Sherg.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, kosmosda hər 8 dəqiqədən bir titrəyən sirli radio siqnalının Yerdən minlərlə işıq ili uzaqlıqdakı bir ulduz sistemindən gəldiyi müəyyən edilib.

Avstraliyanın Kertin (Curtin) Universiteti və Beynəlxalq Radio Astronomiya Tədqiqat Mərkəzinin astronomları cümə günü bu qısa radio dalğası partlayışlarının qeyri-adi bir ulduz cütlüyündən gəldiyini açıqlayıblar.

Bu cütlük öz oxu ətrafında dövrəsini 8 dəqiqəyə tamamlayan bir ağ cırtdan ulduzdan (aktiv bir ulduzun sönmüş nüvəsi) və adətən sarı cırtdan adlandırılan, Günəşə bənzər G-tipli əsas ardıcıllıq ulduzundan ibarətdir.

Alimlər bu cür siqnalların bu tip ulduzlarda ilk dəfə qeydə alındığını deyirlər. Bu siqnallar adətən daha kiçik və soyuq qırmızı cırtdanların yerləşdiyi sistemlərdə müşahidə olunur. Qırmızı cırtdan kosmosdakı ən kiçik və ən soyuq ulduz növüdür.

Kəşfi edən Dr. Sem MakSvini (Sam McSweeney) yeni araşdırma ilə birlikdə dərc olunan açıqlamada deyir: "Titrəyişlərə dair məlumatlar ilk dəfə olaraq ağ cırtdanın yoldaş ulduzunun orbitində fırlandığını görməyimizə imkan verəcək qədər aydındır. Bunun sayəsində titrəyişlərin ağ cırtdana yaxın bir bölgədən, hətta bəlkə də ağ cırtdanın özündən gəldiyini bilirik".

MakSvini və komandası "GPM J071507−114153" adını verdikləri ulduz sistemindəki ağ cırtdanın hərəkətini təsdiqləmək üçün Qərbi Avstraliyadakı "Pawsey" Superkompüter Tədqiqat Mərkəzində 100 saatdan çox məlumatı emal ediblər.

Daha əvvəl tədqiqatçılar bunun kimi başlayıb-dayanan radio siqnalları yaradan oxşar cisimlərin olduğu sistemlər kəşf etmişdilər, lakin bu siqnalları hansı ulduzun yaratdığı müəyyən edilməmişdi.

2021-ci ildə bu növdən olan ilk sistem kəşf ediləndən bəri təxminən on ikiyə yaxın oxşar ulduz sistemi tapılıb.

"GPM J071507−114153" Süd Yolunu skan etmək üçün hazırlanmış və yenə Qərbi Avstraliyada yerləşən "Murchison Widefield Array" teleskopundan istifadə edilərək aşkarlanıb.

Kertin Universitetinin dosenti Nataşa Hörli-Uoker (Natasha Hurley-Walker) bildirir: "Daha sonra tam mövqeyini müəyyən etmək üçün Cənubi Afrikadakı 'MeerKAT' radio teleskopundan istifadə etdik".

Tədqiqatçılar həmçinin Havaydakı "W.M. Keck" Rəsədxanasından yararlanaraq G-tipli əsas ardıcıllıq ulduzunun mövcudluğunu təsdiqləyiblər.

MeerKAT

Tədqiqatçılar ulduz sisteminin tam mövqeyini müəyyən etmək üçün Cənubi Afrikadakı "MeerKAT" radio teleskop massivindən istifadə ediblər. Bu massiv 64 ədəd radio çanağından ibarətdir (AFP).

Lakin tapıntılar bununla məhdudlaşmayıb.

Alimlər Günəşə bənzəyən ulduzda Yerdəki qütb parıltılarını (şimal işıqlarını) yaradan alışmalara bənzər ulduz alışmalarını məhz bu titrəyişlər sayəsində qeydə alıblar.

Hörli-Uoker bu ifadələri işlədir:

"Radio dalğa uzunluqlarından istifadə edərək 5 min işıq ili uzaqlıqdakı bir ulduzda baş verən fırtınaları aşkar edə bilməyimiz möhtəşəm bir şeydir".

APA xəbər verir ki, İran hərbçilərinin iddiasına görə, 2 milyon bareldən çox neft daşıyan gəmi dəniz minasına düşərək partlayıb və batıb.

SEPAH Hörmüz boğazında partlayışdan sonra ikinci neft tankerində də yanğın baş verdiyini bildirib.

Sherg.az xəbər verir ki, Prezidentin Mətbuat Xidmətinin məlumat yayıb.

Aidiyyəti qurumlar tərəfindən hücumların qarşısının alınması və araşdırılması istiqamətində müvafiq tədbirlər görülür.

APA xəbər verir ki, bununla bağlı “Associated Press“ məlumat yayıb.

Məlumata görə, görüşlərin sayının azaldılması çərçivəsində liderlərin gələn il Albaniyada keçirilməsi planlaşdırılan sammiti də baş tutmayacaq.

Albaniyanın Baş naziri Edi Rama sammitin nə vaxt keçiriləcəyi ilə bağlı hələ ümumi razılıq olmadığını və tədbirin 2027-ci ildə baş tutmayacağını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, sammitin 2028-ci ildə keçirilməsi ilə bağlı qərar qəbul olunsa, ünvan Tirana olacaq.

NATO-nun Baş katibi Mark Rutte isə məsələnin ciddi problem olmadığını bildirib. O qeyd edib ki, alyans sammitlərin keçirilməsi məsələsində çevik davranır və belə görüşləri yalnız zərurət yarandıqda təşkil edir.

Qeyd edək ki, NATO təxminən on il əvvələ qədər hər iki ildən bir liderlər sammiti keçirirdi.

NATO-nun yüksək səviyyəli digər görüşləri də azaldılır. Belə ki, NATO müdafiə nazirləri adətən oktyabr ayında görüşsələr də, bu il belə bir toplantı keçirilməyib və 2027-ci ilin oktyabrı üçün də görüş nəzərdə tutulmur. Xarici işlər nazirlərinin isə gələn il iki deyil, yalnız bir toplantısı planlaşdırılıb.

Agentlik onu da qeyd edir ki, ABŞ-ın müdafiə naziri Pit Heqset və dövlət katibi Marko Rubio vəzifəyə gəldikdən sonra NATO-nun bəzi görüşlərində iştirak etməyib və ya müzakirələr başa çatmadan tədbiri tərk ediblər. Heqset isə müdafiə nazirlərinin toplantılarından Avropa müttəfiqlərini və Kanadanı müdafiə xərcləri ilə bağlı tənqid etmək üçün istifadə edib.

Sherg.az xəbər verir ki, bu fikirlər Prezident İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə televiziya və radio işçilərinə ünvanladığı təbrikdə yer alıb.

"Bu gün Azərbaycan radio və televiziyası müasir texnologiyaların imkanlarından yararlanaraq öz fəaliyyətini yeni dövrün tələblərinə uyğun qurur, ölkəmizin uğurlarını, zəngin mədəniyyətini və milli maraqlarını geniş auditoriyaya çatdırır. Bu məsuliyyətli və şərəfli işdə çalışan hər bir əməkdaşın zəhməti xüsusi təqdirəlayiqdir.

İnanıram ki, milli radio və televiziyamız bundan sonra da obyektivliyin, peşəkarlığın və milli-mənəvi dəyərlərə sədaqətin nümunəsi olacaq, Azərbaycan cəmiyyətinin inkişafına və dövlətçiliyimizin möhkəmlənməsinə layiqli töhfələr verəcəkdir", - təbrikdə qeyd olunub.

Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə NBC telekanalı məlumat yayıb.

Daffi “Mətbuatla görüş” proqramında çıxışı zamanı bildirib ki, vəziyyət bu gündən etibarən yaxşılaşmağa başlayacaq və sabahadək aviareyslərin hərəkəti tam bərpa olunacaq. Bununla belə, aviaşirkətlərə ekipajların və təyyarələrin yenidən bölüşdürülməsi üçün müəyyən vaxt lazım olacaq.

Nazir gələcəkdə oxşar nəqliyyat problemlərinin təkrarlanmayacağına zəmanət verə biləcəyi ilə bağlı suala isə konkret cavab verməyib.

Daffi qeyd edib ki, ilk növbədə nasazlığın səbəbi müəyyənləşdirilməlidir. Araşdırma zamanı problemin “L3Harris” şirkətinin avadanlıq quraşdırması zamanı yol verilən səhvdən, yoxsa marşrutlaşdırıcının özündəki nasazlıqdan qaynaqlandığı aydınlaşdırılacaq.

Nazirin sözlərinə görə, araşdırmanın nəticələrinə əsasən, hava məkanının yenidən bağlanmasının qarşısını almaq üçün müvafiq təhlükəsizlik tədbirləri görüləcək. O, həmçinin ABŞ Federal Aviasiya Administrasiyasının işində zəruri dəyişikliklərin ediləcəyini bildirib.

APA xəbər verir ki, bunu Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov Avropa İttifaqının Ukrayna ilə bağlı danışıqlarda iştirak etmək istəyini şərh edərkən bildirib.

Sergey Lavrov həmçinin Ursula fon der Lyayenin Ukrayna ilə bağlı danışıqlar üçün atəşkəsin zəruriliyi barədə mülahizələrinin tamamilə dalana dirəndiyini və bunu hamının anladığını qeyd edib.

Beynəlxalq siyasət üzrə ekspert İsmail Cingöz Sherg.az-a Peskovun açıqlamasının siyasi və regional təsirlərini dəyərləndirib:

"Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin mətbuat katibi Dmitri Peskovun bu bəyanatı adi diplomatik açıqlamadan daha çox, Moskvanın Avropanın təhlükəsizlik arxitekturasına dair strateji yanaşmasını əks etdirir. Rusiya Ukrayna müharibəsini yalnız iki ölkə arasında baş verən hərbi münaqişə kimi qiymətləndirmir. Moskva bu müharibəni NATO-nun genişlənməsi, Avropadakı hərbi qüvvələr balansı və Rusiyanın təhlükəsizlik tələblərinin qəbul edilməsi ilə də birbaşa əlaqələndirir.Belə ki, Moskvanın 2021-ci ildə gündəmə gətirdiyi tələblər bu gün də Rusiyanın xarici siyasətində əsas müzakirə mövzuları sırasındadır. Həmin tələblərə NATO-nun şərqə doğru genişlənməsinin məhdudlaşdırılması və Avropadakı hərbi yerləşmələrin yenidən tənzimlənməsi daxildir".

Analitik bildirib ki, Peskovun açıqlamasında diqqət çəkən əsas məqam diplomatik razılıq əldə olunmadığı təqdirdə hərbi gücün alternativ vasitə kimi təqdim edilməsidir:

"Bu yanaşma beynəlxalq münasibətlərdə məcburedici diplomatiya adlandırılan metodun təzahürüdür. Moskva müzakirə masasında daha əlverişli şərtlər əldə etmək məqsədilə döyüş meydanındakı hərbi təzyiqi davam etdirməyə çalışır. Bunun əksinə olaraq, Avropa İttifaqı ilk növbədə Ukraynada atəşkəsin əldə olunmasını müdafiə edir. Daha sonra isə sülh sazişi ilə bağlı müzakirələrin aparılmasını vacib hesab edir. Beləliklə, tərəflər arasındakı əsas fikir ayrılığı yalnız sülhün şərtləri ilə bağlı deyil. Danışıqların hansı prioritetlər əsasında aparılmalı olması da mübahisə doğurur. Rusiya Avropada hərtərəfli təhlükəsizlik sisteminin formalaşdırılmasını ön plana çəkir. Avropa ölkələri isə Ukraynanın suverenliyinin və təhlükəsizlik təminatlarının qorunmasına üstünlük verirlər".

Politoloq bu hadisələrin Türkiyə və Azərbaycan baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıdığını söyləyib:

"Rusiya ilə Avropa arasında gərginliyin dərinləşməsi bir sıra regional proseslərə təsir göstərə bilər. Bunlara Qara dənizin təhlükəsizliyi, enerji təchizatı, Cənubi Qafqazdakı güc balansı və Orta Dəhlizin strateji əhəmiyyəti daxildir. Xüsusilə Türkiyənin NATO üzvlüyü və Azərbaycanın müstəqil, çoxşaxəli xarici siyasət yanaşması nəzərə alındıqda, regional sabitliyin qorunması hər iki ölkənin maraqlarına uyğundur. Nəticə etibarilə, Peskovun açıqlaması Rusiyanın yalnız Ukraynadakı müharibəni deyil, həm də Avropanın gələcək təhlükəsizlik sistemini müzakirə predmetinə çevirmək istədiyinin ciddi göstəricisidir".

