Nisbətən rahat yaşamaq üçün Avropada yetkin bir insanın ayda təxminən 2867 avro xalis gəlirə ehtiyacı var. 

Lent.az bildirir ki, lakin bu, orta rəqəmdir və “Euronews”un məlumatına görə, ölkədən ölkəyə əhəmiyyətli dərəcədə dəyişəcək.

Nəşrin müəllifi yaşamaq üçün lazım olan minimum pul məbləğini deyil, hər bir ölkə üçün orta gəlirin 150 faizi kimi qiymətləndirdiyi "rahat" səviyyəni təxmin edib. İqtisadi əməkdaşlıq və inkişaf təşkilatının təsnifatına görə, bu, yuxarı orta təbəqəli ev təsərrüfatları üçün aşağı gəlir həddidir.

Təhlilə daxil olan 34 Avropa ölkəsi arasında ən yüksək aylıq gəlir tələbi İsveçrədə 6491 avro ilə qeydə alınıb. Avropa Birliyi ölkələri arasında Lüksemburq 6256 avro ilə liderlik edir. Lakin Rumıniya ən aşağı aylıq gəlir tələbinə malikdir - 1023 avro.

Avropa Birliyinin ən böyük iqtisadiyyatları arasında Almaniyada rahat həyat üçün ən yüksək aylıq gəlir tələbi 3611 avro ilədir. Fransada bu göstərici 3307 avro, İtaliyada 2758 avro və İspaniyada 2546 avrodur.

Yuxarıdakı rəqəmlər tək yaşayan şəxslərə aiddir. Uşağı olmayan cütlük üçün Avropa Birliyində orta aylıq gəlir tələbi 4301 avro, 14 yaşdan kiçik iki uşağı olan ailə üçün isə 6021 avro olaraq qiymətləndirilir. Çünki birlikdə yaşamaq kirayə haqqı, enerji və digər xərclərdə qənaət etməyə imkan verir.

Musavat.com xəbər verir ki, 1969-cu il oktyabrın 29-da ABŞ-də internetin sələfi sayılan ARPANET şəbəkəsi vasitəsilə tarixdə ilk mesaj göndərilib.

Həmin gün Kaliforniya Universitetinin Los-Ancelesdəki kampusunda (UCLA) yerləşən kompüterdən təxminən 560 kilometr uzaqlıqdakı Stenford Tədqiqat İnstitutunun kompüterinə məlumat ötürülməsinə cəhd edilib.

Tədqiqatçılar uzaqdakı kompüterə “LOGIN” sözünü göndərmək istəyiblər. Lakin sistem ilk iki hərf – “LO” ötürüldükdən sonra sıradan çıxıb. Beləliklə, internet tarixində ilk göndərilən mesaj cəmi iki hərfdən ibarət olub. Daha sonra texniki nasazlıq aradan qaldırılıb və məlumatın ötürülməsi uğurla tamamlanıb.

İlk mesajın göndərilməsində UCLA-nın tələbəsi Çarli Klayn və Stenford Tədqiqat İnstitutunun mühəndisi Bill Düvall iştirak ediblər. Layihəyə rəhbərlik edən alimlərdən biri isə kompüter şəbəkələri sahəsində mühüm tədqiqatları ilə tanınan Leonard Kleynrok olub.

ARPANET layihəsi ABŞ Müdafiə Nazirliyinin Qabaqcıl Tədqiqat Layihələri Agentliyinin (ARPA) maliyyələşdirməsi ilə həyata keçirilib. Layihənin əsas məqsədi müxtəlif universitetlərdə və elmi-tədqiqat mərkəzlərində yerləşən kompüterlər arasında məlumat mübadiləsini təmin etmək olub.

1969-cu ilin sonuna qədər ARPANET şəbəkəsinə dörd elmi-tədqiqat müəssisəsi qoşulub. Bunlar Kaliforniya Universitetinin Los-Anceles və Santa-Barbara kampusları, Stenford Tədqiqat İnstitutu və Yuta Universiteti idi.

İnternet tarixində digər mühüm hadisə 1971-ci ildə baş verib. Amerikalı proqramçı Rey Tomlinson kompüter şəbəkəsi üzərindən elektron məktub göndərilməsi sistemini yaradıb. Elektron poçt ünvanlarında istifadə olunan məşhur “@” işarəsini də məhz o seçib.

1973-cü ildə ARPANET ilk beynəlxalq bağlantılarını qurub. Böyük Britaniya və Norveçdəki kompüter sistemləri şəbəkəyə qoşulub.

1983-cü il yanvarın 1-də ARPANET-in TCP/IP protokollarına keçməsi internetin inkişafında mühüm mərhələ olub. Bu texnologiya müxtəlif kompüter şəbəkələrinin vahid sistemdə əlaqələndirilməsinə şərait yaradıb.

1984-cü ildə domen adları sistemi – DNS istifadəyə verilib. 1985-ci ildə isə ilk kommersiya məqsədli domenlərdən biri olan “symbolics.com” qeydiyyatdan keçirilib.

1989-cu ildə britaniyalı alim Tim Berners-Li Avropa Nüvə Tədqiqatları Təşkilatında (CERN) Ümumdünya Hörümçək Toru – World Wide Web sistemini təklif edib.

1990-cı ildə dünyanın ilk veb-saytı yaradılıb. CERN-də hazırlanan bu sayt World Wide Web layihəsi haqqında məlumat verirdi. 1991-ci ildə veb texnologiyası internet istifadəçilərinin daha geniş dairəsi üçün əlçatan olub.

1993-cü ildə “Mosaic” adlı qrafik veb-brauzerin istifadəyə verilməsi internet səhifələrinə baxışı xeyli asanlaşdırıb. 1994-cü ildə “Yahoo!”, 1998-ci ildə isə “Google” yaradılıb.

İnternetin inkişafı ilə bağlı maraqlı faktlardan biri də ilk veb-kameranın tarixidir. 1991-ci ildə Kembric Universitetinin tədqiqatçıları qəhvə aparatındakı içkinin miqdarını uzaqdan izləmək üçün kamera sistemi qurublar. Sonradan həmin görüntülər internet vasitəsilə yayımlanıb.

1992-ci ilin dekabrında isə mühəndis Nil Papvort kompüterdən mobil telefona ilk SMS mesajını göndərib. Mesajda “Merry Christmas” – “Milad bayramınız mübarək” sözləri yazılıb. SMS texnologiyası internetdən fərqli rabitə sistemi üzərində işləsə də, rəqəmsal kommunikasiyanın inkişafında mühüm yer tutub.

1990-cı ildə ARPANET rəsmi olaraq fəaliyyətini dayandırıb. Lakin həmin dövrdə artıq başqa kompüter şəbəkələri fəaliyyət göstərirdi və onların genişlənməsi nəticəsində internet bütün dünyaya yayılmağa başlayıb.

İnternetin ilk illərində məlumat mübadiləsi əsasən universitetlər, elmi mərkəzlər və dövlət qurumları arasında aparılırdı. Şəbəkəyə qoşulmaq üçün xüsusi avadanlıqlar tələb olunurdu və adi insanların internetdən istifadə imkanları olduqca məhdud idi.

1990-cı illərdə fərdi kompüterlərin geniş yayılması və telefon xətləri üzərindən internetə qoşulma texnologiyasının inkişafı qlobal şəbəkənin evlərə daxil olmasına şərait yaradıb. Həmin dövrdə istifadəçilər internetə qoşulmaq üçün modemlərdən istifadə edirdilər.

2000-ci illərdə genişzolaqlı internetin yayılması, daha sonra Wi-Fi, 3G, 4G və 5G texnologiyalarının tətbiqi insanların internetə qoşulma imkanlarını genişləndirib.

Sherf.az xəbər verir ki, Portuqaliya Futbol Federasiyası (FPF) "Əl-Nəsr" klubuna rəsmi məktub ünvanlayaraq Kriştiano Ronaldo, Joao Feliks və Samu Kostanın milli komandanın düşərgəsinə buraxılmasını xahiş edib.

Bu addım 41 yaşlı hücumçunun noyabr ayında keçiriləcək UEFA Millələr Liqasının həlledici qarşılaşmalarında iştirak etməsi üçün şərait yaradır.

Sentyabr ayında Ronaldo məşqçilər korpusu ilə yaşadığı fikir ayrılığından sonra gözlənilmədən milli komandanın məşq bazasını tərk etmişdi.

FPF-nin İntizam Komitəsi bu hərəkətə görə Ronaldoya 30 günlük cəza tətbiq etmişdi. Cəza müddəti 30 oktyabr tarixində rəsmən başa çatdı.

Ronaldo azarkeşlərdən öz davranışına görə üzr istəyərək veriləcək hər cür cəzanı qəbul etməyə hazır olduğunu bildirmişdi.

Portuqaliya millisinin baş məşqçisi Xorxe Xesusun final heyətini noyabrın 6-da açıqlayacağı gözlənilir.

Komandanın noyabr ayındakı təqvimi:

14 noyabr: Portuqaliya - Danimarka (Braqa)

 17 noyabr: Uels - Portuqaliya (Kardiff)  

(Offsideplus.az)

Lent.az xəbər verir ki, “Infernogallus jamesi” adlandırılan bu canlının digər dinozavrlardan fərqli olaraq meyvələrlə qidalandığı ehtimal olunur.

Onun dimdiyi və çənə quruluşu sərt bitki materiallarını və meyvələri yeməyə uyğunlaşıb.

Tədqiqatçılar bu kəşfin dinozavrların qidalanma müxtəlifliyi haqqında təsəvvürləri genişləndirdiyini bildirirlər.

Teleqraf xəbər verir ki, bunu Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov ABŞ-ın Atlanta şəhərində keçirilən G20 ölkələrinin xarici işlər nazirlərinin toplantısının ilk gününün yekunlarına dair mətbuat konfransında bildirib.

Lavrovun sözlərinə görə, Putin Zelenski ilə birbaşa görüşməyə hələ də hazırdır.

“Putin dəfələrlə bəyan edib ki, Zelenskinin hakimiyyətə gəlişindən ötən altı il ərzində baş verənlərə baxmayaraq, onunla görüşməyə hazırdır”, – nazir qeyd edib.

Lavrov xatırladıb ki, Zelenskinin birbaşa görüş çağırışına Putin də cavab verib.

“Prezident Putin bildirib ki, Zelenski görüşmək istəyirsə, Moskvaya gəlsin. Biz onun təhlükəsizliyini təmin edəcəyik. Bir daha təkrar edirəm: görüşmək istəyirsə, Moskvaya gəlsin”, – Rusiya XİN rəhbəri vurğulayıb.

OLAY yazır ki, müğənninin doğum günündə cütlük qayayadırmanma ilə məşğul olub, axşamın sonunda isə ad günü tortu yeyiblər.

“Bu həftə 42-ci səviyyəyə çatdım! 42 yaşına münasibətim əvvəlcə olduqca laqeyd idi. Amma sonra mənə izah etdilər ki, 42 əslində bütün sualların cavabıdır. Hələ də bunun nə demək olduğunu anlamasam da, 42 yaşımın tamam olmasına etiraz etmirəm. Əsas odur ki, bu günü səninlə birlikdə qeyd edə bildim. Yenidən həyata qayıdıram...” deyə müğənni Castin Trüdo ilə fotolarını paylaşaraq yazıb.

