Lent.az xəbər verir ki, astroloqlar payızın bu ayında xüsusilə şanslı olanları açıqlayıblar.

Noyabrın ən şanslı bürcləri Şir, Tərəzi, Oxatan və Qoç olacaq. Astroloqlar ayın əlverişli astroloji hadisələrinin karyera inkişafı, münasibətlərin yaxşılaşması və maliyyə perspektivləri üçün şərait yaradacağına inanırlar. Lakin həddindən artıq özünəinam və tələsik qərarlardan çəkinmək məsləhət görülür.

Şir

Ayın əsas diqqət mərkəzində noyabrın 16-da Şir bürcündə Mars və Yupiterin birləşməsi durur. Astroloji cəhətdən bu birləşmə təşəbbüskarlığı, liderliyi və özünüzü təsdiqləmək istəyini dəstəkləyir. İdeyalar təklif edin, iş nəticələrinizi təqdim edin, yeni məsuliyyətlərinizi müzakirə edin və ya əvvəllər nəzərdən qaçırılmış bir layihəyə yenidən baxın. 

Noyabrın 10-da Venera və Marsın sekstili ünsiyyəti dəstəkləyəcək, noyabrın 4 və 28-də Venera və Yupiterin sekstili isə dostcasına görüşləri və romantik təşəbbüsləri təşviq edəcək. Şəxsi həyatınızda adi dairənizdən daha tez-tez kənara çıxa və istəkləriniz barədə açıq danışa bilərsiniz.

Dəvət gözləməyin: özünüz düzgün insanlarla əlaqə saxlayın və nəticələr nümayiş etdirin. Lakin güclü tərəflərinizə real yanaşın: Noyabrın 18 və 19-da olan aspektlər həddindən artıq gərginlik və tələsik vədlər vermək riski barədə xəbərdarlıq edir.

Tərəzi

Tərəzi üçün, himayədar planeti olan Veneranın noyabrın 14-də birbaşa hərəkətə keçməsi əhəmiyyətlidir. Ayın ilk yarısında münasibət gözləntilərini və maliyyə vərdişlərini yenidən qiymətləndirmək faydalıdır: hansı razılaşmalar köhnəlib, büdcəniz hara gedir və layiq olduğunuzdan daha az şeylə razılaşırsınız. 

Noyabrın ortalarından sonra təxirə salınmış söhbətlərə qayıda, yenidən əlaqə qura və planları müzakirə edə bilərsiniz. Venera və Yupiterin noyabrın 4-də sekstil və noyabrın 28-də qayıtması yaxınlıq, danışıqlar və əlverişli şərtlər axtarışı üçün simvolik olaraq əlverişli bir fon yaradır. Sevgidə uğur daha aydınlıqda və bir-birinizi dinləməyə hazırlıqda özünü göstərə bilər.

Narahat mövzular qaldırın, büdcənizi nizamlayın və sadəcə harmoniya naminə əlverişsiz şərtlərlə razılaşmayın. Ulduzlar zəmanətli maliyyə gəlirləri vəd etmir, amma sizə xatırladır: balanslı bir qərar bəzən şans qazancından daha dəyərlidir.

Oxatan

Günəş noyabrın 22-də Oxatan bürcünə daxil olur və ayın son günləri hərəkət, maraq və istiqamətinizə inamla əlaqələndiriləcək. Bu, öyrənmə, səyahət, peşəkar inkişaf və ya daha geniş perspektiv tələb edən bir layihə üçün əlverişli zamandır. 

Noyabrın 24-də Günəşin Neptuna üçlüyü ilhamla, noyabrın 25-də Plutona bir sekstile dəyişikliyə hazırlıqla, noyabrın 30-da Saturna bir trine isə ideyaları konkret formaya çevirmək bacarığı ilə əlaqələndirilir. Adi tapşırıqlardan kənara çıxmağa və yeni bir bacarığa yiyələnməyə hazır olduğunuz bir karyera imkanı yarana bilər. Bir ümidverici məqsəd seçin, şərtləri araşdırın və ilk addımı atın: ərizə təqdim edin, kursa yazılın, yeni bir rol müzakirə edin və ya səyahət planlaşdırın.

Bütün həyatınızı bir gündə dəyişdirməyə çalışmayın: ardıcıl hərəkət onlarla impulsiv vəddən daha faydalıdır.

Qoç

Noyabr ayının sonu Qoçları qətiyyətliliyi aydın bir planla birləşdirməyə dəvət edir. Noyabrən 24-də Oxatan bürcündə Neptun Günəş üçlüyü ilhamı və yeni istiqamətlər axtarışını simvolizə edir, noyabrın 30-da isə Saturn Günəş üçlüyü intizamı və praktik addımları xatırladır.