Müsahibimiz hərbi güc təhdidinin diplomatik danışıqlar vasitəsi kimi istifadə edilməsinin sülh ehtimalını gücləndirmədiyini vurğulayıb: 

"Əksinə, bu yanaşma qarşılıqlı etimadsızlığın daha da dərinləşməsi riskini yaradır. Davamlı həll yolu təhlükəsizlik narahatlıqlarının dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyü prinsipləri çərçivəsində nəzərdən keçirilməsindən keçir".

Sherg.az xəbər verir ki, təbrikdə deyilir:

“Hörmətli radio və televiziya işçiləri,

Azərbaycan radiosunun yaranması milli mətbuat və mədəniyyət tariximizin mühüm hadisələrindən biridir. 1926-cı il noyabrın 6-da ilk dəfə efirə çıxan Azərbaycan radiosu ötən əsr ərzində xalqımızın ictimai-siyasi, mədəni və mənəvi həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrildi. Radio uzun illər insanların əsas informasiya mənbəyi olmaqla yanaşı, milli musiqimizin, ədəbiyyatımızın, dilimizin və mənəvi dəyərlərimizin qorunub yaşadılmasına mühüm töhfələr verdi.

Azərbaycan televiziyasının fəaliyyətə başlaması ilə informasiya məkanımızda yeni mərhələnin əsası qoyuldu. Televiziya cəmiyyətin maariflənməsində, milli-mədəni irsimizin təbliğində, ictimai rəyin formalaşmasında və ölkəmizdə baş verən mühüm hadisələrin geniş auditoriyaya çatdırılmasında xüsusi rol oynadı və oynamaqdadır. Radio və televiziya bu gün də dövlətçilik ənənələrimizin, milli kimliyimizin və Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği, həmçinin ölkəmizə qarşı ideoloji hücumların qarşısının alınması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Azərbaycan teleradiosuna göstərdiyi diqqət və qayğı bu sahənin inkişafında xüsusi yer tutur. Onun rəhbərliyi və dəstəyi ilə milli televiziya və radio yayımının maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi, yaradıcı potensialının artırılması, milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunması istiqamətində mühüm addımlar atılıb. Heydər Əliyev teleradionu xalqla dövlət arasında mühüm əlaqə vasitəsi, milli birliyin və ideoloji bütövlüyün qorunmasında təsirli platforma kimi qiymətləndirirdi.

Bu gün Azərbaycan radio və televiziyası müasir texnologiyaların imkanlarından yararlanaraq öz fəaliyyətini yeni dövrün tələblərinə uyğun qurur, ölkəmizin uğurlarını, zəngin mədəniyyətini və milli maraqlarını geniş auditoriyaya çatdırır. Bu məsuliyyətli və şərəfli işdə çalışan hər bir əməkdaşın zəhməti xüsusi təqdirəlayiqdir.

İnanıram ki, milli radio və televiziyamız bundan sonra da obyektivliyin, peşəkarlığın və milli-mənəvi dəyərlərə sədaqətin nümunəsi olacaq, Azərbaycan cəmiyyətinin inkişafına və dövlətçiliyimizin möhkəmlənməsinə layiqli töhfələr verəcəkdir.

Bir daha sizi milli radio və televiziya yayımının əlamətdar yubileyi münasibətilə ürəkdən təbrik edir, yeni yaradıcılıq uğurları, tükənməz enerji və fəaliyyətinizdə müvəffəqiyyətlər arzulayıram”.ij

Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə İran Atom Enerjisi Təşkilatının rəhbəri Məhəmməd Eslami İran dövlət teleradio şirkətinə bildirib.

Onun sözlərinə görə, İran öz elmi və texnoloji imkanlarına əsaslanaraq hazırladığı ilk tokamakı – idarəolunan termonüvə sintezi qurğusunu planlaşdırılan vaxtda işə salmağa ümid edir.

Eslami qeyd edib ki, İran bu sahədə böyük vəsait yatıran inkişaf etmiş ölkələrlə eyni səviyyədə elmin qabaqcıl istiqamətlərində irəliləyir. O, bəzi ölkələrin bu sahədə birgə layihələr həyata keçirdiyini də vurğulayıb.

İranın Qabaqcıl Texnologiyalar Şirkətinin rəhbəri Əli Nuruzinin sözlərinə görə isə termonüvə sintezi sahəsində İran dünyanın aparıcı ölkələri sırasındadır.

Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə Superliqa təmsilçisinin prezidenti Memik Yılmaz jurnalistlərə açıqlamasında bildirib.

O, komanda olaraq həmrəyliyə ehtiyac duyduqları dövrdən keçdiklərini və kollektiv üçün ən yaxşı baş məşqçini tapmağa çalışdıqlarını deyib.

"Volkan Dəmirəllə razılığa gəlmişik. O, sabah komandanın başında məşqə çıxacaq", - deyə klub prezidenti qeyd edib.

Qeyd edək ki, 45 yaşlı mütəxəssis məşqçilik karyerası ərzində Türkiyənin "Fatih Karagümrük", "Hatayspor", "Bodrum" və "Gənclərbirliyi" klublarını çalışdırıb.

Bu barədə Sherg.az-a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib.

Belə ki, şimal-qərb küləyinin maksimal sürəti Bakıda və Abşeron yarımadasında 27, Ağstafada 23, Naftalan, Tovuz və Neftçalada 20, Mingəçevir və Goranboyda 19, Daşkəsəndə 18, Şabranda 17, Qobustan və Şamaxıda 16, Şəkidə 15 m/s-dək güclənir.

Axar.az xəbər verir ki, bu barədə Daxili İşlər Nazirliyi, Baş Prokurorluq və Minatəmizləmə Agentliyinin (ANAMA) Mətbuat xidmətləri birgə məlumat yayıb.

Qeyd edilib ki, Ağstafa rayonunun Çeyrançöl ərazisində 2026-cı il 15 noyabr tarixində sursat partlayışı hadisəsi baş verib.

Qazax rayonu Dəmirçilər kənd sakini 1986-cı il təvəllüdlü İbrahimov Rəsul Şahin oğlu və Qazax rayonu Daşsalahlı kənd sakini 1982-ci il təvəllüdlü Əmrahov Sahib İzbor oğlu tərəfindən partlamamış hərbi sursata müdaxilə nəticəsində partlayış baş verib.

Hadisə nəticəsində İbrahimov Rəsul aldığı xəsarətlərdən həlak olub, Əmrahov Sahub isə xəsarət alıb.

Faktla bağlı Ağstafa rayon prokurorluğunda araşdırma aparılır.

ANAMA, AR DİN və Baş Prokurorluq bir daha vətəndaşları təhlükəsizlik qaydalarına riayət etməyə, şübhəli əşyalara toxunmamağa, partlayıcı sursatlara müdaxilə etməməyə çağırır!

Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə Aİ-nin xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas "X" sosial şəbəkəsində məlumat verib.

"Bazar ertəsi Aİ xarici işlər nazirləri Rusiyanın "kölgə donanması"nı dəstəkləyən banklar, alıcılar və şirkətlər də daxil olmaqla yeni sanksiya siyahılarını müzakirə etmək niyyətindədirlər", - deyə K.Kallas qeyd edib.

Qeyd edək ki, Brüssel Aİ-nin Rusiya neftinə tətbiq etdiyi "qiymət tavanı" mexanizmindən yan keçərək müxtəlif ölkələrin bayraqları altında Rusiya nefti daşıyan tankerləri "kölgə donanması" adlandırır.

Bu barədə “Al Jazeera“ telekanalı məlumat yayıb.

Yəmənin Cənub Qüvvələri komandanlığının bəyanatına əsasən, qoşunların geri çəkilməsi qüvvələrin yenidən təşkili və digər istiqamətlərdə mövcudluğun gücləndirilməsi çərçivəsində həyata keçirilib. Qeyd edilib ki, manevrin əsas məqsədi Ədənin və qonşu əyalətlərin təhlükəsizliyini təmin etmək, eləcə də Taiz şəhərinin mühasirəsinin yarılması üzrə əməliyyatı davam etdirməkdir.

Yəmən Ordusunun Bab əl-Məndəb boğazı və Zubab rayonundakı mövqelərindən geri çəkilməsi “Ənsar Allah” hərəkatının (husilər) Ədənə şimal və qərb istiqamətlərindən giriş qapısı sayılan Ləhc əyalətində irəliləməməkdə olduğu bir vaxta təsadüf edir.

Husilərin nəzarətində olan SABA informasiya agentliyi hərbi mənbəyə istinadən hökumətyönlü silahlı birləşmələrin şiddətli toqquşmalardan sonra itkilər verərək Ədən istiqamətində geri çəkildiyini iddia edib.

Yəməndə 2014-cü ilin avqustundan etibarən husilərlə Səudiyyə Ərəbistanının dəstəklədiyi hökumət qüvvələri arasında silahlı qarşıdurma davam edir. 2026-cı ilin iyulunda üsyançılar krallığa qarşı dəniz blokadası tətbiq etdiklərini elan edib, bundan sonra Səudiyyə Ərəbistanına məxsus bir neçə neft tankerinə hücum ediblər.

Avqustun əvvəlində “Ənsar Allah” hərəkatı Yəmənin cənub-qərbində hücuma başlayıb, sentyabrın 10-11-də isə liman şəhəri Moxaya və Bab əl-Məndəb boğazı yaxınlığındakı ərazilərə nəzarəti ələ keçirib.

***

saat 12.32

Yəmən Ordusu beynəlxalq ictimaiyyəti Bab əl-Məndəb boğazının husilərdən azad olunmasına kömək etməyə çağırıb.

“Al Jazeera“ xəbər verir ki, beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən tanınan Yəmən hökumətinin tabeliyindəki ordunun sözçüsü polkovnik Məcid əl-Nuzeyli Bab əl-Məndəb boğazının beynəlxalq gəmiçilik və ticarət üçün əhəmiyyətini vurğulayıb.

Polkovnik Məcid əl-Nuzeyli “Bab əl-Məndəb boğazının və qərb sahilinin azad edilməsinin Yəmən Silahlı Qüvvələrinin ayrılmaz hüququ” olduğunu qeyd edib. O, cənub qüvvələrinin müvəqqəti paytaxt Ədənin və digər cənub quberniyalarının qorunmasında, eləcə də Taiz şəhərinin mühasirəsinin yarılmasına yönələn səylərdəki rolunu yüksək qiymətləndirib.

Əl-Nuzeylinin sözlərinə görə, Taizin husilərin mühasirəsindən çıxarılması istiqamətində səylər kritik bir dövrdə “milli vəzifə”dir.

Bu barədə AFP agentliyi iki radiostansiya nümayəndəsinə və əyalət hakimiyyət orqanlarındakı mənbəyə istinadən məlumat yayıb.

Qəndəharın İnformasiya və Mədəniyyət Departamentindəki anonim qalmaq istəyən mənbənin sözlərinə görə, qadağa kriketlə bağlı bütün materiallara, o cümlədən xəbərlərə, şərhlərə və Əfqanıstan millisinin qələbələri barədə məlumatlara şamil olunur.

İki yerli radiostansiyanın rəhbərləri hakimiyyət orqanlarından müvafiq göstəriş aldıqlarını təsdiqləyiblər. Onlardan biri bildirib ki, departamentin əməkdaşları radiostansiyaya zəng edərək efirdə kriket yarışlarını işıqlandırmağın artıq qadağan olunduğunu bildiriblər. Digər radiostansiyanın nümayəndəsi isə qadağanın növbəti bildirişədək qüvvədə olacağını deyib.

Əfqanıstan Kriket Şurası hələlik AFP agentliyinin şərh almaq üçün göndərdiyi sorğuya cavab verməyib.

Bu qərar xüsusilə gözlənilməz görünür, çünki “Taliban” hakimiyyəti daha əvvəl bu idman növünə dəstək nümayiş etdirib. Belə ki, avqust ayında hərəkatın hakimiyyətə qayıtmasının ildönümü münasibətilə keçirilən tədbirlər çərçivəsində ölkədə kriket oyunları təşkil olunub.

Bununla yanaşı, “Taliban” bir sıra digər idman növlərinə də məhdudiyyətlər tətbiq edib. Xüsusilə, qarışıq döyüş növləri qadağan olunub. Kişilərə və oğlanlara kriket oynamağa icazə verilsə də, qadınlar və qızlar ictimai həyatın demək olar ki, bütün sahələrini əhatə edən məhdudiyyətlər çərçivəsində idman zallarına və ümumiyyətlə idmanla məşğul olmaq imkanına malik deyillər.

Qəndəhar “Taliban” hərəkatı üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Belə ki, hərəkatın ali liderinin iqamətgahı məhz burada yerləşir.