Medicina.az xəbər verir ki, sözügedən müalicə zamanı mezoterapiya texnikasından istifadə edilərək bədən meridianlarının aktiv nöqtələrinə xüsusi biotənzimləyici preparatlar yeridilir. İnyeksiyanın papula (qabarcıq) şəklində tətbiq edilməsi təsirin daha uzunmüddətli olmasını təmin edir.

Baş ağrılarında Biotənzimləyici preparatların tətbiqi ilə beyin qan dövranını dəstəkləmək, əzələ spazmlarını azaltmaq və psixoemosional vəziyyətin tənzimlənməsinə kömək etmək hədəflənir. Eyni zamanda, fassial gərginliyin azaldılması da müalicə yanaşmasının bir hissəsidir.

İnteqrativ Tibb Mütəxəssisi, nevroloq-asteopat Aygün Məmmədova qeyd edir ki, son illər pasiyentlər arasında baş ağrıları zamanı homeosiniatriya metodun tətbiqi müsbət effektivliyi ilə seçilir.

Mütəxəssis qeyd edir ki, müalicə protokoluna uyğun olaraq drenaj-detoksikasiya olunması da inteqrativ yanaşmanın tələblərindəndir, hansı ki, orqanizm bununla müalicə mərhələsinə hazırlanır.

Qeyd edək ki, İnteqrativ tibbin əsas məqsədi ağrını və ya simptomları bloklamaq deyil, onu yaradan kök səbəbi aradan qaldırmaqdır. Bu baxımdan Homeosiniatriya üsulu zamanı orqanizmin özünütənzimləmə mexanizmləri dəstəkləməklə müalicəyə kompleks yanaşılır.

Lent.az xəbər verir ki, markanın ilk telefonunun 6,39 düymlük geniş ekranla təchiz ediləcəyi gözlənilir.

Məlumata görə, prototip mərhələsində olan smartfon “Kirin 9” seriyalı prosessor, 16 GB operativ yaddaş və 1 TB daxili yaddaşa malik olacaq.

“Huawei”in əvvəllər “Pura X” seriyasında istifadə etdiyi geniş ekran dizaynını yeni markaya da tətbiq edəcəyi bildirilir. Şirkətin yüksək performanslı cihazları daha münasib qiymətə təqdim etməyi hədəflədiyi ehtimal olunur.

Milli.Az xəbər verir ki, yunun tərkibindəki liflər sürtündükcə kənara çıxıb bir-birinə dolaşır və kiçik diyircəklər əmələ gətirir. Bu tiftikləri əllə çəkib qoparmaq altda qalan lifləri boşaldaraq geyimin deformasiyasını sürətləndirir. Ona görə də tiftikləri kəskin bir alətlə nəzarətli şəkildə kəsmək parça bütövlüyünü qoruyur.

Ülgüclə doğru təmizləmə qaydası:

Tiftiklənmiş geyimi bərk və hamar bir masanın üzərinə tam dartılmış (hamar) şəkildə sərin.

Bir və ya iki bıçaqlı adi ülgücü geyimin lifləri istiqamətində, dar bucaq altında yuxarıdan aşağıya doğru yavaşca sürüşdürün.

Ülgücün parçanın toxumasına deyil, yalnız səthdəki tiftiklərə dəyməsinə diqqət edin. Bıçağı geyimə dik tutmaq və ya üzərinə güc tətbiq etmək olmaz.

Bu yüngül əl hərəkəti sayəsində yun, trikotaj və kaşmir geyimlər heç bir zədə almadan pürüzsüz və təmiz görünüş qazanır.

OLAY yazır ki, ulduzlar “Regal Union Square” kinoteatrında keçirilən premyerada fotoqraflara poza verərkən bir-birlərini dodaqdan öpüblər.

Tədbirdə aktyorları filmdəki həmkarları Reggi Absolom, Kolleen Kamp, Saturn Risin9, Miss Benni, Alaska Riley və Cek Kameron Key də müşayiət ediblər.

Medicina.az xəbər verir ki, yeni elmi açıqlamaya görə, yatağa adət etdiyinizdən daha gec getmək, məsələn, telefona baxmaq, kitab oxumaqla yuxu müddətindən kəsmək çöx təhlükəlidir.

Yatış vaxtınızı cəmi bir saat gecikdirmək sizi "səssiz qatil" adlandırılan xəstəliklərə tutulma riski ilə üz-üzə qoya bilər.

Ürək problemləri və digər ürək-damar xəstəlikləri Böyük Britaniyada ölüm hallarının əsas səbəblərindən biridir və bütün ölüm hallarının təxminən dörddə birini təşkil edir.

Qidalanma tərzi, fiziki fəaliyyət tezliyi və genetik amillər kimi bir sıra faktorlar ürək problemləri riskini artıra bilər.

Lakin yeni araşdırmalar göstərir ki, yuxu vərdişləriniz də ürək sağlamlığınıza ciddi təsir göstərə bilər.

Kardioloq Oleq Vorfolomeyevin sözlərinə görə, gecə yuxusuz qalmaq ürəyə zərər verə bilər. Alimlər belə qənaətə gəliblər ki, hətta yüngül dərəcəli yuxu çatışmazlığı belə təhlükəli ola bilər".

12 həftə davam edən araşdırmada, adətən hər gecə tövsiyə olunan yeddi-səkkiz saat yuxu alan 35 sağlam qadın iştirak edib.

Tədqiqatın ilk altı həftəsində iştirakçılar müntəzəm yuxu rejiminə riayət ediblər. Növbəti altı həftə ərzində isə onlar yatağa adət etdiklərindən bir saat yarım gec gediblər. Onlar biləklərində yuxu izləyici cihazlar gəzdiriblər ki, bu da yuxu vərdişlərinin müşahidə olunmasına imkan verib.

Müəyyən edilib ki, cəmi altı həftəlik yuxu çatışmazlığından sonra iştirakçıların qan damarlarının daxili səthini örtən hüceyrələr zərərli oksidləşdirici maddələrin təsirinə məruz qalıb.

"Bu ona görə baş verib ki, yuxusuzluqdan əziyyət çəkən hüceyrələr zərərli molekulları təmizləmək üçün antioksidant reaksiyaları işə sala bilməyiblər. Nəticədə, yuxu çatışmazlığı olan bu hüceyrələrdə iltihab yaranıb və onlar öz funksiyalarını itiriblər; bu isə ürək-damar xəstəliklərinin inkişafında kritik ilkin mərhələdir".

Bu, yüngül, lakin xroniki yuxu çatışmazlığının ürək xəstəliklərinə səbəb olduğuna dair ilk birbaşa sübutlardan biridir. Əvvəllər yuxu ilə ürək sağlamlığı arasındakı əlaqə yalnız epidemioloji tədqiqatlarda müşahidə olunmuşdu; Bununla belə, bu cür tədqiqatların nəticələri müəyyən edilməsi və nəzərə alınması çətin olan çoxsaylı amillər səbəbindən təhrif oluna bilər.

İnsanların əksəriyyəti hər gün təxminən eyni vaxtda oyansa da, yatma vaxtını bir-iki saat gecikdirirlər. Tədqiqatçılar yetkinlər arasında ən geniş yayılmış yuxu rejimi olan bu davranışı simulyasiya etməyə çalışıblar.

Kardioloq yetkinlərə hər gecə yeddi-doqquz saat yatmağı tövsiyə edir. Lakin məlumatlar göstərir ki, insanların yalnız 32 faizi yeddi saat, 17 faizi isə səkkiz saat yatır.

"Əgər insanlar gündə ən azı yeddi-səkkiz saat yatsaydılar, çox problem həll oluna bilərdi. Gənc və sağlam insanlar bilməlidirlər ki, mütəmadi olaraq kifayət qədər yatmadıqda, ürək-damar xəstəliklərinə tutulma riskini artırırlar."

Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə Çin sədri Si Cinpin Pekindəki Böyük Xalq Yığıncaqları Zalında Almaniya Prezidenti Frank-Valter Ştaynmayer ilə danışıqları zamanı bildirib.

"Çin gələcək rəqabət qabiliyyətini birgə artırmaq və Çin-Almaniya əməkdaşlığının əhatə dairəsini genişləndirməklə ona əlavə təkan vermək üçün süni intellekt, yaşıl aşağı karbonlu texnologiyalar, xidmət ticarəti və rəqəmsal iqtisadiyyat kimi sahələrdə əməkdaşlığı inkişaf etdirmək üçün Almaniya ilə işləməyə hazırdır", - deyə Çin lideri bildirib.

Si Cinpinin sözlərinə görə, iki ölkənin inkişaf strategiyaları uyğundur və bu da əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar açır. O, Çinin Alman şirkətlərinin Çin bazarında artan iştirakını alqışladığını vurğulayıb və Almaniyanın Çin müəssisələri üçün "ədalətli, şəffaf və ayrı-seçkilik etməyən mühit" təmin edəcəyinə ümid etdiyini bildirib.

Ştaynmayer öz növbəsində bildirib ki, Almaniya Çinlə yüksək səviyyəli əlaqələri davam etdirməyə, ticarət, elm və texnologiya, süni intellekt və ətraf mühitin mühafizəsi kimi sahələrdə əməkdaşlığı gücləndirməyə, eləcə də mədəni mübadiləni təşviq etməyə hazırdır. O, iki ölkənin dialoq və məsləhətləşmə yolu ilə iqtisadi və ticarət fərqlərini adekvat şəkildə həll edə və qarşılıqlı faydalı nəticələr əldə edə biləcəyini iddia edib.

Axar.az Türkiyə mediasına istinadən xəbər verir ki, söhbət zamanı Türkiyə-ABŞ ikitərəfli əlaqələri ilə yanaşı, ABŞ və İran arasında diplomatik təmaslar, Qəzzada son vəziyyət, Rusiya-Ukrayna böhranı və regional məsələlər müzakirə edilib.

Oxu.Az bu barədə RBC-ya istinadən xəbər verir.

Məlumata görə, Mask 2022-ci ildə müflis olmuş FTX birjasının qurucusu Sem Benkman-Fridin zərərləri kompensasiya etmək vədinə dair paylaşımın altında emoji ilə reaksiya verib. Mask "Binance" şirkətinin böyük haker hücumu ilə bağlı xəbərlərə "Hər gün sıfır gündür" ifadəsi ilə cavab verib.

Çjao isə buna cavab olaraq Maskdan hazırkı vəziyyətdə istehza xarakterli reaksiyalardan çəkinməyi xahiş edib.

O bildirib ki, "Binance"in elektron pulqabılarından hakerlər tərəfindən 6 milyard dollardan çox kriptovalyuta oğurlanıb və şirkət bu zərəri qarşılamaq üçün vəsait tapmalıdır.

"İlon, sənə böyük hörmətim var, amma indi zarafat etmək üçün münasib vaxt deyil. Xahiş edirəm, bunu dayandır. Sənin "Twitter"i satın almağına 500 milyon dollarlıq investisiyamızdan əldə etdiyimiz SPCX səhmlərinin dəyəri 1 milyard dolları ötüb. Bir qədər dəstək göstərməyini yüksək qiymətləndirərdik. Təşəkkürlər!" - deyə Çjao yazıb.

O, ilkin hesablamalara görə, oğurlanmış 6 milyard dolların 3 milyard dollarlıq hissəsinin artıq dondurulduğunu, daha 1 milyard dolların isə birjanın SAFU təhlükəsizlik fondunda olduğunu bildirib.

Beləliklə, çatışmayan vəsaitin təxminən 2 milyard dollar təşkil etdiyini deyən Çjao bu məbləğin ciddi olsa da, idarəolunan olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, "Binance"in yalnız SPCX səhmlərindəki aktivlərinin dəyəri 1 milyard dollardan çoxdur.

