmasına xüsusi diqqət yetirir. Merkuri və Venera noyabrın ortalarına qədər geriləmə hərəkətində olacaqlar ki, bu da astroloji ənənədə qərarların yenidən qiymətləndirilməsi ilə əlaqələndirilir.

Ayın ilk həftəsi Qız, Oğlaq və Balıqlar üçün xüsusilə maraqlı ola bilər.

Qız bürcləri ümidverici bir ideyaya qayıda biləcəklər

Bu bürcün nümayəndələri vaxt məhdudiyyətləri və ya digər hallar səbəbindən bir vaxtlar tərk etməli olduqları bir layihəni qəfildən xatırlaya bilərlər.

Noyabrın 7-dək arasında astroloqlar yarımçıq qalmış işlərə daha yaxından baxmağı məsləhət görürlər. Əvvəllər çatışmayan resursların və ya faydalı əlaqələrin indi ortaya çıxması mümkündür.

Peşəkar inkişaf məsələləri xüsusilə ümidverici ola bilər. Bununla belə, Qız bürcləri eyni vaxtda bir neçə əsas planı həyata keçirməyə çalışmaqdan çəkinməlidirlər.

Oğlaqlar köhnə əlaqələrdən faydalanmalıdırlar

Oğlaqlar üçün noyabrın əvvəli əvvəlki müqavilələri yeniləmək üçün bir zaman ola bilər. Keçmiş həmkar, tanış sahibkar və ya uzun müddətdir davam edən tərəfdaş əməkdaşlıq təklif edə bilər.

Astroloqlar bu cür variantları sadəcə keçmişdə nəticə vermədiyi üçün rədd etməməyi tövsiyə edirlər. Bəlkə də şərtlər dəyişib və ya yeni imkanlar yaranıb.

Bununla belə, hər hansı bir maliyyə qərarı diqqətlə nəzərdən keçirilməlidir. Sənədləri və məsuliyyətlərin bölüşdürülməsini diqqətlə nəzərdən keçirmək xüsusilə vacibdir.

Balıqlar gündəlik həyatlarını dəyişdirmək imkanı əldə edəcəklər

Noyabrın ilk həftəsi Balıqlar bürcündən olanlara uzun müddətdir ki, arxa plana atdıqları bir şeylə məşğul olmaq istəyi gətirə bilər. Bu, yaradıcılıq, təhsil, səyahət və şəxsi münasibətlərə aiddir.

Bir dostdan gözlənilməz təklif və ya əvvəlki hobbiyə yeni maraq mümkündür.

Astroloqlar Balıqlara mükəmməl anı gözləməməyi məsləhət görürlər. Bəzən, hansı istiqamətdə hərəkət etmək istədiklərini anlamaq üçün kiçik bir addım kifayətdir.

Bu üç bürc bir tövsiyəni bölüşür: sıfırdan başlamaq məcburiyyətində deyilsiniz. Bəzi imkanlar artıq sahib olduğunuz ideyalarda və əlaqələrdə ola bilər.

Bu mövsüm xüsusilə iri ölçülü paltolar, süni xəz, damalı naxışlar və qalın toxumalı parçalar dəbdə olacaq.

Sfera.az xəbər verir ki, “Vogue” nəşrinin payız-qış kolleksiyalarına dair icmalında bu mövsümün əsas istiqamətləri sırasında klassik geyimlərin müasir formada təqdim olunması, fərqli siluetlər və diqqətçəkən detallar yer alıb.

İri ölçülü paltolar yenidən gündəmdə

Bu qışın əsas geyimlərindən biri geniş biçimli, uzun və həcmli paltolar olacaq. Belə modellər həm gündəlik, həm də daha klassik geyimlərlə uyğunlaşdırıla bilər. Xüsusilə yun və qalın toxumalı parçadan hazırlanan modellər diqqət çəkir.

Süni xəz və yumşaq toxumalar

Süni xəz detalları, tüklü gödəkçələr və yumşaq teksturalı üst geyimlər mövsümün seçilən trendlərindəndir. Bu cür geyimlər sadə kombinlərə daha fərqli görünüş qazandırır.