Bu arada Əfqanıstanın kişi kriket millisi Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Şarja şəhərində Zimbabve yığmasına qarşı ikinci test matçını keçirir.

DataReportal-ın “Digital 2027: Azerbaijan” hesabatına əsasən, Azərbaycanda sosial media istifadəçilərinin sayı 8,44 milyona çatıb. Bu, ölkə əhalisinin təxminən 80,6 faizini təşkil edir. Hesabatda diqqətçəkən əsas məqamlardan biri TikTok platformasının auditoriyasının sürətlə genişlənməsi və digər sosial şəbəkələrlə müqayisədə önə çıxmasıdır. Məlumata görə, TikTok-un Azərbaycanda 18 yaşdan yuxarı auditoriyası üzrə hesablanan göstərici 8,44 milyon, Instagram-ın göstəricisi isə 4,15 milyon nəfərdir. Bununla belə, qeyd etmək lazımdır ki, bu rəqəmlər unikal istifadəçilərin sayını əks etdirmir. Belə ki, bir şəxsin bir neçə hesabı statistikaya daxil ola bilər.

Mətbuat Şurasının Sosial Media ilə Əlaqələr Komissiyasının sədri Hacıbəy Heydərli Sherg.az-a açıqlamasında Azərbaycanda sosial media platformalarının istifadəçi auditoriyasındakı dəyişiklikləri şərh edib:

"TikTok-un ölkəmizdəki auditoriyasında artım dinamikası diqqət çəkir. 2025-ci ilin yanvarı ilə 2026-cı ilin oktyabrı müqayisə edildikdə platformanın auditoriya göstəricisinin 6,73 milyondan 8,44 milyona yüksəldiyi görünür. Bu isə 1,71 milyon nəfərlik, yaxud təxminən 25,4 faizlik artım deməkdir. Instagram üzrə isə əks tendensiya müşahidə olunur. 2025-ci ilin oktyabrından 2026-cı ilin oktyabrına qədər platformanın Azərbaycandakı hesablanan auditoriya əhatəsi 100 min nəfər və ya 2,4 faiz azalıb. Facebook-da da geriləmə davam edir. Belə ki, platformanın auditoriya göstəricisi 2025-ci ilin əvvəlindəki 1,65 milyondan 2026-cı ilin oktyabrında 1,5 milyona düşüb. Bu, təxminən 9,1 faizlik azalma deməkdir. Mövcud göstəricilər Azərbaycanda sosial media istifadəçilərinin maraqlarının və informasiya istehlakı vərdişlərinin dəyişdiyini göstərir. TikTok qısa video məzmunları və geniş auditoriyası ilə ön plana çıxarkən, Instagram hələ də böyük istifadəçi kütləsini qoruyur. Facebook isə əvvəlki mövqelərini tədricən itirir.  Sosial media platformalarında baş verən bu dəyişikliklər media qurumları və jurnalistlər üçün də yeni yanaşmaları zəruri edir. Auditoriyanın daha çox vaxt keçirdiyi platformalarda təmsil olunmaq, həmin şəbəkələrin imkanlarından düzgün istifadə etmək və rəqəmsal mühitə uyğunlaşmaq müasir medianın əsas tələblərindəndir".

Axar.az xəbər verir ki, bunu Estoniya parlamentinin Xarici Əlaqələr Komitəsinin sədri Marko Mihkelson deyib.

“Avropada müharibəyə son qoymaq üçün danışıqlar zəruridir. Lakin bu danışıqlar ədalətli və davamlı sülhün əldə olunmasına həqiqətən töhfə verməlidir. Bu müharibəni başladan və davam etdirən tərəf kimi Rusiyanın danışıqlar masası arxasında yeri olmamalıdır”, - Mihkelson bildirib.

APA xəbər verir ki, hadisə rayonun Dırnıs kəndində baş verib.

İlkin məlumata görə, hadisə zamanı 11 nəfər xəsarət alıb. Xəsarət alanlar Naxçıvan Muxtar Respublika Xəstəxanasına yerləşdirilib.

Hadisə yerinə polis əməkdaşları cəlb olunub.

Faktla bağlı araşdırma aparılır.

Sherg.az xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Respublikası Media və Yayım Şurasının açıqlamasında bildirilib.

Şuranın açıqlamasında qeyd olunub ki, Fransadan idarə olunan və Azərbaycana qarşı sistemli dezinformasiya yaymaq üzrə ixtisaslaşmış “YouTube” kanalında bu cür iddiaların paylaşılması ictimai rəyi manipulyasiya etməyə yönəlmiş növbəti cəhddir.

Bildirilib ki, uydurma və şayiə xarakterli məlumatların dövlət səviyyəsində qəbul edilmiş qərar kimi təqdim edilməsi əhali arasında təşviş yaratmaq, dövlət qurumlarına ictimai etimadı sarsıtmaq və cəmiyyətdə gərginliyi artırmaq məqsədi daşıyan dezinformasiya kampaniyasının tərkib hissəsidir.

Şura vurğulayıb ki, sözügedən kanal əvvəllər də Azərbaycanla bağlı sistemli şəkildə dezinformasiya və manipulyativ xarakterli məlumatlar yayıb.

Məsələ ilə əlaqədar müvafiq platformaya rəsmi müraciət ünvanlanıb. Şura şirkətin müraciəti operativ araşdıraraq dezinformasiyanın öz platformalarında yayılmasının qarşısını almaq üçün zəruri addımlar atacağına əminliyini ifadə edib.

Azərbaycan Respublikası Media və Yayım Şurası ictimaiyyəti şayiə xarakterli məlumatların təsiri altına düşməməyə, media subyektlərini və sosial şəbəkə istifadəçilərini isə yayılan məlumatların doğruluğunu aidiyyəti qurumların rəsmi açıqlamaları əsasında yoxlamağa və təsdiqlənməmiş iddiaları yaymaqdan çəkinməyə çağırıb.

R.Qarayev Sherg.az-a açıqlamasında qeyd etdi ki, bizim universitetlərə və kolleclərə muxtariyyət verilsə də, hələ gözləyirlər ki, nəsə möcüzə baş verəcək: 

- Necə ki bəzi insanlar gözləyir kimsə qapılarını döyəcək və deyəcək al, bu pulu xərclə. Ali təhsil müəssisələri də kimlərinsə onlara vəsait verməsini gözləyir. Ali məktəbi bitirən tələbə, müxtəlif kurslara getməsə onun orada aldığı bilik heç kəsə lazım deyil. Misal üçün, UNEC-i bitirmiş tələbələr işlədiyim yerə yeni kadrlar gəlir. 2003-cü il təvəllüdlü şəxslərdir, hələ də mexaniki formada iş görürlər. Deyirsən, get kursa ən azı proqram öyrən, özünü inkişaf etdir, işini sürətləndirmək üçün adi excel proqramında düsdürlar qur, durub gözləyir ki kimsə bunu edəcək. Sanki 4 il, 5 il sadəcə vaxt itirib ki diplom alsın. Sabah iş üçün müraciət edəndə, desin diplomum var. Görünür, hələ biz çox işləməliyik.

Axar.az xəbər verir ki, bu barədə Ermənistan mətbuatı məlumat yayıb.

Məlumata görə, plenar iclasda sülhlə bağlı məsələlər müzakirə olunub.

Paşinyan Ermənistan və Azərbaycan arasında sülhün bərqərar olmasına, eləcə də regional əməkdaşlığın təşviqinə yönəlmiş davam edən proseslərə toxunub.

Bu barədə İordaniyanın “Petra” informasiya agentliyi məlumat yayıb.

Məhkəmə təqsirləndirilən şəxsləri insan tələfatına səbəb olan terror aktları törətmək üzrə doqquz epizodda təqsirli bilib. Onlar həmçinin silah və döyüş sursatlarından istifadə etməklə terror aktları törətməkdə, silahlı terror aktları həyata keçirmək məqsədilə əlbir olmaqda və terror qruplaşmasının ideyalarını təbliğ etməkdə təqsirli biliniblər.

Məhkumlardan biri əlavə olaraq terror aktlarının maliyyələşdirilməsi üçün vəsait təmin etməkdə təqsirli hesab edilib. Hökmə qarşı apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qanunvericiliyə əsasən, qərara istənilən halda İordaniyanın Kassasiya Məhkəməsində baxılmalıdır.

Qeyd edək ki, oktyabrın 23-də üç terrorçu Əl-Kərək əyalətinin Həmmud rayonunda yerləşən Müqəddəs Georgi pravoslav kilsəsini atəşə tutub. Dəfn mərasimi zamanı törədilən terror aktı nəticəsində 9 nəfər ölüb, daha 34 nəfər yaralanıb.

Terrorçular hadisə yerindən qaçsalar da, sonradan İordaniya təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən saxlanılıblar.

Axar.az xəbər verir ki, bunu Belarusun müdafiə naziri Viktor Xrenin deyib.

İnfrastrukturun, o cümlədən aerodromların və komanda məntəqələrinin necə təkmilləşdirildiyini, logistikanın isə necə nizama salındığını müşahidə edə bilərik. Bundan əlavə, dəfələrlə artmış döyüş hazırlığı təlimlərini, eləcə də Belarus və Rusiyaya qarşı yönəlmiş kəşfiyyat fəaliyyətlərini də qeyd etmək lazımdır”, - Xrenin bildirib.

Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN) məlumat yayıb.

Bildirilib ki, əraziyə nazirliyin Dövlət Yanğından Mühafizə Xidmətinin Qazax Rayon Yanğından Mühafizə Hissəsinin qüvvələri cəlb olunub.

Yanğınsöndürənlərin çevik müdaxiləsi sayəsində ot bağlamaları yığılmış sahədə baş verən yanğın genişlənməsinə imkan verilmədən qısa müddətdə söndürülüb. Hadisə zamanı ümumilikdə 13 ton ot bağlamasının 3 tonu yanıb, böyük hissəsi isə yanğından mühafizə olunub.

Nazir müavininin qaldırdığı problemin ciddi olduğunu deyən psixoloq Fərqanə Mehmanqızı Sherga.az-a açıqlamasında qeyd etdi ki, bu məsələdə çox gecikirik: 

- Təəssüf ki, məsələyə 2 ildən sonra baxılacaq. Bu, çox gecdir. Onsuz da bu məsələdə gecikmişik, deməli, hələ 2 il də gözləməli olacağıq. Neçə universitet var ki, psixologiya ixtisası üzrə diplom verir, lakin həmin universitetlərin məzunları, gənc mütəxəssislər işsiz qalırlar. Psixoloqlar təkcə bağçalarda və məktəblərdə deyil, eləcə də dövlət qurumlarında fəaliyyət göstərməlidirlər. Hətta notariat kontorlarında belə psixoloq ştatının olması vacibdir. Dövlət bu məsələyə xüsusi diqqət yetirməli və müvafiq ştat vahidlərinin yaradılmasını tələb etməlidir. Nə üçün bu lazımdır, məsələn, hər hansı müqavilə bağlanarkən psixoloqun rəyi nəzərə alınmalıdır. Bu, insanların şəxsi qərarlarını sərbəst şəkildə verməsi, hər hansı proses və ya müqavilə zamanı psixoloji təzyiqə məruz qalmaması baxımından vacibdir.

F.Mehmanqızı bildirdi ki, uşaq bağçalarında və orta məktəblərdə psixoloqların sayı nə qədər çox, bir psixoloqun məsuliyyətinə düşən uşaq sayı isə nə qədər az olsa, bir o qədər keyfiyyətli və effektiv nəticə əldə etmək mümkündür: 

- Lakin bununla yanaşı, məktəblərdə psixologiya dərsləri də keçirilməli, müvafiq tədris proqramı hazırlanmalıdır. Necə ki riyaziyyat və ədəbiyyat fənləri tədris olunur, eyni qaydada psixologiya fənni də tədris edilməlidir. İlk növbədə, uşaqlarda insan psixologiyası haqqında ilkin bilik və anlayışlar formalaşmalıdır. Eyni zamanda, məktəb psixoloqları uşaqların psixoloji vəziyyətini qiymətləndirməli, psixo-diaqnostik müayinələr aparmalı və onları təhlil etməlidirlər. Bununla yanaşı, valideyn iclaslarında uşaqların psixoloji vəziyyəti barədə valideynlərə və müəllimlərə məlumat verilməli, onların fərdi xüsusiyyətləri və davranışları haqqında müvafiq xarakteristika təqdim olunmalı, mövcud problemlər vaxtında müəyyənləşdirilməlidir.

Baş redaktorun anası Yavər xanım vəfat edib.

Mərhum bu gün Ağcabədi rayonunda dəfn ediləcək.

Yavər xanımın yas mərasimi (3-7) noyabrın 18-də Bakıda Təzə Pir məscidində keçiriləcək.