"Report" xəbər verir ki, bu barədə İranın təhlükəsizlik qüvvələrinin yüksək vəzifəli nümayəndəsi "Əl-Məyadin" telekanalına müsahibəsində bildirib.

Onun sözlərinə görə, İranın cavab tədbirlərinin miqyası və intensivliyi "rəqibin bütün gözləntilərini üstələyəcək və onun üçün gözlənilməz olacaq".

Telekanalın həmsöhbəti həmçinin xəbərdarlıq edib ki, "terror aktları" törədiləcəyi təqdirdə İranın hədəflərinin siyahısı genişləndiriləcək. Bu siyahıya rəqiblərin, eləcə də onların regiondakı müttəfiqlərinin mərkəzləri, obyektləri və qərargahları daxil ediləcək.

Qeyd edək ki, bundan əvvəl "Axios" portalı diplomatik danışıqların nəticəsiz qalacağı təqdirdə ABŞ və İsrailin noyabrda keçiriləcək aralıq seçkilərdən dərhal sonra İrana qarşı yeni hərbi əməliyyat planı hazırladığını yazıb.

APA xəbər verir ki, Tramp bu barədə Ağ Evdə jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən danışıb.

Tramp əlavə edib ki, bəzi şəxslər ondan Rusiyaya qarşı sanksiyalar tətbiq etməsini istəyiblər.

Oxu.Az bildirir ki, bu barədə "Qızıl top" mükafatını təsis edən "France Football" nəşri məlumat yayıb.

Səsvermənin rəsmi yekunlarına əsasən, ingilis futbolçu 1 055 xal, fransız hücumçu isə 1 027 xal toplayıb. Üçüncü yeri 881 xalla "Barselona"nın yarımmüdafiəçisi Lamin Yamal tutub.

İlk beşliyə həmçinin Rodri (726) və Lionel Messi (612) daxil olublar. Altıncı pillədə Xviça Kvaratsxeliya (541), yeddinci pillədə Usman Dembele (418), səkkizinci pillədə Erlinq Holand (378), doqquzuncu pillədə Maykl Olise (296) və onuncu pillədə Fabian Ruis (201) qərarlaşıblar.

Axar.az xəbər verir ki, bu barədə Ombudsmanın mətbuat xidmətinin bəyanatında bildirilib.

Bəyanatda qeyd olunub ki, türk, rus, kürd, yezidi, köçəri və milli və ya etnik mənsubiyyəti ifadə edən digər sözlərin təhqir və ya insan ləyaqətini alçaltmaq məqsədilə işlədilməsi yolverilməzdir.

Ombudsmanın fikrincə, insanın milli və ya etnik mənsubiyyəti mənfi xüsusiyyət kimi təqdim edilə və kimisə gözdən salmaq üçün istifadə oluna bilməz.

Bildirilib ki, bu cür ritorika müvafiq milli və ya etnik qrupa zərər vurur, mənfi stereotipləri və qərəzli münasibətləri gücləndirir. Anait Manasyan vurğulayıb ki, siyasi mübahisələr, fikir ayrılıqları və ya kiməsə qarşı tənqid milli mənsubiyyət zəminində təhqiramiz, ayrı-seçkilik yaradan və nifrəti qızışdıran ifadələrə haqq qazandıra bilməz.

Ombudsman ictimai müzakirələrin bütün iştirakçılarını bu cür ifadələrdən çəkinməklə yanaşı, onların yayılmasına qarşı fəal mübarizə aparmağa çağırıb.

Qeyd edək ki, daha öncə Şirak vilayətinin qubernatoru sosial şəbəkələrdə Güclü Ermənistan Partiyasının nümayəndələrinin Gümrünü şəhər günü münasibətilə təbrik etməsinə cavab olaraq, “Gümrü sizin “Aşağı Tabornuz” deyil, gümrülülər isə sizin “ivanlarınız” deyil” ifadəsini işlədib.

Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə “The Times of Israel” qəzeti məlumat yayıb .

"Son yük uçuşlarının əksəriyyətini həyata keçirən təyyarələr Texas ştatının El Paso şəhərindəki Biggs Hərbi Hava Qüvvələri bazasından yola düşüb.Təyyarələr ölkənin cənubundakı Nevatim və Ovdadakı İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinin bazalarına gedib", - məlumatda qeyd olunur.

Son günlərdə Amerika hərbi yüklərinin Yaxın Şərqdəki digər ölkələrə, o cümlədən İordaniya, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və Küveytdəki ABŞ bazalarına çatdırılması üçün bir sıra digər uçuşlar da həyata keçirilib.

Nəqliyyat təyyarələrinin hansı yük daşıdığı məlum deyil, lakin bunun ABŞ-ın İranla mümkün yeni hərbi əməliyyatlar ərəfəsində bölgədəki hava hücumundan müdafiəni gücləndirmək səyləri ilə əlaqəli olduğu düşünülür.

"Report" xəbər verir ki, bu barədə Yəmən Silahlı Qüvvələrinin rəsmi nümayəndəsi, polkovnik Macid ən-Nuzeyli "X" sosial şəbəkəsində məlumat yayıb.

"Husi terrorçu qruplaşması Ədən hava limanına və Əl-Maaşiq sarayına ballistik raketlərlə hücum edir", – o bildirib.

Onun sözlərinə görə, hava limanlarına zərbələr endirilməsi blokadanın aradan qaldırılması ilə bağlı bəyanatlarla onun yəmənlilərə qarşı faktiki tətbiqi arasında ziddiyyəti üzə çıxarır.

Ordu nümayəndəsi, həmçinin üsyançılara qarşı həyata keçirilən "Yəmənin Şəfəqi" hərbi əməliyyatı çərçivəsində hökumət qüvvələrinin 1 087 uğurlu əməliyyat keçirdiyini bildirib.

Qeyd olunub ki, əməliyyatlar zamanı husilərin ön komanda məntəqələrinə, qüvvələrinin cəmləşdiyi ərazilərə və ehtiyat bölmələrinə döyüş təyyarələri, pilotsuz uçuş aparatları və artilleriya vasitəsilə zərbələr endirilib.

APA xəbər verir ki, bunu Pakistan ordusunun mətbuat katibi general-leytenant Əhməd Şərif Çaudri deyib.

O həmçinin ABŞ və İran arasında vasitəçilik səyləri ilə bağlı ehtiyatlı nikbinlik ifadə edib.

Qeyd edək ki, avqust ayının 7-də Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan arasında Məkkə Sazişi imzalanıb. Sazişə əsasən, alyansın hər hansı bir üzvünə edilən hücum sazişin bütün tərəflərinə edilən hücum kimi qiymətləndiriləcək.

"Report" xəbər verir ki, bu barədə ABŞ Dövlət Departamenti və Pentaqonun xarici ölkələrə hərbi texnika satışına cavabdeh olan müvafiq qurumu məlumat yayıb.

Bəyanatda vurğulanıb ki, satınalma tamamilə ABŞ-ın tərəfdaşları və müttəfiqləri tərəfindən maliyyələşdiriləcək. Tədarükə PAC-3 raketləri üçün məxfi və məxfi olmayan ehtiyat hissələri, eləcə də digər maddi-texniki təminat və proqram təminatı elementləri daxil olacaq.

Vaşinqtonun qiymətləndirməsinə görə, bu saziş Avropada siyasi və iqtisadi sabitlik amili olan tərəfdaş ölkənin təhlükəsizliyini gücləndirməklə ABŞ-ın xarici siyasət və milli təhlükəsizlik məqsədlərinə xidmət edəcək.

ABŞ hakimiyyətinin məlumatına görə, Ukrayna raketlərin dəyərini Kanada, Almaniya və Norveçin ayırdığı vəsaitlər, həmçinin Avropa İttifaqının krediti hesabına ödəyəcək. Sənəddə xüsusi olaraq qeyd olunub ki, sövdələşmədə ABŞ-ın maliyyə vəsaitlərindən istifadə edilməyəcək.

Bildirilib ki, bu satış Ukraynanın inteqrasiya olunmuş hava hücumundan və raket hücumlarından müdafiə imkanlarını gücləndirərək mövcud və gələcək təhdidlərə qarşı müqavimət qabiliyyətini artıracaq.

Raketlərin tədarükünü Pentaqonun əsas podratçılarından biri olan "Lockheed Martin" şirkəti həyata keçirəcək.

Bəyanatda həmçinin qeyd olunub ki, sazişin icrası üçün Ukraynaya ABŞ hökumətinin və ya podratçı şirkətin əlavə nümayəndələrinin göndərilməsinə ehtiyac olmayacaq. Sövdələşmə ABŞ Silahlı Qüvvələrinin döyüş hazırlığına da mənfi təsir göstərməyəcək.

ABŞ administrasiyası artıq qəbul edilmiş qərar barədə Konqresi məlumatlandırıb. Qanunverici orqanın sazişi nəzərdən keçirmək və mümkün bloklamaq üçün 30 günü var.

Oxu.Az xəbər verir ki, bu barədə birjanın ticarət məlumatlarında qeyd olunub.

Bakı vaxtı ilə saat 21:08-də qızılın qiyməti 3.27% azalaraq bir trua unsiyası üçün 3 899.60 dollar təşkil edib.

Saat 21:13-də isə qızıl füçerslərinin qiymətində eniş sürətlənib. Göstərici 3.3% azalaraq 3 898.4 dollara düşüb.

Bu, 2025-cı il noyabrın 3-dən bəri qeydə alınan ən aşağı qiymətdir.

Mahmud Abbasın addımı Şimali Kiprdə etirazlara səbəb olsa da, Fələstin maraqları kontekstində siyasi manevr kimi qiymətləndirilə bilər.

Lakin bu səfərin Türkiyəyə qarşı olduğu da aydın görünür.

1. Mahmud Abbas yunan Kiprinə məhz Türkiyənin Cümhuriyyət günündə səfər edib;

2. İsraillə barışıq üçün yunanlardan dəstək istəyib ki, bu, Türkiyənin Fələstin siyasətini, yaxud bu ölkəyə görə göstərdiyi səyləri heçə saymaqdır;

3. Yunanıstan, Cənubi Kipr və İsrail Aralıq dənizində Türkiyənin maraqlarının əleyhinə olan blok qururlar: Fələstin prezidenti də faktiki olaraq, bu bloka yaxınlaşmaq xəttini izləyir.

Fələstin administrasiyasının HƏMAS-dan fərqli olaraq, İsrailə loyal münasibəti sirr deyil. Bu mövqeyi regional sülh və dövlət maraqları arqumenti ilə müdafiə edirlər. Bu reallıq fonunda illərdir Fələstin məsələsi və İsraillə münasibətlərə görə Azərbaycanı hədəfə alan Türkiyədə Abbasın Nikosiya ziyarətinə səssiz yanaşma ironik görünür.