Damalı naxışlar dəbdə qalır

Damalı paltolar, ətəklər və şalvarlar bu mövsüm də aktuallığını qoruyur. Klassik görünüş sevənlər üçün bu naxışlar həm gündəlik, həm də iş geyimlərində istifadə oluna bilər.

Qəhvəyi və tünd çalarlar ön planda

Qara rənglə yanaşı, şokolad qəhvəyisi, tünd yaşıl, bordo və bənövşəyi çalarlar da qış qarderobunda özünə yer tapacaq. Daha cəsarətli görünüş istəyənlər isə parlaq qırmızı və kobalt mavisi kimi rənglərə üstünlük verə bilərlər.

Şərf detallı paltolar və yüksək yaxalı modellər

Bu mövsüm şərflə birləşdirilmiş paltolar da diqqət çəkir. Belə modellər həm praktik, həm də zərif görünüş yaradır. Yüksək yaxalı üst geyimlər isə soyuq və küləkli havalarda rahat seçim hesab olunur.

Ümumilikdə, 2026-2027-ci ilin qış dəbində əsas məqsəd yalnız trendləri izləmək deyil, rahatlığı və fərdi üslubu qorumaqdır. Bir neçə düzgün seçilmiş geyimlə həm dəbli, həm də gündəlik istifadə üçün uyğun qarderob yaratmaq mümkündür.

Medicina.az Rusiya Elmlər Akademiyasının (REA) akademiki Gennadi Onişenkonun sözlərinə görə, onkoloji, endokrin və ürək-damar xəstəlikləri insanın gözlənilən ömür uzunluğuna ən çox təsir edən amillərdir:

"Bunlar təkcə ömür illərini oğurlamaqla qalmır, həm də ən yüksək ölüm göstəricilərinə səbəb olan xəstəlik qruplarıdır".

O, qrip, COVID-19 və ya digər tənəffüs yolu xəstəliklərinin bu xəstəliklərin inkişafı üçün zəmin yarada biləcəyini vurğulayıb. Akademik Rusiya vətəndaşlarını sağlamlıqlarına daha məsuliyyətlə yanaşmağa, xüsusilə fiziki cəhətdən aktiv olmağa, düzgün qidalanmağa və vaxtında peyvənd olunmağa çağırıb.

Daha əvvəl kardioloq Anastasiya Poskakalova damar sağlamlığını qorumaqla bağlı tövsiyələr verərək, insanlara siqareti tərgitməyi və spirtli içkilərdən həddindən artıq istifadə etməməyi məsləhət görmüşdü.

Axar.az xəbər verir ki, bunu Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenski deyib.

O bildirib ki, əsasən enerji və logistika obyektləri risk altındadır.

Dövlət başçısı əlavə edib ki, Ukrayna Rusiyanın hazırladığı hücuma mütləq cavab verəcək.

Oxu.Az "L"Équipe" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, 33 yaşlı forvard hələ də üzərində işləməli məqamların olduğunu, lakin hazırda karyerasının ən yaxşı formada olduğunu vurğulayıb.

"Həmişə inkişaf etdirmək istədiyin məqamlar var. Karyeramı başa vuracağım günə qədər belə olacaq. Bununla belə, düşünürəm ki, heç vaxt indiki qədər universal futbolçu olmamışam. Meydana çıxanda həm fiziki, həm də psixoloji baxımdan ən yaxşı vəziyyətdə olduğumu hiss edirəm.

Oyunu və boş sahələri anlamaq, mövqe seçimi, müdafiəçilərin diqqətini özümə yönəltmək və qol imkanlarından istifadə etmək bacarığım yüksək səviyyədədir. Bunu məşqlərdə, xüsusilə də vurduğum qollarda hiss edirəm. Məhz bu, məni daha da həvəsləndirir. Hələ də əla formadayam. Görək, nə qədər irəli gedə biləcəyəm", - deyə hücumçu qeyd edib.