Allah rəhmət eləsin!

Teleqraf xəbər verir ki, bunu İran Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) sözçüsü İsmayıl Bəqai Tehranda keçirdiyi mətbuat konfransında deyib.

Diplomat ABŞ ilə razılaşma çərçivəsində uranın zənginləşdirilməsinin müvəqqəti dayandırılması və ya azaldılması ilə bağlı suala belə cavab verib: "Xeyr, hazırda biz ümumiyyətlə bu mərhələdə deyilik. Bütün bu müddət ərzində nüvə mövzusu ilə bağlı detalları müzakirə etmirik və etməmişik".

“Israel Hayom” qəzeti İsrail və ABŞ mənbələrinə istinadən belə bir iddia ilə çıxış edib.

Bu məlumatla əlaqədar ABŞ-da xüsusi təhlükəsizlik tədbirləri görülüb. Donald Trampın ictimai çıxışları məhdudlaşdırılıb, bundan əlavə, bəzi yüksəkvəzifəli amerikalı rəsmilər evlərindən mühafizə olunan obyektlərə köçürülüb.

“Israel Hayom”un məlumatına görə, son günlər ABŞ və İran arasında razılaşma əldə edilməsi ehtimalı əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Bu, qismən MKİ-nin “Mossad” kəşfiyyatından aldığı məlumatlarla bağlıdır. Həmin məlumatlar Trampın bu yaxınlarda Tehranla danışıqlara yanaşmasını dəyişməsinin səbəblərindən biri olub.

Bu həftənin əvvəlində Amerikanın “Axios” portalı “Mossad”ın direktoru Roman Qofmanın İranla münaqişənin gedişatını müzakirə etmək üçün Vaşinqtona gəldiyini bildirib. İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun ən etibarlı şəxslərindən biri olan Qofmanın səfəri İsrail baş nazirinin Trampa İrana qarşı hərbi əməliyyatların bərpa edilməsi məqsədilə təzyiq göstərdiyi vaxta təsadüf edir. Tramp cümə axşamı bəyan edib ki, Vaşinqton Səudiyyə Ərəbistanı da daxil olmaqla, bir sıra Yaxın Şərq ölkələrinin xahişi ilə İranla münaqişədə daha sərt tədbirlər görməməyə üstünlük verir.

Xatırladaq ki, ABŞ və İsrail fevralın 28-də İrana qarşı müharibəyə başlayıb. İyun ayında Vaşinqton və Tehran bütün cəbhələrdə, o cümlədən Livanda hərbi əməliyyatların dərhal dayandırılmasını nəzərdə tutan anlaşma memorandumu imzalayıb. Lakin iyulun 8-nə keçən gecə ABŞ əldə olunmuş razılaşmaların Hörmüz boğazı ilə bağlı şərtlərinin İran tərəfindən pozulduğunu əsas gətirərək, ölkəyə qarşı genişmiqyaslı zərbələri bərpa edib.

Dünya üzrə neft ticarətinin təxminən 25 faizi və mayeləşdirilmiş təbii qaz ticarətinin təxminən 20 faizi bu boğaz vasitəsilə həyata keçirilir.

Teleqraf xəbər verir ki, bunu İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai deyib.

O, qlobal güclər arasında müzakirələrin aparılmasının təbii olduğunu qeyd edib. Diplomatın sözlərinə görə, Pekin və Moskva Tehranın mövqeyindən məlumatlıdırlar və ABŞ-nin birtərəfli yanaşması ilə razılaşmırlar.

İ.Bəqai əlavə edib ki, Rusiya və Çinlə regional proseslər və digər məsələlər üzrə məsləhətləşmələr telefon danışıqları, Pekin və Moskvadakı İran səfirlikləri, eləcə də bu iki ölkənin Tehrandakı səfirləri vasitəsilə mütəmadi davam etdirilir.

Ərizəçi Türkər Əliyeva dövlət məmurunu böhtan, təhqir, hədə-qorxu və vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadədə ittiham edir.

Şikayət ərizəsində bildirilir ki, Türkər Əliyeva Abşeron rayonu ərazisində yerləşən 10 hektar 20 sot torpaq sahəsini satmaq niyyətində olub. Onun sözlərinə görə, torpağın satış qiyməti Ceyhun Rzayevlə razılaşma əsasında 1 milyon 500 min manat müəyyən edilib. Rzayevin bu razılaşma çərçivəsində ilkin ödəniş olaraq hissə-hissə 380 min manat verdiyi iddia olunur.

Ərizədə qeyd edilir ki, tərəflərin razılaşmasına əsasən, torpağın mülkiyyət sənədləri hazır olduqdan sonra Ceyhun Rzayev həm Badamdar qəsəbəsində yerləşən bağ evini təhvil verməli, həm də qalan ödənişi həyata keçirməli imiş.

Lakin sonradan tərəflər arasında mübahisə yaranıb. Türkər Əliyeva iddia edir ki, Ceyhun Rzayev torpağın ilkin sahibi Züleyxa Müşteyidzadəyə təsir göstərərək onunla bağlanmış razılaşmanı pozmağa və torpaq sahəsini birbaşa özünə satmağa çalışıb.

Şikayətçinin digər iddiasına görə, Ceyhun Rzayev onu uydurma cinayət işi açdırmaq və həbs etdirmək hədəsi ilə təhdid edib, həmçinin yaxınlarına və tanışlarına zəng edərək onun barəsində şərəf və ləyaqətini alçaldan məlumatlar yayıb.

Dörd azyaşlı övladını təkbaşına böyütdüyünü bildirən Türkər Əliyeva bu hərəkətlərin ona ciddi mənəvi və psixoloji zərər vurduğunu qeyd edib.

Ərizəçi Ceyhun Rzayevin Cinayət Məcəlləsinin 147 və 148-ci maddələri ilə xüsusi ittiham qaydasında məsuliyyətə cəlb olunmasını istəyir. Eyni zamanda, hədə-qorxu ilə tələb etmə və vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə iddialarına hüquqi qiymət verilməsi üçün materialların Baş Prokurorluğa göndərilməsini xahiş edir.

Qeyd edək ki, tərəflər arasında uzun müddətdir əmlak mübahisəsi davam edir. Noyabrın 12-də Sumqayıt Şəhər Prokurorluğu tərəfindən saxlanılan Türkər Əliyeva sonradan məhkəmənin qərarı ilə sərbəst buraxılıb./Gununsesi.info

Süni intellektin imkanları ilə bağlı son illərdə səsləndirilən fikirlər və verilən proqnozlar cəmiyyətdə bu texnologiyanın potensialı barədə bəzən reallıqdan uzaq təsəvvürlər formalaşdırır.

Sherg.az xəbər verir ki, bunu Əbülfəz Elçibəyin prezidentliyi dövründə Dövlət Neft Şirkətinə rəhbərlik etmiş, uzun illər avtomatlaşdırılmış idarəetmə və layihələndirmə sistemlərinin yaradılması sahəsində çalışmış Sabit Bağırov deyib.

Onun sözlərinə görə, süni intellekt sistemləri müxtəlif sahələrdə kifayət qədər faydalı imkanlara malikdir:

“Artıq təxminən dörd ilə yaxındır ki, süni intellekt sistemlərindən müxtəlif məqsədlərlə istifadə edirəm. Müəyyən sahə üzrə bilik əldə etmək, arayış, məqalə, təqdimat, video çarx və digər materiallar hazırlamaq, hətta musiqi bəstələmək üçün süni intellekt sistemləri əla yardımçıdır. Lakin hesab edirəm ki, onların imkanları barədə müəyyən şişirtmələr də mövcuddur”.

Sabit Bağırov bildirib ki, onun bu qənaəti yalnız süni intellekt texnologiyalarını gündəlik izləməsinə deyil, uzun illər ərzində əldə etdiyi peşəkar təcrübəsinə də əsaslanır:

“Mən avtomatlaşdırılmış idarəetmə və layihələndirmə sistemlərinin yaradılması sahəsində 19 il çalışmışam. 1971-ci ildə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun Neft Maşınqayırma fakültəsini bitirdikdən sonra Ümumittifaq Elmi-Tədqiqat, Layihələndirmə və Texnologiyalar üzrə Neft Maşınqayırma İnstitutunda mühəndis-tədqiqatçı vəzifəsində işləmişəm. 1974-cü ilin əvvəlində isə həmin instituta ‘Hesablama texnikaları’ laboratoriyasının müdiri vəzifəsinə dəvət olunmuşam.

Sonralar şöbə müdiri, Neft Maşınqayırma Birliyinin Məlumat-Hesablama Mərkəzində layihələndirmə üzrə müdir müavini vəzifələrində çalışmışam. Həm Birliyin avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemlərinin, həm də onun tabe olduğu Ümumittifaq nazirliyin avtomatlaşdırılmış idarəetmə sisteminin alt sistemlərindən birinin yaradılmasına rəhbərlik etmişəm. Eyni zamanda neft avadanlıqlarının avtomatlaşdırılmış layihələndirmə sistemlərinin yaradılması ilə məşğul olmuşam”.

Onun fikrincə, süni intellekt sistemlərinin çox mürəkkəb nəticələr ortaya qoyması onların insan kimi müstəqil düşünməsi və şüurlu qərar qəbul etməsi anlamına gəlmir.

“Bütün süni intellekt sistemləri bu gün hələ də onların yaradıcıları tərəfindən müəyyən edilmiş alqoritmlərə və yazılmış proqram kodlarına əsaslanır. Əlbəttə, müasir sistemlər çox böyük həcmdə məlumatı emal edə, müxtəlif əlaqələri müəyyənləşdirə və insan üçün gözlənilməz nəticələr ortaya çıxara bilir. Lakin burada əsas rol yenə də insan tərəfindən yaradılmış texnologiyaya məxsusdur.

Məsələn, hansısa sistemin verdiyi qərarı ‘süni intellekt özü belə qərar qəbul etdi’ kimi izah etmək düzgün olmazdı. Əgər sistemdə səhv baş veribsə, ilk növbədə həmin sistemin alqoritmləri, proqram təminatı, texniki arxitekturası və onun hazırlanması zamanı insan tərəfindən verilmiş qərarlar araşdırılmalıdır”.

Sabit Bağırov son günlər ABŞ-də radar və aviasiya sistemləri ilə bağlı yayılan məlumatların da bu baxımdan diqqətlə araşdırılmalı olduğunu düşünür:

“ABŞ-də radar sistemlərinin fəaliyyətində problem yarandığı, nəticədə çoxsaylı uçuşların dayandırıldığı barədə məlumatlar yayılıb. Hadisənin səbəbləri sırasında rabitə sistemlərində nasazlıq və süni intellekt sistemlərinin düzgün işləməməsi kimi ehtimallar da səsləndirilir. Hətta sistemin özbaşına qərar qəbul etdiyi barədə fikirlər var. Lakin belə ciddi hadisələrdə səbəbi birbaşa süni intellektin ‘özbaşına qərarı’ ilə izah etməkdənsə, texniki sistemin bütün komponentlərini və insan amilini araşdırmaq lazımdır”.

Sabit Bağırov süni intellektin elmi problemləri həll etməsi ilə bağlı sensasion xəbərlərə də ehtiyatla yanaşmağın tərəfdarıdır.

“Bir müddət əvvəl, sentyabrın 8-də KİV-lərə məlumat sızmışdı ki, Clay Mathematics Institute tərəfindən 2000-ci ildə elan edilən ‘Minilliyin yeddi riyazi problemi’ndən biri olan Navye-Stoks tənliyi OpenAI şirkətinin yaratdığı 10 min süni intellekt agentininin birgə səyləri nəticəsində 88 saata həll edilib. Lakin bu həll hələlik həmin institut tərəfindən təsdiqlənməyib. Ona görə də belə məlumatlara elmi fakt kimi deyil, təsdiqini gözləyən iddia kimi yanaşmaq lazımdır”.

Onun sözlərinə görə, süni intellekt ətrafında yaranmış böyük marağın arxasında kommersiya amilləri də dayanır:

“Süni intellekt sistemlərini yaradan şirkətlərin kommersiya maraqlarını da nəzərə almaq lazımdır. Bu şirkətlərin bazar dəyərinin artması, böyük həcmdə investisiyaların cəlb edilməsi və yaxın perspektivdə IPO-larla bağlı gözləntilər texnologiyanın imkanlarının təqdim olunmasına təsir göstərə bilər. Məhz bu şişirtmələrin nəticəsi olaraq süni intellekt şirkətlərinə yüz milyardlarla dollar sərmayə axını müşahidə olunur. Artıq maliyyə köpüklərinin yaranması və bunun gələcəkdə qlobal maliyyə sisteminə təsir göstərə biləcəyi barədə ciddi mülahizələr səsləndirilir”.