Teleqraf xəbər verir ki, səfirliyin konsulluq şöbəsinin Telegram kanalında dərc olunmuş açıqlamada qeyd olunur: "Almaniya hüquq-mühafizə orqanlarının rəsmi məlumatlarına görə, şənbə günü Almaniyanın bir neçə şəhərində nümayişlər və etirazlar planlaşdırılır. Xüsusilə Berlin, Hamburq, Köln, Frankfurt-Mayn, Ştutqart, Leypsiq, Bielefeld, Nürnberq, Münster və Essendə tədbirlər elan edilib. Almaniya hüquq-mühafizə orqanları ictimai iğtişaşların baş vermə ehtimalını mümkün sayır. Bununla əlaqədar olaraq, rusiyalılara ictimai yerlərdə, xüsusən də kütləvi tədbirlərin keçirildiyi yerlərdə daha çox sayıqlıq göstərmələri və sakit qalmaları, alman polisinin tələblərinə, təlimatlarına, eləcə də müəyyən edilmiş təhlükəsizlik tədbirlərinə əməl etmələri, səyahət marşrutlarını əvvəlcədən yoxlamaları, münaqişə vəziyyətlərindən qaçınmaları tövsiyə olunur".

APA xəbər verir ki, bu barədə Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski məlumat verib.

Onun sözlərinə görə, Ukraynanın zərbə imkanları artıq Rusiyanın Yamal bölgəsindən Qərbi Sibirədək uzanan ərazilərindəki obyektləri əhatə edir. Kiyev dron və raketlərlə Rusiyanın daha uzaq bölgələrinə zərbələr endirmək imkanlarını genişləndirməyi planlaşdırır.

Zelenski bildirib ki, uzaqmənzilli zərbə imkanlarının artırılması Ukraynanın müharibə dövründə müstəqilliyinin qorunması və gələcək təhlükəsizliyinin təmin edilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Qeyd edək ki, Ukrayna Silahlı Qüvvələri bundan əvvəl Rusiyanın Samara vilayətindəki Novokuybışevsk neft emalı zavoduna FP-1 dronları ilə zərbə endirib. Zavodun illik neft emalı gücü 8,8 milyon ton təşkil edir.

Teleqraf xəbər verir ki, bunu ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib.

"Onların liderləri o qədər səriştəsizdirlər ki, kiminlə danışıqlar aparacağımızı bilmirik, amma bunlar sadəcə kiçik detallardır. Əgər İranın nüvə silahı olsaydı, mən onlara "cənab" deyə müraciət edərdim. Amma mən onlara "cənab" deyə müraciət etməyəcəyəm. Onların heç vaxt nüvə silahı hazırlamayacağına dair zəmanətə ehtiyacımız var", - deyə Tramp bildirib.

"Report"un Avropa bürosu xəbər verir ki, o, bu barədə Monrealda keçirilən Aİ-Kanada sammitinin yekunlarına dair mətbuat konfransında bildirib.

"Biz münasibətlərimizi mümkün olan ən yüksək səviyyəyə çatdırmaq istəyirik", – fon der Lyayen deyib.

Onun sözlərinə görə, təklif ittifaqa qoşulmadan assosiativ münasibətlərin qurulmasını nəzərdə tutur. Çünki Aİ-nin mövcud müqavilələri Avropaya aid olmayan dövlətlərin ittifaqa üzv olmasına imkan vermir.

"Üzvlük anlayışını ümumi ambisiya və baxışla əvəz edə bilərik. İndiyədək qurduğumuz bütün tərəfdaşlıqlardan daha çox üzvlüyə yaxın olan sıx əməkdaşlıq yarada bilərik", – Avropa Komissiyasının rəhbəri vurğulayıb.

O, belə əməkdaşlığın üç əsas məqsədini açıqlayıb: hər iki tərəfin vətəndaşları üçün imkanların genişləndirilməsi, Atlantik okeanının hər iki sahilində rifahın artırılması və ümumi təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi.

Gözlənilir ki, tərəfdaşlıq üç istiqamət üzrə qurulacaq: siyasi dialoq, Aİ proqramlarında iştirak və əməkdaşlığın idarə olunması mexanizmləri.

Fon der Lyayen vurğulayıb ki, mövcud geosiyasi şərait Aİ və Kanadadan daha sıx koordinasiya tələb edir. O qeyd edib ki, bu gün ölkənin coğrafi mövqeyindən daha çox birgə fəaliyyətə və ümumi dəyərləri bölüşməyə hazır olması əhəmiyyət daşıyır.

Qeyd edək ki, fon der Lyayenin təklifi bundan əvvəl Aİ daxilində fikir ayrılığına səbəb olub. Almaniya, Fransa, İtaliya və Yunanıstan sammitin birgə bəyannaməsinə assosiativ üzvlük anlayışının daxil edilməsinə qarşı çıxıblar. Nəticədə bu ifadə yekun sənəddən çıxarılıb və Aİ ilə Kanada arasında "getdikcə daha sıx assosiasiyanın" inkişaf etdirilməsi öhdəliyi ilə əvəzlənib.

Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə Rusiya prezidentinin köməkçisi Yuri Uşakov Pavel Zarubinə bildirib.

Uşakov qeyd edib ki, Rusiya, Ukrayna və ABŞ arasında Əbu-Dabidə keçiriləcək üçtərəfli danışıqların tarixləri barədə razılığa gəlmək üçün amerikalılarla işə başlanılıb: "Bu danışıqlar noyabr ayında keçiriləcək. Hazırda tarix barədə razılığa gəlirik".

Teleqraf xəbər verir ki, sərnişinlərin mənzil başına təhlükəsiz çatdırılması məqsədilə dərhal operativ tədbirlər görülüb.

Bakı-Xırdalan xətti ilə qatarların normal hərəkəti bərpa edilib.

APA xəbər verir ki, bu barədə İsveç hökuməti məlumat yayıb.

Məktubda məqsədin Rusiya və Belarus idmançılarına Aİ çərçivəsində vizaların daha vahid və sərt qaydada tətbiqini təmin etmək olduğu bildirilib.

İsveç hesab edir ki, Ukraynada münaqişə başa çatana qədər bu iki ölkənin idmançılarının beynəlxalq turnirlərdə iştirakı mümkün olmamalıdır.

Rəsmi açıqlamada qeyd olunub ki, İsveç Avropa Komissiyasını üzv dövlətlərə müraciət edən şəxsin vətəndaşlığına əsasən viza verməkdən imtina etmək imkanı yaradacaq ümumi qanunvericiliyə təcili yenidən baxmağa çağırır.

Yeni qanun qəbul edilənədək mövcud qaydalar çərçivəsində viza müraciətlərinin daha sərt qiymətləndirilməsi üçün Aİ üzrə vahid təlimatların hazırlanması təklif olunur.

Milli Məclisdə Ağdama köçürülmə və keçmiş məcburi köçkünlərin mənzillə təmin olunması məsələsi müzakirələrə səbəb olub. Deputat Aqil Abbasın Ağdamda ona və ailə üzvlərinə ev verilməməsi ilə bağlı şikayəti spiker Sahibə Qafarovanın etirazı ilə qarşılanıb. 

Mövzu ilə bağlı Sherg.az-a münasibət bildirən Müstəqil Jurnalistlərə Hüquqi və Texniki Yardım İctimai Birliyinin sədri, əslən Qarabağdan olan Asəf Quliyev məsələyə aydınlıq gətirməyin vacibliyini vurğulayıb:

"Düzünü deyim ki, millət vəkili Aqil Abbasın bu məsələni qaldırmaqda haqlı olub-olmadığını söyləmək mənim üçün çətindir.

Çünki Qarabağa qayıdış prosesinə qiymət vermək üçün ilk növbədə dövlətin müəyyən etdiyi proseduru bilmək lazımdır. Açığı, bu prosedur barədə heç bir məlumatım yoxdur. Ona görə də Aqil Abbasın dediklərinə hər hansı bir qiymət verə bilmirəm.

Amma bir məqam var: əgər Aqil Abbas bu məsələni parlament səviyyəsində qaldırıbsa, deməli, mövcud prosedur onun özü üçün də tam aydın deyil. Əgər bu proseslə bağlı qəbul edilmiş və təsdiqlənmiş, ictimaiyyətə məlum olan konkret bir prosedur yoxdursa, nəsə demək çətindir".

Müsahibimiz özünün də Ağdama köçmək üçün müraciət etdiyini deyib: 

"Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərində məsələlərin mərkəzləşdirilmiş qaydada həlli ilə bağlı Əlaqələndirmə Qərargahının və Prezident Administrasiyasının rəhbəri Samir Nuriyevə iki dəfə müraciət ünvanlamışam. Təəssüf ki, indiyədək heç bir cavab almamışam.

Amma bunu heç vaxt ictimailəşdirməmişəm. Ümid edirəm ki, mənim də Ağdama köçmək və orada yaşamaq imkanım olacaq. Hələlik isə gözləyirəm".

Teleqraf xəbər verir ki, bunu ABŞ dövlət katibi Marko Rubio Atlantada (G20) keçirilən G20 Xarici İşlər Nazirlərinin görüşünü açarkən deyib.

Rubio bildirib ki, dünya ölkələri bir sıra qarşılıqlı iqtisadi və geosiyasi böhranlarla üzləşir: "Bunların çoxu ciddi təhdidlər yaradır. Qlobal iqtisadi nizamın təməllərinə ciddi təhdidlər. Onlar həmçinin qlobal enerji və ərzaq təchizatına, qlobal ərzaq bazarlarına, qlobal təchizat zəncirlərinə, ticarətə və hətta naviqasiya azadlığına yeni pozuntular və gərginliklər yaradır".

Rubio vurğulayıb ki, G20 bu təhdidləri aradan qaldırmaq, iqtisadi dayanıqlığı gücləndirmək üçün birlikdə çalışmalıdır: "Prezident Donald Trampın G20-yə sədrliyi dövründə həll etdiyimiz çətinliklər çoxşaxəlidir və bir-biri ilə əlaqəlidir. Həll yolları da eyni olmalıdır".

"Report"un məlumatına görə, Tovuz şəhər stadionunda baş tutan görüş meydan sahiblərinin 3:2 hesablı qələbəsi ilə yekunlaşıb.

Qolları Enrike Silva (28), Joralem Santos (30, 37) rəqib qapısından keçiriblər. Bakı təmsilçisinin heyətində Coy Lens Mikels (70) və Ksander Severina (87) fərqləniblər.

Ehtiyatda daha bir oyunu olan "Sabah" bu qələbədən sonra 20 xalla birinci pillədə qərarlaşıb. Qərb təmsilçisi isə 10 matçdan sonra 18 xalla dördüncüdür.

Qeyd edək ki, X tura noyabrın 2-də yekun vurulacaq.

"Report" xəbər verir ki, bu barədə "Reuters" məlumat yayıb.

Birgə fotoşəkil ABŞ Dövlət Departamentinin dərc etdiyi görüş proqramında nəzərdə tutulmayıb. Nazirlər, o cümlədən Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov dərhal ilk iclasa başlayıblar.

"Heç bir halda Avropa tərəfdaşlarının və cənab Lavrovun birgə fotoşəkli olmayacaq, çünki... Rusiya ilə normal münasibətlərdən söhbət gedə bilməz", - Almaniyanın xarici işlər naziri Yohann Vadeful bildirib.

Daha əvvəl Avropa rəsmiləri iki ayrı fotosessiyanın keçirilməsini nəzərdən keçirirdilər: Lavrovun iştirakı ilə və onsuz.

APA xəbər verir ki, bu barədə Avropa Komissiyası məlumat yayıb.

Bildirilib ki, Avropa Komissiyası Aİ Şurasının Ukraynaya veriləcək kreditin 2027-ci il üçün nəzərdə tutulan 45 milyard avroluq qalan hissəsinin təsdiqlənməsi təklifini qəbul edib.