Keyn başqa bir futbolçunun xüsusiyyətini özündə görmək istəsəydi, Lionel Messinin sol ayağını seçəcəyini də zarafatla bildirib:

"Əgər elə indi Messinin sol ayağı məndə olsaydı, məni dayandırmaq, mümkünsüz olardı!"

Qeyd edək ki, Harri Keyn 2026-cı il oktyabrın 26-da Londonda keçirilən mərasimdə "mövsümün ən yaxşı futbolçusu" mükafatına layiq görülüb.

Lent.az xəbər verir ki, məlumata görə, şirkət 2026-cı ildə yeni smartfon təqdim etməməyi planlaşdırır və mövcud modellərin istehsalını dayandırmaq mərhələsinə keçib.

“ROG Phone 9” və “Zenfone 12 Ultra” şirkətin son smartfon modelləri hesab olunur.

Qərara telefon bölməsindəki maliyyə itkiləri, yaddaş komponentlərinin bahalaşması və istehlakçı tələbatının azalması təsir göstərib.

Bununla belə, Asusun bazardan çıxması ilə bağlı hələlik rəsmi açıqlama yoxdur.

Milli.Az xəbər verir ki, şabalıdların lokum kimi yumşaq bişməsini və qabığının tək bir toxunuşla soyulmasını təmin edən əsas formul qənd imiş.

Kəsilmiş şabalıdları bişirməzdən əvvəl ilıq suya qoyarkən qabın içinə yalnız 1 ədəd qənd atmaq bütün strukturu dəyişir. Qənd şabalıdın xarici qabığı ilə iç əti arasındaki yapışqan bağı zəiflədir və lif təbəqəsinin nəm saxlamasını təmin edir.

Bişirmə zamanı əlavə olunan bu 1 ədəd qənd istiliklə birlikdə buxar balansı yaradaraq qabığın quruyub büzüşməsinin qarşısını alır.

Şabalıdlar sobadan və ya ocaqdan çıxdığı anda heç bir müqavimət göstərmədən açılır. Dırnaq zədələmədən və ya bıçaqla parçalamadan tək həmlə ilə soyulan şabalıdlar həm israf olmur, həm də küçədəki o köz qoxulu yumşaq ləzzəti evə gətirir.

OLAY yazır ki, qrup 2026-cı ilin indiyədək açıqlanan bütün aylıq siyahılarında birinci yerdə qərarlaşıb.

Oktyabr ayının ən çox dinlənilən qadın ifaçısı isə Teylor Svift olub. Müğənni 2026-cı ildə indiyədək açıqlanan aylıq siyahılarda yalnız avqust ayı istisna olmaqla, bütün aylarda liderliyini qoruyub. Avqustda isə birinci yeri Ariana Qrande tutub.

2026-cı ildə “Spotify”da ən çox dinlənilən qadın ifaçılar:

Yanvar – Teylor Svift

Fevral – Teylor Svift

Mart – Teylor Svift

Aprel – Teylor Svift

May – Teylor Svift

İyun – Teylor Svift

İyul – Teylor Svift

Avqust – Ariana Qrande

Sentyabr – Teylor Svift

Oktyabr – Teylor Svift

Medicina.az xəbər verir ki, qastroenteroloq Dilyara Lebedeva kollagenin qlikasiyasını tətikləyərək qocalma prosesini sürətləndirən qidaları açıqlayıb.

O, dərinin möhkəm və hamar qalması üçün vacib zülal olan kollagenin "qlikasiyası" adlanan prosesə diqqət çəkib. Şəkərlə zəngin qidalar böyük miqdarda qəbul edildikdə, kollagen "şəkərlənir" (qlikasiyaya uğrayır), bu da onun strukturunu dəyişdirir və parçalanmasına gətirib çıxarır. Nəticədə dərinin keyfiyyəti əhəmiyyətli dərəcədə pisləşir. Bir sözlə, şirin qidalar kollagenin qlikasiyasına və bununla da qocalmaya səbəb olur:

"Qırışlar, möhkəmliyin itirilməsi, üz konturlarının sallanması, hiperpiqmentasiya, genişlənmiş kapillyarlar və şişkinlik – bütün bunlar kollagenin 'şəkərlənməsi' və ya qlikasiyası nəticəsində baş verir. Əslində, kollagen 'qlikasiyanın son məhsulları' (AGE-lər) tərəfindən məhv edilir".