Sabit Bağırov süni intellektin yaxın gələcəkdə insan beyni səviyyəsində yaradıcılığa və özünüdərkə malik olacağına da şübhə ilə yanaşır:

“Əgər bu gün elm insan beyninin və insan şüurunun necə işləməsi barədə hələ bütün suallara cavab tapmayıbsa, necə ola bilər ki, insan özünü dərk edən süni beyin yaratsın? Süni intellektin mətn, musiqi, görüntü və digər məzmun yaratması onun insan şüuruna malik olması demək deyil. Burada çox ciddi fərq var”.

O qeyd edib ki, texnologiyaların inkişafı gənclərin gələcək peşə seçimi ilə bağlı da müəyyən narahatlıqlar yaradır:

“Gələn il məktəbi bitirəcək nəvəmlə bağlı mənim tövsiyəm həmişə belə olub: seçdiyin sahə üzrə peşəkar ol. Yaxşı peşəkar işsiz qalmayacaq - istər riyaziyyatçı olsun, istər mühəndis, istərsə də santexnik. Texnologiyalar dəyişə bilər, bəzi peşələrin məzmunu dəyişə bilər, amma peşəkarlığın özü öz dəyərini itirməyəcək”.

Sabit Bağırovun fikrincə, süni intellektə münasibətdə əsas məsələ onu nə həddindən artıq ideallaşdırmaq, nə də imkanlarını tamamilə inkar etməkdir:

“Süni intellekt çox güclü vasitədir. Onun imkanlarından düzgün istifadə etmək lazımdır. Amma vasitə ilə insanı bir-birindən fərqləndirmək də vacibdir. Ən azı indiki mərhələdə bu texnologiyaların arxasında yenə insan zəkası, insan tərəfindən yaradılmış alqoritmlər və proqram təminatı dayanır”.

Noyabrın 14-də Sumqayıt Poeziya Evi növbəti yaddaqalan ədəbi-mədəni tədbirə evsahibliyi edib. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, qazi-şair Ədalət Nicatın 60 illik yubileyinə həsr olunmuş tədbir Sumqayıt ədəbi mühitinin tanınmış nümayəndələrini, Bakıdan, respublikanın müxtəlif bölgələrindən gəlmiş şair və yazıçıları, elm, mədəniyyət və ictimaiyyət təmsilçilərini bir araya gətirib.

Ömrünün altmışıncı zirvəsinə yetişən şairin yubileyi qələm adamının doğum gününün qeyd olunması ilə birgə, həm də Vətən sevgisinin, döyüşçü iradəsinin, sözə sədaqətin və mənəvi bütövlüyün təntənəsi kimi yadda qalıb. Ədalət Nicatın şəxsiyyətində Vətənin müdafiəsinə qalxmış döyüşçü ilə sözün keşiyində dayanan şairin mənəvi dünyası birləşir. Onun ömür yolu və yaradıcılığı haqqında səslənən fikirlər də məhz bu vəhdətin müxtəlif çalarlarını üzə çıxarıb.

Tədbiri AYB-nin Poeziya seksiyasının rəhbəri, Əli Kərim adına Poeziya Evinin direktoru, tanınmış şair İbrahim İlyaslı açaraq, yubilyarı əlamətdar yaş münasibətilə təbrik edib. O, Ədalət Nicatın ədəbi mühitdə qazandığı sayğıya, sözə və sənətə bağlılığına diqqət çəkərək, belə yubileylərin ədəbi nəsillər arasında mənəvi bağlılığın möhkəmlənməsi baxımından da önəmini vurğulayıb.

Yubiley məclisinin aparıcısı, Beynəlxalq “ALAŞ” Ədəbiyyat Mükafatı laureatı Əkbər Qoşalı Ədalət Nicatın ömür və yaradıcılıq yoluna nəzər salıb, onun şair və qazi kimliyinin mənəvi məzmunundan söz açıb. Bildirilib ki, döyüş yolu keçmiş yaradıcı insanın sözündə Vətən anlayışı həm poetik mövzu, həm də yaşanmış taleyin, vətəndaş məsuliyyətinin, milli yaddaşın ifadəsidir.

Əkbər Qoşalı Milli Məclisin İctimai birliklər və dini qurumlar komitəsinin sədri Fazil Mustafanın yubilyara ünvanladığı təbrik məktubunu oxuyub. Məktubun təqdimatı vətəndaş mövqeyinə, qazi şəxsiyyətinə, ictimai və yaradıcı əməyə göstərilən sayğının ifadəsi kimi qarşılanıb.

Ədəbi məclisin mühüm məqamlarından biri Ədalət Nicatın 60 illiyi münasibətilə işıq üzü görmüş “Sözümə işıq düşür” adlı yeni kitabın təqdimatı olub.

Tanınmış ictimai xadim, şair-publisist, “Vektor” BEA-nın qurucu başqanı, professor Elçin İsgəndərzadənin naşirliyi, önsözü ilə ərsəyə gələn kitab yubilyarın əlamətdar yaşına dəyərli töhfə kimi qiymətləndirilib.

Kitabın adı – “Sözümə işıq düşür” – də məclisin ümumi ovqatı ilə səsləşib. Bu ifadə şair ömrünün mənəvi axtarışlarını, sözün insan taleyindəki yerini, yaradıcı şəxsiyyətin yaşadıqlarını poetik yaddaşa çevirmək istəyini simvolik şəkildə əks etdirir.

Təqdimat zamanı vurğulanıb ki, bir şairin yubileyi münasibətilə kitab nəşr edilməsi onun yaradıcılığına sayğıduyarlıq olmaq etibarıyla, həm də ədəbi düşüncənin tanıdılması baxımından önəmli hadisədir. Xüsusilə qazi-şairin ömür və yaradıcılığına həsr olunan belə nəşrlər fərdi tale ilə ümummilli yaddaş arasında mənəvi körpü rolunu oynayır.

Çıxışçılar kitabın ərsəyə gəlməsindəki naşirlik təşəbbüsünə görə professor Elçin İsgəndərzadənin xidmətini təqdir edib, yubilyarı yeni nəşr münasibətilə ürəkdən təbrik ediblər.

Yubiley tədbiri bir daha Sumqayıtın Azərbaycanın çağdaş ədəbi-mədəni həyatındakı özünəməxsus yerini nümayiş etdirib.

Zəngin ədəbi ənənələrə malik Sumqayıt uzun illərdir müxtəlif bölgələrdən gələn yaradıcı insanların qovuşduğu, fərqli poetik nəfəs və üslubların qarşılaşdığı mühüm mədəniyyət mərkəzlərindən biridir. Gənclik şəhəri, sənaye şəhəri kimi tanınan Sumqayıtın həm də poeziya şəhəri olaraq öz simasını qoruması burada formalaşmış ədəbi mühitin, sözə bağlı aydınların və davamlı yaradıcılıq ünsiyyətinin nəticəsidir.

Bu mənada Ədalət Nicatın yubileyinin məhz Sumqayıt Poeziya Evində keçirilməsi ayrıca rəmzi anlam daşıyıb. Məclis bir daha göstərib ki, ədəbi mühit kitabların, şeirlərin, imzaların və habelə dostluğun, vəfanın, qarşılıqlı sayğının və mənəvi həmrəyliyin yaşadığı məkandır.

Tədbirdə çıxış edən AYB-nin Quba bölməsinin sədri, tanınmış şair Ramiz Qusarçaylı, AYB-nin Sumqayıt bölməsinin rəhbəri Gülnarə Cəmaləddin, Sumqayıt şəhər Mədəniyyət İşçilərinin Həmkarlar Təşkilatının sədri Şahin Şəfiyev və yazıçı-dramaturq Əyyub Qiyas yubilyara səmimi təbriklərini çatdırıb, ona yeni yaradıcılıq uğurları arzulayıblar. Çıxışlar zamanı şeirlər səsləndirilib, Ədalət Nicata xatirə hədiyyələri təqdim olunub.

Yubiley məclisində tanınmış ictimai xadim Allahyar Eyyuboğlu, yazıçı Şərif Ağayar, ustad şair Rafail İncəyurd, şair və yazarlar Xaqani Abbasəli Öztürk, Əli Nəcəfxanlı, Qafqaz Əvəzoğlu, Polad İbrahimoğlu və pedaqoq-şair Çingiz Salmanov da çıxış edərək yubilyarla bağlı ürək sözlərini bölüşüblər.

Görkəmli ədəbiyyatşünas alim, filologiya elmləri doktoru Vaqif Yusiflinin çıxışı isə məclisin ədəbiyyatşünaslıq məzmununu daha da zənginləşdirib. Beləliklə, yubiley yalnız təbriklərin səsləndiyi mərasim çərçivəsində qalmayıb, şair şəxsiyyəti, yaradıcılıq taleyi, ədəbi dəyərlər və sözün mənəvi missiyası çevrəsində səmimi fikir mübadiləsinə çevrilib.

Məclisdə müxtəlif ədəbi nəsillərin, fərqli bölgələri təmsil edən qələm adamlarının bir araya gəlməsi də diqqətəlayiq olub. Bu, Azərbaycan ədəbi mühitinin canlı ünsiyyətə, qarşılıqlı diqqətə və yaradıcı həmrəyliyə söykənən gözəl ənənələrinin davamı kimi dəyərləndirilib.

Yubileyin bədii hissəsi də zənginliyi və səmimiyyəti ilə seçilib. Sənətçilər İlham Əsgəroğlu və Səyyad Aydınoğlunun, gənc aşıq Cahid İlyaslının ifaları məclisə xüsusi ovqat bəxş edib.

Özəlliklə aşıq sənətinin canlı nəfəsi ilə çağdaş poeziyanın bir araya gəldiyi bu görüşdə sazın və sözün doğmalığı bir daha duyulub. Azərbaycan poetik düşüncəsinin kökündə sözlə musiqinin, duyğu ilə yaddaşın, fərdi yaşantı ilə el-oba ortaq mənəviyyatının ayrılmaz bağlılığının dayandığı bir daha görünüb.

İfalar, şeir söyləntiləri, xatirələr və təbriklər yubileyə həm yüksək sənət ovqatı, həm də doğma dost məclisi səmimiyyəti qazandırıb.

Tədbir boyu səslənən fikirlərdə Ədalət Nicatın qazi və şair olaraq keçdiyi həyat yoluna ehtiram ifadə edilib. Qeyd olunub ki, Vətən uğrunda mübarizə aparmış insanın yaradıcılığında yaddaş, mənəvi borc, sədaqət və insan taleyi kimi anlayışlar ayrıca məna qazanır.

Altmış yaş yaradıcı insan üçün həm hesabat, həm də yeni sözün, yeni düşüncənin, yeni mənəvi üfüqlərin başlanğıcıdır. Ədalət Nicatın yubileyi də bu baxımdan bir ömrə verilən qiymətlə gələcək yaradıcılığa bəslənən ümidlərin qovuşduğu məclis təsiri bağışlayıb.

Tədbirin sonunda söz yubilyara verilib. Ədalət Nicat yubileyinin təşkilatçılarına, məclisə qatılan qələm dostlarına, aydınlara, sənət adamlarına və ictimaiyyət nümayəndələrinə iştiraklarına, diqqət və sayğılarına, səmimi təbriklərinə görə təşəkkürünü bildirib. O, yeni qələmə aldığı şeirlərini oxuyaraq, yubiley sevincini sözün doğmalığı ilə bölüşüb.

Beləliklə, Sumqayıt Poeziya Evində keçirilən yubiley məclisi bir qazi-şairin altmış illik ömür yoluna göstərilən ehtiramla yanaşı, Azərbaycan ədəbi mühitinin vəfa, dostluq və mənəvi birlik ənənələrinin parlaq ifadəsi kimi yadda qalıb.

Ədalət Həqiqət oğlu Nicatın yubileyində bir həqiqət yenidən təsdiqini tapıb: Vətən uğrunda göstərilən fədakarlıq xalqın yaddaşında, səmimi və istedadlı söz isə ədəbiyyatın yaddaşında yaşayır. Bu iki yaddaşın qovuşduğu yerdə insan ömrü öz illərindən daha böyük anlam qazanır.

Qazax Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Rəcəb Babaşovun və icra strukturlarının peşəkar komandasının səyi ilə son illərdə Qazax şəhərinin və kəndlərin infrastrukturunda köklü dəyişikliklər baş verib. Şəhərin mərkəzi prospekt və küçələri əsaslı təmir olunaraq asfaltlanıb, piyadaların rahat və təhlükəsiz hərəkəti üçün yeni səkilər salınıb, müasir işıqlandırma sistemləri quraşdırılıb. Çoxmənzilli yaşayış binalarının dam örtükləri yenilənib, fasadları müasir üslubda üzlənib, həyətlərdə abadlıq işləri aparılıb. Şəhərin ümumi görünüşünün yaxşılaşdırılması ilə yanaşı, sakinlərin rahatlığının təmin olunması da diqqət mərkəzində saxlanılıb.