Qeyd edək ki, Kiyev 2027-ci il üçün Avropa İttifaqından 70 milyard avro tələb edirdi. Avropa Komissiyasının açıqlamasına görə, ayrılacaq vəsaitin 13,3 milyard avrosu Aİ büdcəsindən maliyyələşməyə, 31,7 milyard avrosu isə silah alışına yönəldiləcək.

Komissiya əlavə maliyyə mənbələrinin axtarışı üzərində də işləyəcəyini bildirsə də, bunun hansı mənbələr hesabına təmin olunacağını açıqlamayıb.

Avropa Komissiyası vəsaiti kredit adlandırsa da, məbləğ faktiki olaraq Ukraynaya əvəzsiz təqdim ediləcək. Kredit üzrə faizlər isə Avropa İttifaqının büdcəsi hesabına ödəniləcək.

APA-nın yerli bürosunun məlumatına görə, hadisə şəhərin Günəşli yaşayış massivindəki fərdi təsərrüfatlardan birində baş verib.

1984-cü il təvəllüdlü şəhər sakini ürək nahiyəsindən bıçaq xəsarəti alaraq xəstəxanaya yerləşdirilib. Lakin göstərilən tibbi yardıma baxmayaraq, onun həyatını xilas etmək mümkün olmayıb.

Hadisənin başvermə şəraiti araşdırılır.

Sherg.az xəbər verir ki, final görüşündə Çexiya və İspaniya komandaları üz-üzə gəliblər. Rəqibini 3:0 hesabı ilə məğlub edən İspaniya millisi FIFA U-15 ilk dünya çempionatı və festivalının qalibi olub.

Dövlətimizin başçısı qaliblərin mükafatlandırılması mərasimində iştirak edib.

Azərbaycan və Rusiya arasında əməkdaşlıq münasibətlərin gələcək inkişafı ilə bağlı verilən açıqlamalar iki ölkənin iqtisadi tərəfdaşlığının perspektivlərini bir daha ön plana çıxarıb. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin oktyabrın 27-də Qaz İxrac edən Ölkələr Forumunun VIII sammitində çıxışı zamanı Azərbaycanın Moskva üçün etibarlı tərəfdaş olduğunu vurğulayıb və enerji, xüsusilə də qaz sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi imkanlarına toxunub.

Putinin sözlərinə görə, Rusiya Türkiyəyə ildə təxminən 30 milyard kubmetr qaz tədarük edir. Bununla belə, Moskva Azərbaycanı Türkiyə qaz bazarında rəqib hesab etmir və iki ölkə arasında əməkdaşlığın inkişafında maraqlıdır. Bu açıqlama Azərbaycan-Rusiya enerji münasibətlərinin gələcək istiqamətləri və tərəflərin əməkdaşlıq imkanları ilə bağlı müzakirələri aktuallaşdırıb.

Mövzu ilə bağlı politoloq Fuad Abbasov Sherg.az-a açıqlamasında bildirib ki, Putin Azərbaycanın Rusiya üçün əhəmiyyətli iqtisadi tərəfdaş olaraq qalmasını təsdiqləyir:

“Rusiya Azərbaycanın şimal qonşusudur və tariximiz boyunca bizim iqtisadi əlaqələrimiz çox sıx olub. Əlbəttə ki, Azərbaycan xidmətlərinin Rusiya bazarındakı yeri çox cüzidir. Amma Moskva Azərbaycan üçün çox böyük bir bazardır. Kənd təsərrüfatı məhsulları üçün, təbii sərvətlərdən əldə edilmiş məhsulların ixracatı üçün Rusiya böyük bir bazardır. Siyasi məsələlərin yaranmış olan iqtisadi əlaqələrin gərginləşməsinə gətirib çıxara biləcəyi kimi risk var. Ələxsus da Ukrayna müharibəsinin davam etdiyi bir dönəmdə Azərbaycanın Ukraynanın torpaq bütövlüyünün suverenliyini tərəfdarı olması Rusiyanı müəyyən bir şəkildə Azərbaycandan uzaqlaşdırma riski var idi. Amma Putinin ən son açıqlaması onu göstərir ki, dövlət başcısı Azərbaycanı iqtisadi tərəfdaş kimi görməyə davam eləyir. Əlbəttə ki, Moskva üçün bu çox vacibdir, çünki qeyri-rəsmi olsa da hər kəs çox yaxşı bilir ki, bütün dünyada sanksiya ilə üzləşən Rusiya, Azərbaycanın mövcud boru xətləri vasitəsilə öz təbii zənginliklərini dünya bazarına çatdırmağa və beləcə də gəlir səviyyəsini müəyyən bir səviyyədə saxlamağa mail olmuşdur. Bu da ki, Azərbaycan üçün də müəyyən gəlir mənbəyidir. Baxmayaraq ki, siyasi cəhətdən Azərbaycan və Rusiyanın Ukraynanın torpaq bütövlüyünə baxışı fərqlidir. Amma iqtisadi cəhətdən əməkdaşlıq davam eləyir. Əlbəttə ki, Putinin bu açıqlaması birinci növbədə Azərbaycan üçün maraqlıdır. Bizim Moskva iqtisadiyyatında iştirakımız istər ixracat, istər idxalat olaraq çox cüzi bir miqdardır və bunu nəzərə alaraq Azərbaycan da Rusiyanın mövcud sanksiyalar dönəmindəki potensialını yüksək qiymətləndirməlidir. Rusiyadan gələ biləcək müəyyən təklifləri çox ciddi şəkildə gözdən keçirib, onları Azərbaycanın iqtisadi inkişafında bacarıqla istifadə etmək lazımdır”.

Müsahibimizin fikrinə görə, Azərbaycan-Rusiya iqtisadi əməkdaşlığı Türkiyə və Avropa İttifaqının da maraqlarına təsir edir:

“Amma digər tərəfdən Türkiyə məsələsi var. Türkiyə Azərbaycanla Rusiyanın yaxınlaşmasına iqtisadi cəhətdən əməkdaşlığı necə baxar? Çünki bildiyimiz ənənəvi Bakı-Novorossiysk boru xətti var. Ondan başqa ayrıca olaraq Türkiyə üzərindən keçən Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru xətti var və bütün bunlar hamısı Azərbaycanın ixrac potensialının ən başlıca ünsürləridir. Rusiyanın Azərbaycan üzərindən bu və yaxud digər məhsullarını ixrac eləməsi Türkiyənin də bir yandan maraqlarına toxunmuş ola bilər. Amma iqtisadi əməkdaşlıq elə bir məsələdir ki, ümumiyyətlə bütün siyasi narazılıqları ortadan qaldıracaq gücə sahibdir. Avropa Birliyinin qaza olan ehtiyacını, ümumiyyətlə enerji daşıyıcılarına olan ehtiyacını təmin eləmək üçün Rusiyadan birbaşa deyil, Azərbaycan üzərindən tranzit olaraq məhsulları alması Avropa Birliyinə də müəyyən bir mənada uyğun strategiyadır. Avropa Birliyi də buna, açıq şəkildə qarşı çıxmır, çünki qış aylarında Avropanın enerji daşıyıcılarına olan ehtiyacını Rusiya birbaşa ixracatla verə bilmədiyi üçün Azərbaycan üzərindən bunu həyata keçirə bilir və bu da ölkədə olan enerji daşıyıcıları qiymətlərinin stabil, sabit saxlanılmasına, bahalanmamasına, əhalinin narazılığına səbəb olmamasına gətirib çıxarır. Bu səbəbdən Azərbaycan- Rusiya əməkdaşlığı iqtisadi cəhətdən həm Bakıya, həm Moskvaya, həm Brüsselə maraqlı bir əməkdaşlıqdır və bu əməkdaşlığın da inkişaf etdirilməməsi üçün heç bir səbəb yoxdur. Hər şey əlbəttə ki, Rusiya- Ukrayna müharibəsinin nəticəsinə bağlıdır. Çünki Rusiya necə ki, Ukraynanı öz qərb sərhədi kimi qiymətləndirirsə, Azərbaycanı da o şəkildə öz cənub sərhədi kimi qiymətləndirir .Fikrimcə, istər xarici İşlər Nazirliyimiz, istər İqtisadiyyat Nazirliyimiz bütün bu riskləri, nəzərə alaraq Azərbaycanın gələcəkdə qarşılaşa biləcəyi riskləri də azaltmış olacaq”.

Sherg.az xəbər verir ki, qarşılaşma Gürcüstanın Batumi şəhərində azarkeşlərin iştirakı ilə keçiriləcək.

“Beşiktaş”ın səlahiyyətli qurumlarla apardığı danışıqlardan sonra oyunun Batumidə təşkili dəqiqləşib.

Qeyd edək ki, “Beşiktaş” – “Hapoel Beer-Sheva” matçı noyabrın 26-da, cümə axşamı günü baş tutacaq.

Apasport.az xəbər verir ki, A Divizionunun həlledici oyununda İspaniya və Çexiya komandaları üz-üzə gəlib.

Qarşılaşma Bakı Kristal Zalında saat 18:00-da start götürüb.

Görüş ispanların 3:0 hesablı qələbəsi ilə yekunlaşıb.

Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın Konstitusiyaya dəyişiklik etmək planı ölkənin daxili siyasi gündəmində müzakirələrə səbəb olub. Azərbaycanın sülh prosesində irəli sürdüyü tələblərdən biri olan Konstitusiya dəyişikliyi ətrafında hakimiyyətlə müxalifət arasında fikir ayrılıqları da diqqət çəkir. Paşinyanın bu istiqamətdə hansı addımları atacağı və siyasi maneələri necə aşacağı isə suallar doğurur.

Bu barədə "Hraparak" nəşri də məlumat yayıb. Nəşrin yazdığına görə Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan Azərbaycanın tələbi ilə konstitusiya dəyişikliyinə hazırlaşır. Qeyd plunur ki, dəyişikliyə dair qanun layihəsi Milli Məclisdən keçməsə və ya parlament müxalifətinin maneəsi ilə üzləşsə, hökumət alternativ variantlara əl atacaq.

Politoloq Elşad Həsənov Sherg.az-a Ermənistanın siyasi gələcəyi, Konstitusiyasının taleyi və Azərbaycanla münasibətləri baxımından prosesin əhəmiyyətini şərh edib:

"Ermənistan Konstitusiyasının dəyişilməsi ilə bağlı ötən ildən etibarən Ədliyyə Nazirliyi müvafiq işlər görür. Nazirlik Konstitusiyanın yeni layihəsini hazırlayıb. Son günlərdə Ədliyyə Nazirliyi bildirib ki, noyabrın ortalarında Konstitusiyanın müddəaları müzakirəyə çıxarılacaq. Paşinyan da çıxışında əvvəlki Konstitusiyada yer alan bəzi müddəaların Ermənistan dövlətinin maraqlarına zidd olduğunu bildirib. Doğrudan da, dünyanın heç bir ölkəsinin Konstitusiyasının preambulasında başqa dövlətlərin ərazilərinə qarşı torpaq iddiası yer almır. Ermənistan Konstitusiyasının preambulasında isə Azərbaycana və Türkiyəyə qarşı ərazi iddiaları var. Belə bir Konstitusiyanın mövcudluğu, əslində, Ermənistan dövlətinin özünə zərər vurur və onun gələcəyini sual altına qoyur. Buna görə də indiki hakimiyyət, yəni Paşinyan və komandası real Ermənistan qurmağa, bu dövləti inkişaf etdirməyə çalışır.