Şirniyyatlardan və tərkibində AGE-lər olan məhsullardan imtina etmək lazımdır. Xüsusilə, mütəxəssis qızardılmış kartof və inqrediyentləri üzərində qabıq əmələ gələnə qədər qızardılmış yeməklərin yeyilməməsini tövsiyə edir. Həmçinin çörək qabıqlarını yeməkdən də çəkinmək lazımdır. Ən yaxşısı təzə, minimum emal olunmuş qidalara üstünlük vermək, yarımfabrikatlardan və ya sənaye üsulu ilə istehsal olunmuş hazır qidalardan uzaq durmaqdır.

Gəncliyi qorumağa kömək edən digər vərdişlər sırasında həkim qidanı yaxşıca çeynəməyi, kifayət qədər yatmağı, orqanizmdə su balansını qorumağı və müntəzəm fiziki məşqlərlə məşğul olmağı vurğulayıb.

Axar.az xəbər verir ki, bu barədə Qazaxıstan Energetika Nazirliyi məlumat yayıb.

Məlumata görə, hücum noyabrın 2-nə keçən gecə baş verib. Bununla əlaqədar neftin nəqli dayandırılıb. Hazırda müvafiq xidmətlər infrastrukturun texniki vəziyyətini qiymətləndirirlər:

“Neftin bu istiqamət üzrə qəbulunun yaxın vaxtlarda bərpası gözlənilir”.

Nazirlik vəziyyətin nəzarət altında olduğunu və əlavə məlumat veriləcəyini qeyd edib.

"Report" xəbər verir ki, bu barədə İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi "Al Jazerra" telekanalına müsahibəsində bildirib.

"O, rəhbərlik məqamında çox fəal və tam hakim bir şəkildə iştirak edir. Bütün məsələlər ona təqdim olunur, onun qərarları da bizə çatır və bu baxımdan heç bir zəif nöqtə yoxdur. Ondan heç bir görüntü və ya çıxışın yayımlanmaması, əsasən təhlükəsizlik səbəbləri ilə bağlıdır. Hər halda, biz hücum etməyə çalışan düşmənlərlə üzləşirik. Bu məsələni ötən iki müharibədə təcrübə etmişik. Onlar rəsmilərimizi öldürüblər. Liderimizi (Əli Xamenei-red.) qətlə yetiriblər", - Əraqçi "Telegram" kanalında müsahibədən sitat gətirib.

Onun sözlərinə görə, ABŞ və İsrail ordusu müharibə zamanı İranın bəzi rəsmilərinin mənzilinə hücum etdiyi üçün M. Xameneinin yeri gizli saxlanılır:

"Hər halda, onun təhlükəsizliyini qorumaq məqsədilə qəbul edilmiş bir qərardır və mənim fikrimcə, bu, işlərin idarə olunmasında heç bir problem yaratmayıb".

Əraqçi M. Xamenei ilə görüşmədiyini etiraf edib, lakin Prezident Məsud Pezeşkian, parlament sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf və digərlərinin ölkə liderinin qəbulunda olduğunu xatırladıb.

APA xəbər verir ki, bu barədə “Reuters“ agentliyi məlumat yayıb.

“Mövcud tərəfdaşlarımızla və terrorizmi dəstəkləməyən, bu təşəbbüsə qoşulmaq istəyən istənilən partiya ilə geniş tərkibli hökumət qurmağa çalışırıq. Mən dialoqa açığam”, – Netanyahu bildirib.