Eyni zamanda, şəhər sakinlərinin və qonaqların asudə vaxtının səmərəli təşkili məqsədilə yeni parklar və istirahət guşələri yaradılıb, mövcud istirahət məkanları əsaslı şəkildə yenidən qurulub, yaşıllıq zolaqları genişləndirilib. Bu məkanlar həm şəhərin estetik görünüşünü zənginləşdirir, həm də ailələrin, uşaqların və gənclərin istirahəti üçün əlverişli şərait yaradır. Bununla yanaşı, şəhər ərazisindəki təhsil və səhiyyə müəssisələrinin maddi-texniki bazası gücləndirilib, məktəblər, tibb müəssisələri və uşaq bağçaları əsaslı təmir olunub və ya yenidən tikilərək müasir avadanlıqlarla təchiz edilib. Qeyd olunmalıdır ki, Qazax Rayon İcra Hakimiyyəti başçısı Rəcəb Babaşovun yeniliklərin , abadlıq quruculuq işlərinin həyata kecirilməsində kreativ düşünçəsi mühüm rol oynayır. 

Qazaxda həyata keçirilən quruculuq işlərinin mühüm istiqamətlərindən biri də kəndlərin inkişafı və infrastruktur təminatının yaxşılaşdırılmasıdır. "Kəndlərin inkişafı- ölkənin inkişafıdır" prinsipi əsasında rayonun müxtəlif kəndlərini birləşdirən avtomobil yollarının çəkilməsi və yenidən qurulması istiqamətində mühüm layihələr reallaşdırılıb. Onlarla kəndi bir-biri ilə və rayon mərkəzi ilə birləşdirən, əhalinin gediş-gəlişini təmin edən yollar əsaslı şəkildə təmir olunaraq asfaltlanıb. Xüsusilə Qazağın Quşçu Ayrım, Çaylı, Kosalar, Daş Salahlı, Kəmərli, Qaymaqlı və digər istiqamətlərində yol infrastrukturu yenilənib. Bu işlər uzun illər mövcud olmuş nəqliyyat problemlərinin aradan qaldırılmasına, sakinlərin istənilən fəsildə rayon mərkəzinə daha rahat və təhlükəsiz şəkildə gedib-gəlməsinə imkan yaradıb.

Yol infrastrukturu ilə yanaşı, kəndlərdə körpülərin və suötürücü qurğuların bərpası da həyata keçirilib. Sel sularından zərər görmüş və ya istismar müddətini başa vurmuş kənddaxili körpülər və keçidlər yenidən qurulub. Bununla da yağışlı və sel sularının artdığı dövrlərdə yaranan çətinliklərin aradan qaldırılması, kənd sakinlərinin təhlükəsiz hərəkətinin təmin olunması istiqamətində mühüm addımlar atılıb.

Kəndlərin kommunal təminatının yaxşılaşdırılması da görülən işlərin əsas istiqamətlərindəndir. Rayonun yaşayış olan demək olar ki, bütün kəndləri, o cümlədən sərhəd yaşayış məntəqələri fasiləsiz təbii qazla təmin edilib. Elektrik təsərrüfatında da əsaslı yenilənmə işləri aparılıb. Belə ki, kəndlərdə köhnə ağac elektrik dirəkləri dəmir-beton dirəklərlə əvəzlənib, özünüdaşıyan izolyasiyalı (SİP) kabelləşmə həyata keçirilib, yeni transformator yarımstansiyaları quraşdırılıb. Bu tədbirlər elektrik enerjisinin daha etibarlı və fasiləsiz təminatına xidmət edir.

Əhalinin içməli suya, kənd təsərrüfatı sahələrinin isə suvarma suyuna olan tələbatının ödənilməsi məqsədilə də bir sıra layihələr icra olunub. Xanlıqlar, Alpout, Hüseynbəyli, Canallı, Orta Salahlı və digər kəndlərdə onlarla yeni subartezian quyusu qazılaraq istifadəyə verilib. Bununla yanaşı, kənd təsərrüfatı torpaqlarının suvarılmasını yaxşılaşdırmaq məqsədilə magistral və kənddaxili suvarma kanalları lildən təmizlənib, beton üzlüyə alınıb. Bu işlər su itkisinin azaldılması, suvarma sisteminin səmərəliliyinin yüksəldilməsi və fermerlərin əkin sahələrini su ilə təmin etməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır ki, bu işlər də rayon rəhbərliyinin səmərəli fəaliyyəti sayəsində mümkün olub

Rayonda təhsil infrastrukturunun yenilənməsi kəndlərdə də davam etdirilib. Bir sıra yaşayış məntəqələrində qəzalı vəziyyətdə olan məktəblərin yerində müasir modul tipli təhsil müəssisələri quraşdırılıb, digər məktəb binaları isə əsaslı təmir olunub. Bala Cəfərli, Qazaxbəyli, Aslanbəyli, Aşağı Salahlı və digər kəndlərdə həyata keçirilən bu işlər şagirdlərin daha yaxşı təhsil şəraiti ilə təmin olunmasına yönəlib. Eyni zamanda, kəndlərdə körpələr evi-uşaq bağçalarının və tibb məntəqələrinin yenidən qurulması istiqamətində də layihələr həyata keçirilib. Daş Salahlı, Kosalar, Çaylı və digər kəndlərdə uşaq bağçaları əsaslı şəkildə yenilənib, kənd həkim məntəqələri müasir avadanlıqlarla təchiz olunub. Beləliklə, kənd sakinlərinin məktəbəqədər təhsil və ilkin tibbi xidmətlərə çıxış imkanları yaxşılaşdırılıb.

Qazax rayonunun iqtisadiyyatında kənd təsərrüfatı aparıcı sahələrdən biri olduğundan bu istiqamətdə də mühüm addımlar atılır. Kənd ərazilərində müasir aqroparklar, heyvandarlıq kompleksləri və istixana təsərrüfatları yaradılıb. Bu təsərrüfatlar bir tərəfdən kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalının artırılmasına, digər tərəfdən isə kənd sakinlərinin məşğulluğunun təmin olunmasına töhfə verir. Fermerlərə güzəştli şərtlərlə kənd təsərrüfatı texnikaları, gübrə və toxum dəstəyi göstərilir. Dövlət dəstəyi nəticəsində əkin sahələrinin, xüsusilə taxılçılıq və kartofçuluq sahələrinin genişləndirilməsi, eləcə də maldarlıq, bağçılıq və istixana təsərrüfatlarının inkişafı üçün imkanlar artırılıb. Suvarma infrastrukturunun yaxşılaşdırılması da bu sahələrin inkişafına müsbət təsir göstərən amillərdəndir.

Qazaxda aparılan abadlıq və quruculuq işləri sırasında Ermənistanla sərhəddə yerləşən kəndlərin təhlükəsizliyinin və yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Məzəm, Quşçu Ayrım, Fərəhli, Cəfərli və Bala Cəfərli kəndlərində sakinlərin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məqsədilə istinad divarları tikilib, fərdi yaşayış evlərində təmir işləri aparılıb. Sərhəd kəndlərində həyata keçirilən bu tədbirlər əhalinin gündəlik həyatının yaxşılaşdırılması və yaşayış məntəqələrinin infrastrukturunun gücləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Bununla yanaşı, Qazaxın işğaldan azad edilmiş dörd kəndində- Bağanıs Ayrım, Aşağı Əskipara, Xeyrımlı və Qızılhacılıda da yeni mərhələyə hazırlıq işləri həyata keçirilir. Həmin ərazilərdə minalardan təmizləmə, sərhəd infrastrukturunun qurulması və gələcək bərpa-quruculuq işlərinə hazırlıq prosesləri davam etdirilir. Bu istiqamətdə görülən tədbirlər kəndlərin gələcəkdə yenidən qurulması və yaşayış üçün əlverişli vəziyyətə gətirilməsi baxımından mühüm mərhələ təşkil edir.

Qazaxın inkişafı yalnız iqtisadi və sosial layihələrlə məhdudlaşmır. Rayonun zəngin tarixi-mədəni irsinin qorunması, tarixi abidələrin və görkəmli şəxsiyyətlərin xatirəsinin yaşadılması da diqqət mərkəzindədir. Bölgənin zəngin ədəbi və maarifçilik mühitini əks etdirən muzeylərin, tarixi abidələrin və görkəmli şəxsiyyətlərin ev-muzeylərinin bərpası bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə Azərbaycan təhsil tarixində müstəsna yer tutan Qazaxın maarifçilik ənənələrinin bu gün də yaşadılması baxımından əlamətdar işlər görülür.

Beləliklə, Qazax rayonunda həyata keçirilən genişmiqyaslı abadlıq və quruculuq işləri şəhərdən ən ucqar kəndlərə qədər geniş ərazini əhatə edir. Yenilənən avtomobil yolları, bərpa olunan körpülər, qaz və elektrik təsərrüfatının müasirləşdirilməsi, su təminatının yaxşılaşdırılması, yeni təhsil və səhiyyə müəssisələrinin yaradılması, kənd təsərrüfatına göstərilən dəstək rayonun sosial-iqtisadi inkişafına mühüm töhfə verir. Tarixi-mədəni irsin qorunması və sərhəd kəndlərinin infrastrukturunun gücləndirilməsi isə bu inkişaf prosesini daha da əhatəli edir. Görülən işlər Qazaxın gələcək tərəqqisi, turizm potensialının reallaşdırılması və sakinlərin rifahının yüksəldilməsi üçün möhkəm zəmin yaradır.

Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə Pakistan Xarici İşlər Nazirliyi məlumat yayıb.

Bildirilib ki, Azərbaycan nümayəndə heyətinə rəhbərlik edən Elnur Məmmədovu İslamabad Beynəlxalq Hava Limanında Pakistan Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmiləri qarşılayıblar.

Bu barədə Rumıniyanın “Digi24” telekanalı məlumat yayıb.

Nəticədə Ukraynaya doğru hərəkət edən yük gəmisinə ziyan dəyib, digər iki gəmidə isə yanğın baş verib. Rumıniya rəsmiləri hadisələri təsdiqləyiblər. Ölən və yaralanan olmayıb.

Noyabrın 13-də yerli vaxtla saat 21:40 radələrində Palau bayrağı altında üzən “Larissa 1” gəmisi Sfıntul-Georqe yaxınlığında, Rumıniya sahillərindən təxminən 12 kilometr (7,5 mil) məsafədə olarkən insident baş verib.

Rumıniyanın Sulina limanına doğru hərəkət edən gəminin son təyinat məntəqəsi Ukrayna olub.

PUA gəminin yük kranına ziyan vurub. Rumıniyanın “HotNews” nəşrinin məlumatına görə, gəminin kapitanı ekipaj üzvlərindən heç kimin xəsarət almadığını və zərbənin yanğına səbəb olmadığını bildirib.

Noyabrın 14-də Konstansa hərbi limanında çıxış edən Rumıniyanın müdafiə naziri Ştefan-Radu Oprea ölkə rəsmilərinin insident barədə məlumatlandırıldığını və araşdırmaya başlanıldığını təsdiqləyib.

Nazir bildirib ki, hakimiyyət orqanları Rumıniya ərazisi yaxınlığında PUA-ların fəaliyyətini izləyir. O, noyabrın 13-də Tulça dairəsində ən azı iki dəfə təhlükə xəbərdarlığı elan edildiyini də qeyd edib.

Rumıniya hakimiyyəti gəmiyə zərbə endirən PUA-nın mənşəyini müəyyənləşdirməyib.

Rumıniyanın “News.ro” xəbər agentliyinin məlumatına görə, noyabrın 14-də axşam saatlarında Rumıniya sahilləri yaxınlığında daha iki ticarət gəmisi PUA-ların hücumuna məruz qalıb. Bu barədə ölkənin Müdafiə Nazirliyi məlumat yayıb.

Yunanıstan bayrağı altında üzən “Evia Petrol V” tankeri yerli vaxtla saat 21:10 radələrində Sulina limanından təxminən 4 dəniz mili şərq-cənub-şərq istiqamətində zərbəyə məruz qalıb. Təxminən 35 dəqiqə sonra “Marsol” quru yük gəmisi də Sulina kanalı yaxınlığında hücuma məruz qalıb.

Hər iki gəmidə yanğın baş verib, lakin ekipaj üzvləri alovu söndürə biliblər. Ölən və yaralanan olmayıb.