Onlar dəfələrlə bildiriblər ki, mifik Ermənistan iddialarından əl çəkmək, real Ermənistanın inkişafına diqqət yetirmək lazımdır. Bunun üçün də Azərbaycanın tapşırığı ilə deyil, haqlı tələbi əsasında Konstitusiyada dəyişiklik edilməlidir".

Analitik bildirib ki, əgər Ermənistan sülh müqaviləsi imzalamaq istəyirsə, Konstitusiyasında Azərbaycana qarşı ərazi iddialarından əl çəkməlidir: 

"Bir müddət əvvəl siyasi liderlər də bu məsələni gündəmə gətirdilər. Bildirildi ki, Qarabağ Azərbaycandır və Azərbaycanın Ermənistana qarşı heç bir ərazi iddiası yoxdur. Qarşılıqlı olaraq Ermənistan da Azərbaycana qarşı ərazi iddialarından imtina etməlidir. Lakin bu müddəalar hələ də Konstitusiyada qalır.

Bu, şovinist erməni millətçilərinin qəbul etdiyi Konstitusiyadır. Məhz həmin yanaşmanın nəticəsində torpaqlarımız uzun illər işğal altında saxlanılıb. Nəhayət, Azərbaycan xalqı öz torpaqlarını işğaldan azad etdikdən sonra ermənilərə göstərdi ki, hər kəs öz torpağının sahibi olmalıdır. Hətta daha dərindən araşdırsaq, tarixi Azərbaycan torpaqlarını da geri qaytarmaq imkanımız ola bilərdi. Ancaq biz tarixi xəritələrə deyil, beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərimizə əsaslanaraq torpaqlarımızı geri qaytardıq və ərazi bütövlüyümüzü təmin etdik.

Ona görə də bu gün nə biz Ermənistandan torpaq tələb etməliyik, nə də onlar bizdən torpaq istəməlidirlər. Bunun üçün Ermənistan Konstitusiyasında dəyişikliklər edilməlidir".

Politoloq Donald Trampın da bu məsələni gündəmə gətirdiyini xatırladıb: 

"Paşinyan bildirib ki, Konstitusiyada dəyişiklik mütləq həyata keçirilməlidir. Bəli, Paşinyan müxalifətin təzyiqləri ilə üzləşir, lakin bu dəyişiklikləri o, həyata keçirəcək. Çünki onlar doğrudan da Ermənistanı düşünürlərsə, Konstitusiyaya düzəliş etməlidirlər.

Bugünkü Ermənistan müxalifəti kimlərdən ibarətdir? Bunlar uzun illər hakimiyyətdə olmuş, hakimiyyəti ələ keçirdikdən sonra erməni xalqının sərvətlərini talamış, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsindən öz gəlirlərini artırmaq üçün istifadə etmiş Robert Köçəryan və Serj Sarkisyan kimi keçmiş dövlət rəhbərlərinin tərəfdarlarıdır.

Bu gün onlar yenidən Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsini qızışdırmaq, müharibəyə zəmin yaratmaq istəyirlər. Çünki həmin qarışıq dövrlərdə onlar varlanıblar. Məhz bu səbəbdən də bu gün Ermənistan rəhbərliyi onların qarşısını almağa çalışır.

Köçəryan həbsdədir, Sarkisyan isə istintaq altındadır. Onların ətrafında olan şəxslərin də müxtəlif cinayət əməllərində iştirak etdikləri iddia olunur. Onlar bilirlər ki, gec-tez öz əməllərinə görə cinayət məsuliyyətinə cəlb oluna bilərlər.

Ona görə də çalışırlar ki, Paşinyanın hakimiyyəti devrilsin, özləri yenidən hakimiyyətə gəlsinlər, müharibə başlasın və onlar yenidən varlansınlar. Erməni xalqının məhv olması belə, onlar üçün əhəmiyyət daşımır". 

Müsahibimiz qeyd edib ki, Paşinyanın komandası məhz Cənubi Qafqazda sülhün bərqərar olmasını istəyir: 

"Paşinyan bu istiqamətdə müvafiq addımlar atır. Ötən il Vaşinqtonda tərəflər arasında sülh sazişinin mətni paraflandı. Ancaq Ermənistan Konstitusiyasında dəyişikliklər hələ ötən ildən həyata keçirilməli, müvafiq islahatlar aparılmalı idi. Bununla belə, bu addımlar atılmalıdır. Parlament seçkilərində müxalifətin müəyyən qədər səs toplaması da diqqətəlayiq məqamdır.

TRIPP marşrutu ilə bağlı parlamentdə müzakirələrdən və prosesin irəliləməsindən sonra Konstitusiyaya dəyişikliklərin edilməsi üçün referendumun keçirilməsinin vacibliyi də daha aydın görünür. Düşünürəm ki, bu məsələ parlamentdə dəstəklənəcək. Əks təqdirdə, Paşinyan parlamenti buraxaraq növbədənkənar seçkilərə gedə bilər. Bu isə onun və komandasının daha çox səs toplaması ilə nəticələnər. Çünki son yerli seçkilərdə də Paşinyanın partiyası daha çox səs toplayıb.

Bu, onu göstərir ki, əhalinin böyük əksəriyyəti əvvəlki Ermənistan rəhbərlərinin cinayət əməllərindən, xalqa qarşı törətdikləri haqsızlıqlardan, müharibələrdə erməni ailələrinin övladlarını itirməsindən xəbərdardır. Paşinyan hakimiyyətə gəldikdən sonra müharibə istəmədiyini dəfələrlə bəyan edib. Hətta müharibədən sonra keçirilən seçkilərdə də qalib gəldi. Çünki erməni xalqı artıq onu dəstəkləyir və qonşularla sülh şəraitində yaşamağın vacibliyini anlayır. Erməni cəmiyyəti başa düşür ki, qonşularla müharibə etmək yox, sülh və dostluq şəraitində yaşamaq lazımdır".

E.Həsənovun fikrincə Paşinyan qarşıya qoyduğu məqsədləri həyata keçirə bilməsə, yəni Konstitusiya dəyişikliyi baş tutmasa və parlament bu təşəbbüsü dəstəkləməsə, o, parlamenti buraxaraq yeni seçkilər keçirə bilər:

"Bunun qaçılmaz ola biləcəyini istisna etmirəm. Lazım gələrsə, bu məsələ ilə bağlı referendum da keçirər. Çünki Paşinyan siyasi prosesləri yaxşı bilir.

Ermənistandakı müxalifətin radikal və revanşist üzvləri öz iddialarından əl çəkməli, Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinə xələl gətirməməlidirlər. Çünki bu siyasət Azərbaycandan daha çox Ermənistanın özünə ziyan vurur".

APA-nın yerli bürosunun məlumatına görə, hadisə rayonun Xuluf kəndində qeydə alınıb. “VAZ 2107” markalı minik maşını yolu qarşı tərəfə keçmək istəyən kənd sakini 2018-ci il təvəllüdlü M.Məsdanzadəni vurub.

Piyada dərhal xəstəxanaya çatdırılıb, onun vəziyyətinin orta ağır olduğu bildirilir.

APA xəbər verir ki, bu barədə Türkiyə Prezident Administrasiyasının İctimaiyyətlə əlaqələr departamentinin rəhbəri Burhanettin Duran “X” hesabında bildirib.

Onun sözlərinə görə, səfər zamanı ikitərəfli əlaqələr müzakirə ediləcək.

Bundan başqa, Rusiya-Ukrayna müharibəsi, Qara dənizdə təhlükəsizlik vəziyyəti, eləcə də digər regional və beynəlxalq məsələlərə dair fikir mübadiləsi aparılacaq.

V.Rəhimzadə bildirib ki, media ilə cəmiyyət arasındakı münasibətlərin müzakirəsi, yeni yanaşmaların ortaya qoyulması kimi, hüquqi mexanizmlərin təkmilləşdirilməsi də mühüm əhəmiyyət daşıyır. O, media fəaliyyətində yalnız hüquqi tənzimləmələrlə kifayətlənilməməsinin, etik prinsiplərə riayət edilməsinin əsas şərt olduğunu deyib. Mövcud xüsusda Mətbuat Şurasının missiyası üzərində dayanan deputat vurğulayıb ki, Şura yarandığı gündən jurnalistlərin peşə davranışı qaydalarını hazırlayıb və bu sənədə əməl olunmasına ictimai nəzarəti həyata keçirib.

MŞ İdarə Heyətinin üzvü onu da bildirib ki, hazırda “Azərbaycan Jurnalistlərinin Etik Davranış Qaydaları” adlandırılan sənəd media təmsilçilərinin fəaliyyət kriteriyalarını müəyyənləşdirir və zaman-zaman keçirilmiş ictimai müzakirələrdə, habelə jurnalistlərin qurultaylarında onun daha praktik situasiyalara reaksiya baxımından təkmilləşdirilməsi məsələləri gündəmə gətirilir.

Azərbaycanın qanunvericilik bazasındakı media fəaliyyətini və informasiya dövriyəsini nəzərdə tutan müddəalardan söz açaraq ayrı-ayrı hüquqi sənədlərin üzərində dayanan V.Rəhimzadə diqqəti “Media haqqında” Qanuna yönəldib. O bildirib ki, bu qanun hər bir jurnalistin də hüquqi çərçivəsini, onun başlıca iş prinsipini müəyyənləşdirir.

Jurnalistin hansı informasiyanın yayıla biləcəyini, hansının yayılmasının yolverilməzliyini bilməli olduğunu deyən MŞ təmsilçisi media fəaliyyətindəki mühüm meyar kimi obyektivliyin üzərində dayanıb, bu meyarın məsuliyyət yaratdığını vurğulayıb. V.Rəhimzadə, həmçinin, hər bir media əməkdaşının çalışdığı redaksiyanın nüfuzunu qorumasının əhəmiyyəti barədə də fikirlərini bölüşüb.

ABŞ-nin Ukraynaya münasibətdə siyasəti və Vaşinqtonun Rusiya-Ukrayna müharibəsi ilə bağlı mövqeyi beynəlxalq siyasi gündəmdə müzakirə olunan məsələlərdəndir.

ABŞ-nin sabiq prezidenti Barak Obamanın Ukrayna ilə bağlı açıqlaması və Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarovanın buna münasibət bildirməsi mövzu ətrafında müzakirələrə səbəb olub. Tərəflərin açıqlamaları ABŞ-nin Ukrayna siyasəti və 2014-cü ildə baş verən hadisələrlə bağlı fərqli mövqeləri bir daha gündəmə gətirib.

Ukraynalı diplomat, “Ukraynanın Avropa hərəkatı" İctimai təşkilatının idarə heyətinin sədri, 2008-2010 illərdə Avropa və avro-atlantika inteqrasiya Koordinasiya bürosunun direktoru Vadim Truxan Sherg.az-a Zaxarovanın açıqlamasını şərh edib:

"Barak Obamanın çıxışı ilə bağlı yayılan məlumatlara görə, o, ukraynalılara xəyanətdə məhz Donald Tramp administrasiyasını ittiham edib. Mariya Zaxarova isə Obamanın sözlərinin məzmununu dəyişdirərək hazırkı Ağ Ev administrasiyasına yönələn tənqidi guya ABŞ-nin Maydan hadisələrindəki təqsirinin etirafı kimi təqdim edib.

2026-cı il oktyabrın 28-də Barak Obama Atlanta yaxınlığındakı Morrou şəhərində keçirilən “United for Georgia” seçkiqabağı mitinqində çıxış edib. O, Con Ossoff və Keişa Lens Botsun namizədliyini dəstəkləyib. Yerli “Atlanta News First” telekanalı çıxışın videoyazısını yayımlayıb.