Qeyd edək ki, İsraildə oktyabrın 27-də keçirilən parlament seçkilərindən sonra heç bir siyasi blok Knessetdə hökumət formalaşdırmaq üçün tələb olunan 61 mandatı qazana bilməyib.

Oxu.Az-ın məlumatına görə, şəhər sakini, 34 yaşlı E.Kərimov bıçaq xəsarəti alıb.

O, xəstəxanaya yerləşdirilib. Hadisənin təfərrüatı hələlik məlum deyil.

Faktla bağlı araşdırma aparılır.

Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə Amerika lideri “Axios” nəşrinə müsahibəsində danışıb.

“Biz bu və ya digər şəkildə nəsə edəcəyik, amma heç bir tələskənlik yoxdur. Biz onların iqtisadiyyatını iflic etmişik. Onların nə pulu, nə benzini var, xalqı isə bu vəziyyətdən bezib”, – Tramp bildirib.

ABŞ Prezidenti Tehranla danışıqların davam etdiyini və prosesin müsbət istiqamətdə irəlilədiyini vurğulayıb.

“Biz onlarla danışırıq, hər şey yaxşı gedir. Lakin İran tərəfi gözlənildiyi qədər tələsmir. Bununla belə, onlar indi razılaşma əldə etməyi əvvəlkindən daha çox istəyirlər”, – deyə Tramp əlavə edib.

“Axios” daha əvvəl məlumat yayıb ki, Tramp administrasiyası noyabrın 3-də keçiriləcək Konqresə aralıq seçkilərindən dərhal sonra İrana qarşı hərbi əməliyyatları bərpa etməyi planlaşdırmır.

Xatırladaq ki, ABŞ və İsrail fevralın 28-də İrana qarşı hərbi əməliyyatlara başlayıb. İyun ayında Vaşinqtonla Tehran arasında hərbi əməliyyatların dayandırılmasını nəzərdə tutan anlaşma əldə edilsə də, iyulun 8-də ABŞ İrana genişmiqyaslı zərbələri bərpa edib.

Bundan sonra Vaşinqton hərbi təzyiqi azaltmaqla İrana qarşı iqtisadi sanksiyaları gücləndirməyə üstünlük verib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi isə noyabrın 2-də bildirib ki, Doha və İslamabad vasitəsilə ABŞ ilə intensiv məsləhətləşmələr aparılır. Onun sözlərinə görə, danışıqların nəticəsi Vaşinqtonun siyasi iradəsindən asılıdır.

Axar.az xəbər verir ki, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu tərəfndən Bakı və Sumqayıt şəhərləri, eləcə də Abşeron rayonu üzrə bu ayın pensiyalarının noyabrın 13-də ödənilməsi nəzərdə tutulub.

"Report" xəbər verir ki, bu barədə qardaş ölkənin idman nəşrləri məlumat yayıb.

Məlumata görə 51 yaşlı baş məşqçinin müqaviləsinin müddəti 1,5 illik olacaq. O, İstanbul klubunun UEFA Çempionlar Liqasının əsas mərhələsində "Liverpul"a qarşı keçirəcəyi oyunu tribunadan izləyəcək.

Xatırladaq ki, 16 xalla Superliqada altıncı yerdə qərarlaşan "Fənərbağça" bir neçə gün öncə sabiq baş məşqçisi İsmayil Kartalla yollarını ayırıb. Serjiu Konseysau son olaraq Səudiyyə Ərəbistanının "Əl-İttihad" klubunu çalışdırıb.

Teleqraf "Reuters"ə istinadən xəbər verir ki, tərəflər Vaşinqton və Tehran arasında son səkkiz gündür saziş layihəsini müzakirə edirlər.

Agentlik əvvəllər İran nümayəndə heyətinin münaqişənin həlli ilə bağlı məsləhətləşmələrin aparıldığı 1 noyabrda Dohanı tərk etdiyini bildirmişdi. Danışıqları aparanlar rəy bildirmək üçün saziş layihəsini nəzərdən keçirirlər və əlavə görüşlərin keçirilməsi ehtimalını qiymətləndirirlər.