Rumıniyanın Müdafiə Nazirliyi həmçinin İlan adasının şərqində hava hədəfinin aşkarlandığını və bununla əlaqədar iki F-16 qırıcı təyyarəsinin havaya qaldırıldığını bildirib. Hakimiyyət orqanları Tulça dairəsinin sakinlərinə PUA təhlükəsi ilə bağlı xəbərdarlıq ediblər.

Gəmilərə zərbə endirən PUA-ların mənşəyi hələ müəyyən edilməyib.

Bu insidentlər Qara dənizdə ticarət gəmiçiliyini əhatə edən bir sıra PUA hücumlarından sonra baş verib.

Oktyabrın 28-də Konstansa istiqamətində hərəkət edən ticarət gəmisi Bolqarıstanın ərazi sularında PUA-ların hücumuna məruz qalıb. Oktyabrın 23-də isə Konstansa yaxınlığında baş verən başqa bir hücum nəticəsində bir dənizçi həlak olub, üç nəfər itkin düşüb.

Bu barədə Sherg.az-a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib.

Sabah Bakıda və Abşeron yarımadasında bəzi yerlərdə arabir yağış yağacağı gözlənilir. Yarımadanın ayrı-ayrı yerlərində qısamüddətli intensivləşəcəyi ehtimalı var. Səhər tədricən kəsiləcək, gündüz əsasən yağmursuz keçəcək. Güclü şimal-qərb küləyi axşama doğru mülayimləşəcək. Havanın temperaturu gecə 7-9° isti, gündüz 10-12° isti olacaq. Atmosfer təzyiqi 769 mm civə sütunu təşkil edəcək. Nisbi rütubət gecə 70-80%, gündüz 60-65% olacaq.

Noyabrın 16-da Azərbaycanın rayonlarında bəzi yerlərdə arabir yağıntılı olacağı, dağlıq ərazilərdə qar yağacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə yağıntının intensivləşəcəyi, şimşək çaxacağı ehtimalı var. Axşam yağıntılar əksər rayonlarda tədricən kəsiləcək. Bəzi yerlərdə arabir duman olacaq. Mülayim qərb küləyi gecə və səhər bəzi yerlərdə arabir güclənəcək.

Havanın temperaturu gecə 5-9° isti, gündüz 14-17° isti, dağlarda 3-7° şaxta, gündüz 0-3° şaxta olacaq.

Axar.az xəbər verir ki, Conson bunu Kolumbiyanın keçmiş prezidenti İvan Dukeyə müsahibəsində deyib.

“O, iyrənc adamdır. Məni gurultu ilə yanan ocağın qarşısında çoxlu araq içməyə məcbur etdi. Bu, sanki Viktoriya dövrü oğlan məktəblərindəki hansısa cəza növü kimi idi. Dəhşətli idi və nəticədə heç bir irəliləyiş əldə edə bilmədik”, - Conson bildirib.

Teleqraf xəbər verir ki, Fransa lideri bu barədə "X" sosial şəbəkə hesabında yazıb.

"Əminəm ki, Avropada ən güclü konvensional orduya malik olan Ukrayna NATO ilə birlikdə əsas rol oynayır və Alyans çərçivəsində ona layiqli yer ayrılıb", – deyə E.Makron vurğulayıb.

Qeyd edək ki, daha əvvəl "The Economist" qəzeti ABŞ-nin münaqişənin nizamlanması layihələrindən biri çərçivəsində Rusiyaya qarşı sanksiyaların yumşaldılmasını və Avropaya qaz tədarükünün bərpasını, Kiyevə isə NATO-ya üzvlükdən imtina müqabilində "investisiya paketi" və Avropa İttifaqına üzvlük təklif etdiyini yazmışdı.

ABŞ 2025-ci ildən etibarən Ukraynanın NATO-ya qəbulunun artıq gündəmdə olmadığını dəfələrlə bəyan edib və bunu Alyansın Baş katibi Mark Rütte də təsdiqləyib.

Teleqraf xəbər verir ki, bunu İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf deyib.

O əlavə edib ki, əgər Vaşinqton İranın 7 şərtini qəbul edərsə, razılaşma yolu açıqdır:

"Lakin amerikalılar bu dəfə səhvə yol versələr, döyüş coğrafiyasını onların istək və iradəsi deyil, İran Silahlı Qüvvələrinin gücü və iradəsi müəyyən edəcək. Yeni müharibənin zərəri isə çoxlarına dəyəcək".

Sherg.az xəbər verir ki, bu barədə Prezident İlham Əliyev Fələstin Dövlətinin Prezidenti Mahmud Abbasa ünvanlandığı təbrikdə bildirib.

“Biz bundan sonra da qardaş Fələstin xalqına humanitar dəstək göstərməyə davam edəcəyik”, - deyə dövlət başçısı qeyd edib.

Sherg.az xəbər verir ki, təbrik məktubunda bildirilir:

“Hörmətli cənab Prezident,

Fələstin Dövlətinin milli bayramı münasibətilə Sizə və Sizin simanızda bütün xalqınıza öz adımdan və Azərbaycan xalqı adından ən səmimi təbriklərimi çatdırıram.

Biz Azərbaycan ilə Fələstin arasında dostluq və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə əsaslanan münasibətlərə böyük əhəmiyyət veririk.

Azərbaycan Fələstin məsələsinə münasibətdə hər zaman həmrəylik nümayiş etdirərək bu problemin paytaxtı Şərqi Qüds olan müstəqil Fələstin Dövlətinin yaradılması və BMT-nin müvafiq qətnamə və qərarlarına uyğun olaraq iki dövlət prinsipi əsasında həllini dəstəkləyir.

Biz bundan sonra da qardaş Fələstin xalqına humanitar dəstək göstərməyə davam edəcəyik.

Fürsətdən istifadə edərək Sizi ad gününüz münasibətilə də təbrik edir, möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, qardaş Fələstin xalqının əmin-amanlığı və rifahı naminə fəaliyyətinizdə uğurlar arzulayıram”.

Bu barədə Bəhreynin Dövlət Televiziyası ölkənin Müdafiə Nazirliyinə istinadən məlumat yayıb.

Qeyd edilib ki, hava hücumundan müdafiə sistemləri İran PUA-larını nəzərdə tutulan hədəflərə çatmadan vurub.

Açıqlamada Tehran “məkrli hücumları vasitəsilə sistemli düşmənçilik siyasətini davam etdirməkdə” ittiham edilib.

***

saat 11.22

Bəhreyn Daxili İşlər Nazirliyi noyabrın 15-də səhər saatlarında İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) krallıq ərazisinə PUA-larla zərbə endirdiyi barədə bəyanatından sonra mümkün təhlükə ilə bağlı iki dəfə xəbərdarlıq yayıb.

APA xəbər verir ki, xəbərdarlıq Bəhreyn Daxili İşlər Nazirliyinin X-dakı səhifəsində yer alıb.

“Potensial təhlükə barədə xəbərdarlıq. Daxili İşlər Nazirliyi ictimai təhlükəsizliyin təmin edilməsi məqsədilə vətəndaşları və ölkədə yaşayan şəxsləri sakitliyi qorumağa, ən yaxın təhlükəsiz yerə getməyə və rəsmi kanallar vasitəsilə xəbərləri izləməyə çağırır”, - deyə bəyanatda bildirilib.

İlk xəbərdarlıq səhər tezdən verilib, bir neçə saat sonra isə nazirlik eyni məzmunlu daha bir məlumat yayıb. Krallığın Daxili İşlər Nazirliyi təhlükənin xarakterini açıqlamayıb.

Xatırladaq ki, bundan əvvəl İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu Bəhreyndəki Əl-Rifaa helikopter bazasında yerləşən ABŞ radar stansiyasına altı PUA ilə hücum etdiyini açıqlayıb. SEPAH-ın bəyanatında bu zərbənin ABŞ hərbçilərinin hərəkətlərinə “qətiyyətli və sarsıdıcı cavabın ikinci mərhələsi” olduğu qeyd edilib.

***

saat 09.16

İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) Bəhreynin Əl-Rifaa helikopter bazasında ABŞ-ın hava hücumundan müdafiə sisteminin radarına altı pilotsuz uçuş aparatı (PU)A ilə zərbə endirildiyini bəyan edib.

APA xəbər verir ki, bu barədə SEPAH-ın İctimaiyyətlə Əlaqələr İdarəsi məlumat yayıb.

SEPAH bir daha bəyan edib ki, Hörmüz boğazı bağlıdır.

Lent.az-ın xəbərinə görə, fəlakətlər vəd etdiyi üçün deyil, səma mexanikası nadir və çox sıx bir geriləmə, konyunktiv və düyün nöqtələri birləşdirir.

Ayın ilk yarısı ikiqat təzyiq altındadır: Merkuri geriləməsi (24 oktyabr - 13 noyabr) və Venera geriləməsi (3 oktyabr - 13 noyabr) eyni vaxtda geriləyir, hər iki dövr Əqrəbdə tam və ya qismən baş verir. Bu, klassik "yenidən görüş" konfiqurasiyasıdır: köhnə şikayətlər, həll olunmamış maliyyə problemləri və danışılmamış şikayətlər təəccüblü davamlılıqla geri qayıdır.

Günəş və ya Ay mövqeləri bu keçidlərə birbaşa aspektlərdə olan bürclər bu konfiqurasiyada xüsusilə həssasdırlar. Bəs 2026-cı ilin noyabr ayında kim xüsusilə ayıq olmalıdır?

3-cü yer – Buğa

Buğa Əqrəbin özündən çox deyil, əksinə müqavimətindən risk altındadır. Əqrəbdəki retroqrad Merkuri və Venera sizin tərəfdaşlıqlarınızın yeddinci evinə və ortaq resurslarınızın səkkizinci evinə zərbə vurur. Bu o deməkdir ki, ayın əsas çətinlikləri şəxsi istəklərdə deyil, münasibətlərdə və başqaları ilə paylaşdığınız pulda ortaya çıxacaq.

Gərginliyin ikinci sahəsi partnyorunuzla ünsiyyətdir. Bürcünüz qarşısındakı retroqrad Merkuri istənilən danışıqları sürüşkən edir: bir şey deyə bilərsiniz, amma tamamilə fərqli şəkildə eşidiləcəksiniz.

Büdcə bölgüsü və ya məsuliyyətlər ilə bağlı köhnə mübahisələr yenilənmiş enerji ilə alovlanacaq. Hər şeyi bir söhbətdə həll etməyə çalışmayın. Noyabrın 13-dən sonra, hər iki planet düz döndükdə, duman aradan qalxmağa başlayacaq və danışıqların nə qədər asanlaşdığına təəccüblənəcəksiniz.

2-ci yer – Şir

Şirlər özlərini ayın ən güclü və ən təhlükəli tərəfinin ortasında tapırlar. Bürcünüzdəki Mars, Yupiter və Cənub düyününün üçqat birləşməsi astroloqların "küncdən dönərkən metala pedal basmaq" ilə müqayisə etdiyi nadir bir kombinasiyadır. Bir tərəfdən, bu, inanılmaz dərəcədə enerji, özünəinam və hərəkətə keçmək istəyi yaradır. Digər tərəfdən, Cənub düyünü karmik "quyruqları" simvollaşdırır: qırılmalı olan, lakin sizi geri çəkməyə davam edən tanış naxışlar.

Şirlər üçün bu, gücünüzü və resurslarınızı həddindən artıq 

qiymətləndirmək təhlükəsi kimi özünü göstərə bilər. Sizə elə gələ bilər ki, öhdəsindən gələ biləcəyinizdən daha çox şey götürə bilərsiniz: yeni bir layihə, əlavə məsuliyyət, riskli bir macəra. Mars birləşməsi Yupiter genişlənməyə meyllidir, lakin Cənub düyünü sizə bütün genişlənmənin böyüməyə aparmadığını xatırladır. Bəzən bu, sadəcə artıq işləməyən tanış bir istiqamətdə enerji itkisidir.

1-ci yer – Əqrəb

Əqrəblər birinci yerdədirlər – və bu, rəqabət deyil, xəbərdarlıqdır. İkiqat geriləmə – Merkuri və Venera – birbaşa bürcünüzdədir. Bu o deməkdir ki, həm dəyərlərin yenidən qiymətləndirilməsinin "daxili" dövrləri, həm də ünsiyyət ilk evinizdə aktivləşir: özünüdərk zonası, şəxsi sərhədlər və başqalarının sizi necə qəbul etməsi.

Venera Əqrəbdə oktyabrın 3-dən, Merkuridə isə oktyabrın 24-dən geriləmədədir və hər ikisi yalnız noyabrın 13-də açılacaq. O vaxta qədər pul, sevgi və ya özünəhörmətlə bağlı hər hansı bir qərar keçmişdən süzüləcək.