Oktyabrın 29-da Ukrayna mediası Obamanın Ağ Evin azadlıqları və demokratiyaları uğrunda mübarizə aparan ukraynalılara xəyanət etdiyini bildirdiyi fikrini yayıb. Obama, eyni zamanda, Kanadanın ABŞ-dən uzaqlaşdırılmasını və Putinə qarşı güzəştli mövqenin tutulmasını tənqid edib. Deməli, onun tənqidinin əsas hədəfi Tramp administrasiyasının xarici siyasətidir. ABŞ siyasətində Ukraynaya xəyanətlə bağlı ittihamlar ilk dəfə səsləndirilmir". 

Diplomat bununla bağlı müxtəlif illərdə həm demokrat, həm də respublikaçı siyasətçilərin açıq bəyanatlar verdiklərini deyib:

"2015-ci il fevralın 22-də respublikaçı senator Con Makkeyn “CBS Face the Nation” proqramına müsahibəsində “Ölkəmdən, prezidentimdən və özümdən utanıram” deyib. O, Ukraynanın Rusiyanın təcavüzündən müdafiəsi üçün kifayət qədər silahla təmin olunmamasını tənqid edib. Həmin vaxt ABŞ prezidenti Barak Obama idi. Bununla belə, dəqiqliyi qorumaq üçün qeyd etmək lazımdır ki, Makkeyn həmin fraqmentdə birbaşa “xəyanət” ifadəsindən istifadə etməyib. O, Ukraynaya göstərilən dəstəyin yetərsizliyindən narazılığını və buna görə utandığını bildirib.

2025-ci il fevralın 27-də demokrat senator Adam Şiff CNN-ə müsahibəsində “Biz müttəfiqimizə xəyanət etdik” deyib. Senatorun rəsmi saytında da yayımlanan bu açıqlama ABŞ-nin BMT-də Rusiya ilə eyni mövqedən çıxış etməsinə və faydalı qazıntılarla bağlı razılaşma ətrafında Ukraynaya təzyiq göstərilməsinə yönəlmiş tənqidlə bağlı olub. Şiff baş verənləri müasir tarixin ən utancverici epizodlarından biri adlandırıb.

2025-ci il martın 4-də senator Cin Şahin Trampın Konqresdəki çıxışından sonra yaydığı rəsmi bəyanatda prezidentin Ukraynaya xəyanətini mənəvi və strateji uğursuzluq kimi qiymətləndirib. O bildirib ki, Ukraynaya dəstəyin dayandırılması Putini cəsarətləndirir və ərazi iddiaları olan digər dövlətlərə təhlükəli mesaj verir.

2026-cı il oktyabrın 9-da senatorlar Çak Şumer, Cin Şahin və Elizabet Uorren birgə bəyanatlarında Rusiyadan dizelin qlobal bazarda satın alınmasına altı ay müddətinə icazə verilməsi qərarını “Ukraynaya, avropalı müttəfiqlərimizə və ABŞ-nin milli təhlükəsizliyinə tam xəyanət” kimi qiymətləndiriblər".

Analitik qeyd edib ki, oktyabrın 13-də isə altı demokrat və altı respublikaçı olmaqla, 12 senator Rusiyadan dizel tədarükünə tətbiq edilən məhdudiyyətlərin yumşaldılmasına qarşı çıxıb:

"Onlar yaydıqları məktubda bu razılaşmanı düşmənə hədiyyə, müttəfiqlərə isə xəyanət adlandıraraq onun ləğvini tələb ediblər. İmza atanlar arasında respublikaçılar Mitç Makkonnell, Syuzan Kollins, Liza Murkovski, Tom Tillis və Con Kornin də yer alıb. Senatorların fikrincə, belə bir qərar Rusiyanın müharibəni maliyyələşdirməsinə kömək edir.

Bu nümunə xüsusilə əhəmiyyətlidir. Çünki Ukraynaya münasibətdə ABŞ administrasiyasının siyasətinə yönələn tənqidlər təkcə demokratlardan deyil, respublikaçılardan da gəlir.

Oktyabrın 29-da Rusiya mediası Mariya Zaxarovanın “Telegram” kanalında paylaşım edərək Obamanın açıqlamasını fərqli məzmunda təqdim etdiyini bildirib. Zaxarova ukraynalılara Obama administrasiyasının və onun partiyadaşlarının xəyanət etdiyini iddia edib.

Onun arqumentində üç əsas təhrif görünür. Birincisi, Tramp administrasiyasının konkret qərarlarına yönələn tənqid ABŞ-Ukrayna münasibətlərinin bütün tarixinə şamil edilir. İkincisi, Ukraynanın Avropaya inteqrasiya seçimi ABŞ-nin təşkil etdiyi əməliyyat kimi təqdim olunur. Üçüncüsü isə Rusiyanın təcavüzünə görə məsuliyyət arxa plana keçirilir, diqqət Maydan hadisələrinə, diplomatik səfərlərə və sanksiyalara yönəldilir.

Bu iddialara cavab verərkən xatırlatmaq lazımdır ki, beynəlxalq müşahidəçilər 2014-cü il mayın 25-də keçirilən prezident seçkilərini ümumilikdə beynəlxalq öhdəliklərə uyğun və həqiqi iradə ifadəsi kimi qiymətləndiriblər. Ukraynalılar öz prezidentlərini özləri seçiblər".

Müsahibimizin sözlərinə görə Obamanın açıqlamasının əsas məzmununu qorumaq vacibdir: 

"O, Ukraynanın azadlığı uğrunda mübarizə aparan ukraynalılara xəyanət etməkdə Tramp administrasiyasını ittiham edir. Zaxarova isə bu açıqlamadan Rusiyanın təcavüzünə haqq qazandırmaq və ukraynalıları öz seçim hüququndan məhrum etmək üçün istifadə etməyə çalışır.

Bununla belə, Obamanın öz administrasiyasının fəaliyyətinə də tənqidi yanaşmaq lazımdır. Onun prezidentliyi dövründə Krımın işğalına və Donbasda müharibənin başlanmasına verilən reaksiya kifayət qədər qətiyyətli deyildi. Mənim fikrimcə, həmin ehtiyatlı mövqe Putində gələcək təcavüzün onun üçün qəbuledilməz nəticələr doğurmayacağı qənaətini gücləndirdi. Lakin bu, Tramp administrasiyasının hazırkı siyasətinə yönələn tənqidi daha az əsaslı etmir.

Ukraynalıların Maydana çıxmaq, prezident seçmək və Avropa İttifaqına üzv olmağa can atmaq üçün Vaşinqtonun icazəsinə ehtiyacı olmayıb. Kreml “peçenye” söhbətləri ilə sadə bir həqiqəti gizlətməyə çalışır: Rusiya Ukraynanın müstəqil dövlət kimi mövcudluğunu və öz yolunu seçmək hüququnu qəbul etmək istəmir.

Mənim qənaətimə görə, Ukraynanın təhlükəsizliyi hesabına Putinin mövqeyini gücləndirən qərarları “xəyanət” kimi qiymətləndirmək olar. Bununla yanaşı, konkret administrasiyanın məsuliyyəti ilə bütövlükdə Amerika xalqının mövqeyini fərqləndirmək lazımdır. Ukraynaya yardım edən və Kremlin qarşısında güzəştlərə getməyə qarşı çıxan amerikalılar da var".

Vadim Truxanın fikrincə, məsələni yalnız demokratlarla Tramp arasındakı seçkiqabağı mübahisəyə çevirmək düzgün deyil:

"Söhbət prinsipial bir sualdan gedir: özünü dünya lideri kimi təqdim edən dövlət təcavüzkarın müharibəni davam etdirməsindən gəlir əldə etməsinə şərait yarada, eyni zamanda həmin təcavüzün qurbanından güzəştlər tələb edə bilərmi?

Ukraynaya Rusiya hücum edib. Təcavüzü dayandırmalı olan da məhz Rusiyadır. ABŞ hakimiyyətinin məsuliyyəti isə qəbul etdiyi qərarların müharibənin dayandırılmasına xidmət etməsini təmin etməkdir. Bu qərarlar müharibənin Putin üçün daha sərfəli şərtlərlə davam etməsinə deyil, onun başa çatmasına yönəlməlidir".

"Panorama" xəbər verir ki, Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan imzaladığı qərara əsasən, Simonyanın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti noyabrın 8–9-da Moskvada MDB ölkələrinin təhlükəsizlik şuraları katiblərinin 14-cü görüşündə iştirak edəcək.

Ermənistan parlamenti TRIPP layihəsi üzrə sazişi təsdiqləyib. Parlament “Ermənistan Respublikası ilə Amerika Birləşmiş Ştatları arasında TRIPP layihəsi üzrə strateji əməkdaşlıq haqqında” çərçivə sazişini ratifikasiya edib.

63 nəfər lehinə, 32 nəfər isə əleyhinə səs verib, bitərəf qalan olmayıb. Qeyd edək ki, bu ilin may ayında Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan və ABŞ dövlət katibi Marko Rubio “TRIPP layihəsi ətrafında Ermənistan Respublikası ilə ABŞ arasında strateji əməkdaşlıq haqqında” çərçivə sazişini paraflayıblar.

Milli Cəbhə Partiyası - MCP Vüqar Dadaşov Sherg.az-a bildirib ki, Ermənistan parlamentinin TRIPP layihəsi ilə bağlı ABŞ-la çərçivə sazişini ratifikasiya etməsi layihənin Ermənistanda həyata keçirilməsi üçün hüquqi bazanın yaradılması və praktiki addımların atılması baxımından mühüm hadisədir:

“Lakin ratifikasiya layihənin praktiki icrasına dərhal başlanılması demək deyil. Səsvermənin nəticələri də göstərir ki, layihə Ermənistan daxilində birmənalı qarşılanmır və siyasi maneələr qalır. TRIPP iqtisadi, nəqliyyat, tranzit və infrastruktur layihəsi kimi təqdim olunsa da, faktiki olaraq böyük güclər arasında geosiyasi rəqabət platformasına çevrilib. Layihənin gələcəyi təkcə infrastrukturun qurulmasından deyil, regionda təsir və nəzarət imkanlarının bölüşdürülməsindən də asılıdır.

İran Ermənistan ərazisində ABŞ-a məxsus hərbi qüvvələrin və ya digər hərbi birləşmələrin yerləşdirilməsinə qarşı çıxaraq təhlükəsizlik mexanizmlərində Rusiyanın rolunun qorunmasını müdafiə edir və gələcəkdə Rusiyanın layihəyə qoşulması ehtimalı qalır. ABŞ tərəfindən TRIPP çərçivəsində yaradılması nəzərdə tutulan şirkətin rəhbərliyində rus əsilli şəxslərin olması Rusiyanın layihədə dolayı iştirakına əsaslı sübut olmasa da, Moskvanın prosesdən kənarda qalacağı qənaətinə inamı azaldır.

ABŞ Prezidenti Donald Trampla Rusiya Prezidenti Vladimir Putin arasında oktyabrın 9-da əldə edilmiş dizel yanacağı razılaşması da TRIPP-ə təsirsiz keçməyə bilər. Noyabrda keçiriləcək ABŞ Konqresinə seçkilər ərəfəsində yanacaq qiymətlərinin aşağı salınması Tramp üçün iqtisadi və siyasi baxımdan əhəmiyyətli olsa da, razılaşmadan sonra ABŞ-da və dünya yanacaq bazarında qiymətlərin azalacağı ilə bağlı gözləntilər özünü doğrultmadı. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin Rusiya gəmilərinə zərbələr endirilməsi və danışıqlara hazırlıqla bağlı mövqeyi də Trampın xeyrinə işləmədi. Ancaq ABŞ–Rusiya münasibətlərində mümkün sövdələşmələrin regional geosiyasi proseslərə təsiri istisna deyil”.

V. Dadaşov qeyd edib ki, Azərbaycanın Çinlə, ardınca isə Hindistanla əlaqələrini genişləndirmək istiqamətində atdığı addımlar Orta Dəhlizin, Zəngəzur istiqamətinin və ölkəmizin tranzit imkanlarının əhəmiyyəti ilə birbaşa bağlıdır:

“Bu proseslər, eyni zamanda, Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində orta güc statusunu möhkəmləndirmək siyasətinin tərkib hissəsidir.

Ermənistanın dəmir yolu ilə yanaşı, avtomobil yolu, enerji infrastrukturu və digər tranzit xətlərinin yaradılmasını nəzərdən keçirməsi layihənin əhatə dairəsini genişləndirir. Lakin bunların hamısı texniki layihələndirmə, maliyyələşmə, hüquqi prosedurlar və uzunmüddətli praktiki işlər tələb edir. Yəni, siyasi bəyanatları praktik icra ilə eyniləşdirmək olmaz.

Ermənistan daxilində TRIPP-ə qarşı siyasi müqavimət də qalmaqdadır. Revanşist qüvvələrin fəallaşması, xaricdəki erməni diasporunun və kilsənin proseslərə müdaxiləsi layihənin həyata keçirilməsinə çətinliklər yarada bilər. Buna görə də parlament ratifikasiyası Ermənistan daxilində hələ siyasi razılığın əldə olunması demək deyil. Böyük güclər arasındakı geosiyasi rəqabət, Rusiyanın mümkün iştirakı, İranın etirazları və Ermənistan daxilindəki siyasi müqavimət layihənin gələcəyini qeyri-müəyyən saxlayır.

Yeni geosiyasi və regional reallıqlar fonunda Azərbaycan üçün isə əsas hədəf ölkənin əsas ərazisi ilə Naxçıvan arasında etibarlı, fasiləsiz bağlantının təmin edilməsidir. Yəni, TRIPP-in real əhəmiyyəti Azərbaycanın milli maraqlarının kəsişməsindən keçir”.

"APA-Economics" xəbər verir ki, bu barədə “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC (ADY) məlumat yayıb.

Məlumata görə, yeni qatar standard, standard+ və biznes sinif vaqonlarından ibarət olacaq. Yeni qatarın istifadəyə verilməsi ilə Bakı və Tbilisi şəhərləri arasında gündəlik reyslərin sayı 2-dən 4-ə çatdırılacaq.

• Dilimizin və mədəni irsimizin qorunması bu ideologiyanın davamlılığını təmin edən əsas istiqamətlərdir

Azərbaycan xalqı azərbaycançılıq ideologiyası ətrafında birləşib. Ulu Öndər Heydər Əliyevin əsasını möhkəmləndirdiyi bu ideologiya milli kimliyimizi, dövlətçilik düşüncəmizi və gələcəyə baxışımızı vahid məcrada birləşdirir. Azərbaycançılıq müstəqil dövlətçiliyimizin ideoloji dayaqlarından biri olmaqla yanaşı, xalqımızın tarixi yaddaşını, milli-mənəvi dəyərlərini və ümumi vətən anlayışını özündə ehtiva edir. Bu ideologiyanın mahiyyəti Azərbaycanı özünə doğma vətən hesab edən hər bir vətəndaşın milli mənsubiyyətindən, dilindən və dini etiqadından asılı olmayaraq, vahid dövlətçilik maraqları ətrafında birləşməsidir.

Azərbaycançılıq ideyası ölkəmizdə yaşayan müxtəlif xalqları və dini icmaları vahid vətən anlayışı ətrafında birləşdirir. Bu ideya hər bir vətəndaşın Azərbaycanın inkişafında özünü məsuliyyətli hiss etməsinə, dövlətçilik ənənələrinə hörmətlə yanaşmasına və milli maraqların qorunmasına töhfə verir. Burada əsas məqsəd fərqli etnik və dini kimlikləri vahid kimlik daxilində aradan qaldırmaq deyil, onların qorunmasını ümumi Azərbaycan kimliyi və dövlətə mənsubiyyət hissi ilə uzlaşdırmaqdır. Məhz bu xüsusiyyət azərbaycançılığı yalnız milli ideya deyil, həm də cəmiyyətin bütövlüyünü təmin edən mühüm ictimai-siyasi prinsip kimi səciyyələndirir.

Prezident İlham Əliyev VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda Azərbaycanda müxtəlif etnik qrupların və dinlərin nümayəndələrinin bir ailə kimi yaşadığını vurğulayıb. Dövlət başçısının çıxışında cəmiyyətimizdə həmrəylik, qarşılıqlı hörmət və anlaşma mühüm dəyərlər kimi təqdim olunub. Bu yanaşma azərbaycançılıq ideyasının müasir cəmiyyətimizdəki birləşdirici rolunu əks etdirir. Eyni zamanda, Azərbaycanın mədəniyyətlərarası dialoq sahəsində beynəlxalq təşəbbüslərlə çıxış etməsi milli təcrübəmizin qlobal miqyasda təqdim olunmasına, fərqli cəmiyyətlər arasında anlaşma və əməkdaşlığın təşviqinə şərait yaradır.

Azərbaycançılıq ideologiyasının mühüm istiqamətlərindən biri milli dövlətçilik ənənələrinin qorunması və müstəqillik düşüncəsinin möhkəmləndirilməsidir. Azərbaycanın mürəkkəb tarixi inkişaf yolu, müxtəlif dövrlərdə üzləşdiyi siyasi çətinliklər və müstəqilliyin bərpasından sonrakı təcrübəsi göstərir ki, milli birliyin qorunması dövlətin davamlı inkişafı üçün vacib şərtlərdəndir. Bu baxımdan, azərbaycançılıq keçmişin tarixi irsinə bağlılıqla məhdudlaşmır, həm də müasir dövlətin siyasi, sosial və mənəvi əsaslarını möhkəmləndirən ideya kimi çıxış edir.

Azərbaycançılığın mühüm istiqaməti ölkə hüdudlarından kənarda yaşayan azərbaycanlıların tarixi və mədəni vətənlə əlaqələrinin qorunmasıdır. Xaricdə yaşayan soydaşlarımızın ana dilinə, milli-mənəvi dəyərlərə və tarixi irsə bağlılığının gücləndirilməsi ümummilli həmrəyliyin mühüm tərkib hissəsidir. Bu əlaqələr Azərbaycan həqiqətlərinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması, milli mədəniyyətimizin tanıdılması və ölkəmizin müxtəlif sahələrdə əməkdaşlıq imkanlarının genişləndirilməsi baxımından da əhəmiyyət daşıyır. Bununla belə, milli həmrəylik yalnız mənəvi bağlılıqla deyil, ortaq məsuliyyət və qarşılıqlı dəstəklə də möhkəmlənir.

Azərbaycançılıq ideologiyası xalqımızın milli kimliyini, dövlətçilik ənənələrini və gələcək inkişaf hədəflərini birləşdirən fundamental dəyərdir. Onun gücləndirilməsi tarixi irsin qorunması, milli həmrəyliyin möhkəmləndirilməsi, gənc nəslin dövlətçilik ruhunda yetişdirilməsi və multikultural mühitin davamlılığının təmin olunması ilə mümkündür. Azərbaycançılıq ideyasının əsas gücü cəmiyyətin müxtəlifliyini ortaq vətən anlayışı ilə uzlaşdırmasında, milli maraqları ümumi məsuliyyətə çevirməsində və müstəqil Azərbaycanın gələcəyinə xidmət edən birləşdirici prinsip kimi çıxış etməsindədir.

Siyasi şərhçi Azər Niftiyev "Şərq"ə bildirib ki, azərbaycançılıq ideologiyasının təbliği müasir dövrdə milli kimliyin qorunması, dövlətçilik ənənələrinin yaşadılması və cəmiyyətin vahid strateji məqsədlər ətrafında birləşdirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu ideologiya yalnız tarixi irsin və milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasını deyil, eyni zamanda Azərbaycanın müasir dünyadakı mövqeyinin, suveren inkişaf modelinin və multikultural təcrübəsinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılmasını nəzərdə tutur.

A.Niftiyev hesab edir ki, ölkə başçısının siyasi mesajları Azərbaycanın dövlətçilik fəlsəfəsini, beynəlxalq münasibətlərə baxışını və suveren inkişaf strategiyasını vahid məntiqdə birləşdirir: “VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu azərbaycançılıq ideyasının beynəlxalq səviyyədə təqdim olunması üçün mühüm platformadır. Müxtəlif mədəniyyətlərin, dinlərin və sivilizasiyaların nümayəndələrini bir araya gətirən belə tədbirlər Azərbaycanın milli kimliklə ümumbəşəri dəyərlər arasında uzlaşma yaratmaq yanaşmasını nümayiş etdirir. Bu baxımdan, azərbaycançılığın təbliği təkcə ölkə daxilində milli həmrəyliyin möhkəmləndirilməsi ilə məhdudlaşmır, həm də Azərbaycanın beynəlxalq humanitar təşəbbüslərinin ideoloji əsaslarından biri kimi çıxış edir.

Xüsusilə qloballaşma, geosiyasi rəqabət və müxtəlif cəmiyyətlər arasında ideoloji ziddiyyətlərin artdığı bir dövrdə milli kimliyin qorunması ilə açıq dialoq mühitinin yaradılması arasında tarazlığın saxlanılması vacibdir. Azərbaycançılıq ideologiyasının əsas üstünlüklərindən biri də müxtəlif etnik və dini mənsubiyyətə malik vətəndaşları ortaq dövlətçilik maraqları ətrafında birləşdirməsidir. Bu yanaşma milli birliyi cəmiyyətin rəngarəngliyinə qarşı qoymur, əksinə, həmin rəngarəngliyi vahid dövlətin inkişafı üçün dəyərə çevirir”.

Siyasi şərhçi qeyd edib ki, azərbaycançılıq ideyasının gələcək nəsillərə ötürülməsi istiqamətində təhsil, mədəniyyət, elmi tədqiqatlar, media və rəqəmsal kommunikasiya vasitələrinin imkanlarından səmərəli istifadə olunması da mühüm əhəmiyyət daşıyır:

“Milli tariximizin obyektiv şəkildə öyrənilməsi, dövlətçilik ənənələrinin gənclərə çatdırılması, Azərbaycan dilinin və mədəni irsinin qorunması bu ideologiyanın davamlılığını təmin edən əsas istiqamətlərdir. Azərbaycançılıq ideologiyasının təbliği keçmişin irsini qorumaqla yanaşı, gələcəyin milli inkişaf modelini formalaşdırmağa xidmət edir. Bu ideyanın beynəlxalq platformalarda təqdim olunması isə Azərbaycanın öz milli dəyərlərinə sadiq qalaraq qlobal dialoqda fəal iştirak edən, fərqli mədəniyyətlər arasında qarşılıqlı anlaşmanı təşviq edən və müstəqil dövlətçilik maraqlarını ardıcıl şəkildə müdafiə edən ölkə kimi mövqeyinin möhkəmlənməsinə töhfə verir”.