Köhnə kin-küdurətlər, həll olunmamış məsələlər və uzun müddətdir borclanan borclar – təkcə maliyyə deyil, həm də emosional – təəccüblü bir əzmkarlıqla geri dönəcək. Bu, cəza deyil, diaqnozdur: Kainat sizə çox uzun müddətdir ki, azad edilməli olan şeyləri harada daşıdığınızı göstərir.

Noyabr ayında Əqrəblər üçün əsas tələ hər şeyi kökündən və dərhal həll etmək istəyidir. Bürcünüzdəki Merkuri geriləməsi obsesif təhlillərə və mövcud olmayan gizli mənaları axtarmağa səbəb olur. Təsadüfi bir ifadədə "xəyanət" və ya adi bir xərcdə "maliyyə fəlakəti" aşkar edə bilərsiniz.

Tələsik hərəkət etməyin. Hər iki planet hələ geriləmə hərəkətində ikən mübahisələri həll etməyin. Yeni kreditlər götürməyin və ya hazırda çox açıq görünən "əmin bir şeyə" investisiya qoymayın.

Son söz: qeyd etməyə dəyər başqa bir əlamət

Dolça reytinqdən kənarda qalır, lakin onların mövqeyi xüsusi diqqətə layiqdir. Noyabrın 24-də Əkizlərdəki Tam Ay, Uranla birlikdə - hökmdarınız - yaradıcılıq, uşaqlar və özünüifadə ilə əlaqəli sektora düşür. Bu, qəfil xəbərlər, planlarda gözlənilməz dönüşlər və ya dərhal hərəkət tələb edən kəskin fikirlər gətirə bilər.

Hər şeyi idarə etməyə çalışmayın - bu, onsuz da noyabrın sonunda işləməyəcək. Dolça üçün ən yaxşı strategiya manevr üçün bir az yer ayırmaq və ayın son həftəsi üçün tez bir zamanda yenidən qurulmayan bir şey planlaşdırmaqdan çəkinməkdir.

Bürclər Bütün hallar üçün bürclər

"Report" xəbər verir ki, bu barədə İran Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) sözçüsü İsmayıl Bəqai "X" sosial şəbəkə hesabında yazıb.

"İranla bağlı ABŞ rəsmilərinin məsuliyyətdən yayınmaq məqsədilə irəli sürdükləri yeni, aldadıcı narrativ belədir: İranla müharibəni Amerika başlamayıb, bu müharibəni 1979-cu il İran İslam İnqilabı başladıb!" – o bildirib.

Bəqai xatırladıb ki, ABŞ danışıqların davam etdiyi doqquz ay ərzində İrana qarşı iki dəfə hərbi əməliyyatlar həyata keçirib:

"Onlar İranın Ali Rəhbərini (Əli Xamenei) və yüksək vəzifəli rəsmilərini qətlə yetirib, qadın, uşaqlarımızın ölümünə, yaralanmasına səbəb olub, həyati əhəmiyyətli infrastrukturumuzu dağıdıblar.

ABŞ administrasiyası hərbi və siyasi dalana dirəndikdən sonra indi həm müharibəyə başlamaq məsuliyyətini inkar etməyə, həm də qələbə narrativi yaratmaqla qarşıya qoyduğu məqsədlərə nail ola bilməməsini gizlətməyə çalışır".

Onun sözlərinə görə, ABŞ münaqişənin yaranması kimi 1979-cu il yox, 1953-cü ili xatırlamalıdır.

Xatırladaq ki, 1953-cü ilin avqustunda ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin (MKİ) və Böyük Britaniya kəşfiyyatının (MI6) birgə dəstəyi ilə İranda həyata keçirilmiş dövlət çevrilişi ("Ayaks" əməliyyatı) baş naziri Məhəmməd Müsəddiqin hakimiyyətdən devrilməsi ilə nəticələnib. Bu əməliyyat nəticəsində Şah Məhəmməd Rza Pəhləvinin mütləq hakimiyyəti bərpa olunub.

Oxu.Az "Israel Hayom" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, mümkün hücum üsullarından biri kimi partlayıcı maddələrlə təchiz edilmiş pilotsuz uçuş aparatlarından (PUA) istifadə nəzərdən keçirilir.

Əldə olunan kəşfiyyat məlumatları Vaşinqtonu ölkə rəhbərliyinin təhlükəsizliyi ilə bağlı tədbirləri gücləndirməyə vadar edib. Bu məlumatların Ağ Evin Tehranla danışıqlardakı mövqeyinə də təsir göstərə biləcəyi bildirilir.

Ehtimal olunur ki, İranın mümkün planları İsrail və ABŞ-nin birgə hərbi əməliyyatının əvvəlində ölkənin sabiq ali lideri Əli Xameneinin öldürülməsinə görə qisas almaq niyyəti ilə bağlıdır. Bu fonda "Mossad"ın rəhbəri Roman Qoffman ABŞ-yə səfər edib.

Mümkün təhdidlərlə əlaqədar Tramp administrasiyasının bir sıra üzvləri müvəqqəti olaraq şəxsi yaşayış yerlərindən mühafizə olunan hərbi obyektlərə köçürülüblər. Xüsusilə, Vaşinqtonun Corctaun rayonunda yaşayan maliyyə naziri Skott Bessent mühafizə olunan hərbi bazaya yerləşdirilib. Onun rəhbərlik etdiyi nazirlik Tehrana qarşı sanksiya təzyiqinin həyata keçirilməsində əsas rol oynayır.

Oxşar təhlükəsizlik tədbirləri hazırkı şəraitdə İranla razılaşmanın əleyhinə çıxan dövlət katibi Marko Rubio ilə bağlı da görülüb. Müdafiə naziri Pit Heqsetin də mühafizəsi gücləndirilib.

Təhlükəsizlik tədbirləri ABŞ prezidentinin gündəlik iş qrafikinə də təsir göstərib. Aralıq seçkilərinədək Tramp müntəzəm olaraq kütləvi mitinqlər keçirirdisə, hazırda onun açıq havada təşkil olunan tədbirlərinin sayı nəzərəçarpacaq dərəcədə azalıb.

Prezidentin səfərlərinin təşkili zamanı PUA hücumlarından müdafiəyə xüsusi diqqət yetirilir. Mənbələr mümkün hücumların yeri və vaxtı barədə konkret məlumat açıqlamayıblar.

Bildirilir ki, "Mossad"ın təqdim etdiyi kəşfiyyat məlumatları Trampın Tehranla razılaşmaya münasibətini yenidən nəzərdən keçirməsinə təsir göstərən əsas amillərdən biri olub. Ötən ilin may ayında imzalanmış anlaşma memorandumu ilə müqayisədə hətta ilkin razılaşmaların əldə olunması perspektivləri də əhəmiyyətli dərəcədə zəifləyib.

Tehranla münasibətlərdə yaşanan böhran fonunda ABŞ prezidenti diplomatik həll yolunun tərəfdarı olan vitse-prezident Cey. Di. Vensi danışıqlar prosesindən kənarlaşdırıb. Vens respublikaçıların aralıq seçkilərindəki itkilərini uzanan qarşıdurma ilə əlaqələndirir.

Vensin İran nümayəndələri ilə birbaşa əlaqə yaratmağa çalışdığı barədə məlumatlardan sonra Tramp ona demokratların idarə etdiyi ştat və şəhərlərdə cinayətkarlıq və korrupsiyaya qarşı mübarizəyə diqqət yetirməyi tapşırıb.

ABŞ prezidenti isə açıq şəkildə bəyan edib ki, artıq Tehranla razılaşmanı zəruri hesab etmir. O, Vaşinqtonun güclü iqtisadi təzyiq vasitələrinə malik olduğunu vurğulayıb.

Sənətçi "Qapqara" yutub layihəsində qonaq olarkən Hindistanda olduğu müddətdə Salman Xanın ona dəstək göstərdiyini bildirib.

Oksana deyib ki, aktyorun münasibətindən sonra digər iştirakçıların da ona qarşı davranışı dəyişib:

"Salman Xan məni 6 həftə qorudu. Heç kim məni layihədən çıxara bilmirdi. 6 həftə toxunulmaz idim. Mənə görə hindistanlılardan səs istəyirdi. Onun reaksiyasından sonra digər iştirakçıların da mənə münasibəti dəyişdi". (Axşam.az)

Sherg.az oxu.az-a istinadən xəbər verir ki, bunu rusiyalı avtomobil mütəxəssisi Dmitri Slavnov Ura.ru saytına müsahibəsində deyib.

Ekspertin sözlərinə görə, avtomobilin qızdırılması zərurəti şaxtalı havalarda yanacaq qarışığının çətin əmələ gəldiyi karbüratorlu mühərriklərin istifadə olunduğu dövrdən yaranıb.

"İndiki injektorlu avtomobillərin əksəriyyətində yanacağın verilməsinə mühərrikin işini idarə edən elektron sistem nəzarət edir. Buna baxmayaraq, soyuq havada mühərriki işə saldıqdan dərhal sonra qaz pedalına basmaq məsləhət görülmür", - deyə ekspert bildirib.

Slavnov qeyd edib ki, mühərrikin qızdırılması üçün ən uyğun müddət havanın temperaturundan asılı olaraq 3-5 dəqiqədir.

Onun sözlərinə görə, bu müddət ərzində mühərrik qismən qızır və mühərrik yağı sistemin bütün hissələrinə yayılır.

Medicina.az xəbər verir ki, bu barədə praktiki psixoloq Eduard Şamsutdinovun sözlərinə görə, paxıllıq bəzən insana uzun müddət yatırılmış arzularını üzə çıxarmağa kömək edə bilər.

Məsələn, iş yoldaşının vəzifədə irəliləməsi zamanı yaranan narahatlıq hissi, həmin konkret vəzifəyə sahib olmaq istəyindən daha çox, tanınmağa, maddi mükafata və ya nüfuza olan ehtiyacdan xəbər verə bilər.

Şamsutdinov qeyd edib ki, paxıllıq çox vaxt konkret bir hədəfə deyil, daxili bir çatışmazlığa işarə edir. Məsələn, başqasının mənzilinə həsəd aparmaq təhlükəsizlik ehtiyacını, populyarlıq arzusu eşidilmək istəyini, başqasının istirahətinə paxıllıq etmək isə öz vaxtını idarə etməkdə azadlıq çatışmazlığını gizlədə bilər.

Eyni zamanda, psixoloq xəbərdarlıq edir ki, paxıllığın ardınca kor-koranə getmək başqasının həyatını təkrarlamaq cəhdlərinə gətirib çıxara bilər.

Ekspert bu hisslə mübarizə aparmaq əvəzinə, mənfi reaksiyanı məhz nəyin tetiklədiyini araşdırmağı tövsiyə edir. İnsan paxıllığının kök səbəbini nə qədər dəqiq müəyyən edə bilsə, öz əsl istəklərini anlamaq bir o qədər asanlaşar. Səbəbsiz yaranan memlər: yumor hissini nə müəyyən edir?

Zarafat etmək bacarığı yüksək intellektual potensialın və zəngin söz ehtiyatının göstəricisidir.

İnsanlar ən çox özlərini istər-istəməz müqayisə etdikləri şəxslərə — həmkarlarına, yaşıdlarına, dostlarına və ya qohumlarına qarşı paxıllıq hissi keçirirlər. Onların uğuru, insanın öz uğursuzluqlarının sübutu kimi qəbul edilə bilər.

İnsanın özünü başqaları ilə müqayisə etməsi mahiyyət etibarilə zərərli və ya faydalı vərdiş deyil; bu, beynin işləmə mexanizminin bir hissəsidir — beyin avtomatik olaraq təhlil aparmağa və müqayisələr etməyə başlayır. Bununla yanaşı, o, insanın özünü məşhur şəxsiyyətlərlə müqayisə etməməyi tövsiyə edib.

"Zərərsiz" paxıllıq şəxsi inkişaf üçün təkan rolunu oynaya bilər, "bədniyyətli" paxıllıq isə həm fərdin özü, həm də onun başqaları ilə münasibətləri üçün dağıdıcı xarakter daşıyır.

Bunu Milli Məclisin Aqrar siyasət, Ailə, qadın və uşaq məsələləri, Elm və təhsil komitələrinin iclasında elm və təhsil nazirinin müavini Kənan Kərimzadə deyib.

"Əhatəliliyi artırmaqla bağlı işlər görməliyik. Açığı planlarımız var, amma aidiyyəti qərarlar yoxdur deyə nə biz, nə də Maliyyə Nazirliyi yəqin ki, bunu hələ elan etməyəcəyik. 2028-ci ildən təşəbbüslərimiz olacaq", - deyə nazir müavini bildirib.