Bir müddətdir düşündüyünüz, lakin həyata keçirməyə cəsarət etmədiyiniz bir ideyaya yenidən baxmağa dəyər. Bu, karyera dəyişikliyi, şəxsi layihə, təlim və ya üfüqlərinizi genişləndirən bir qərar ola bilər. Burada şans taleyin hədiyyəsindən daha çox məqsədinizə gedən real bir yolu görmək bacarığındadır.

Növbəti hərəkətinizi müəyyənləşdirin və son tarixlərinizi, resurslarınızı və nəticələrini nəzərdən keçirin. Bəzən məktub göndərmək, görüş təyin etmək və ya layihə büdcəsi yaratmaq kifayətdir. Belə bir addım, bazar ertəsi günü özünüzə yeni bir başlanğıc vəd edib sonra onu yenidən təxirə salmaqdan daha faydalıdır.

Sherg.az Nocomment.az-a istinadən xəbər verir ki, güc, sədaqət və xəyanətin mərkəzdə dayandığı filmin əsas rollarını Özcan Varaylı ilə yanaşı, Atilla Olgaç, Ümid Acar, Ərdəm Kaynarca, Melih Çardak, Levent Çakır, Sena Gənctürk və Ərhan Çircioğlu kimi tanınmış aktyorlar bölüşürlər.

Müxtəlif nəsillərin istedadlı simalarını bir araya gətirən güclü aktyor heyəti layihənin köhnə serialın atmosferini yenidən canlandıracağına işarə edir.

Yeni ekran əsərinin ən diqqətçəkən məqamlarından biri də yüksək səviyyəli texniki təminat və döyüş səhnələridir. Bildirilir ki, filmdəki gərgin toqquşma və döyüş səhnələrinin unikal şəkildə lentə alınması üçün ABŞ-dan xüsusi peşəkar heyət dəvət olunub. Yüksək templi səhnələr və xüsusi effektlərlə zənginləşdirilən film sinemaseverlərə unudulmaz təəssürat bəxş etməyi hədəfləyir.

Musavat.com xəbər verir ki, “Air Force 1 Low Square Toe” adlanan model şirkətin məşhur “Air Force 1 Low” ayaqqabısının yenilənmiş versiyasıdır.

Yeni modelin əsas fərqi onun ön hissəsinin ənənəvi yuvarlaq formada deyil, klassik ayaqqabılarda olduğu kimi kvadrat şəklində hazırlanmasıdır. Bu dizayn idman ayaqqabısına daha rəsmi görünüş verir.

Ayaqqabılar qara və ağ rənglərdə təqdim olunur. Üst hissəsi dəridən hazırlanıb, modelin ənənəvi bağları, Nike loqosu və Air amortizasiya sistemi saxlanılıb.

Yeni dizayn ilk dəfə 2026-cı ilin yazında Paris Moda Həftəsi zamanı nümayiş etdirilib. Model noyabr ayında satışa çıxarılıb.

Məlumata görə, ayaqqabıların qiyməti bazardan asılı olaraq dəyişir. ABŞ bazarı üçün 130–150 dollar (221–255 manat) qiymət göstərilir. Yaponiyada isə model noyabrın 4-də 19 800 yen qiymətlə satışa təqdim edilib.

Nike-ın məşhur “Air Force 1” modeli ilk dəfə 1982-ci ildə basketbol ayaqqabısı kimi yaradılıb. Sonradan gündəlik geyim və küçə modasının ən tanınmış modellərindən birinə çevrilib.

APA xəbər verir ki, bu barədə noyabrın 10-da İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun ofisi məlumat yayıb.

Məlumatda bildirilib ki, plana əsasən, Qəzzanın bərpasına başlanmazdan əvvəl HAMAS tərksilah edilməli, bölgə isə hərbsizləşdirilməlidir. İsrail tərəfi HAMAS-ın indiyədək heç bir silah təhvil vermədiyini vurğulayıb.

Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə Rusiya Prezidentinin administrasiyasının məlumatında bildirilir.

Sammitdə Rusiyanın təşkilata sədrliyi dövründə görülən işlərə yekun vurulacaq, KTMT-nin gələcək fəaliyyət istiqamətləri, regional və beynəlxalq təhlükəsizlik məsələləri müzakirə ediləcək.

Görüşün yekununda üzv dövlətlərin liderləri terrorizmlə mübarizə sahəsində əməkdaşlığa dair bəyanat qəbul edəcək və təşkilatın 2030-cu ilədək Antiterror Strategiyasını təsdiqləyəcəklər.

Bundan başqa, KTMT-nin hava hücumundan müdafiə sisteminin təkmilləşdirilməsi və Kollektiv Aviasiya Qüvvələrinin inkişafı ilə bağlı qərarların qəbul olunması nəzərdə tutulur.

Sammitdə 2027-ci ildə təşkilata sədrliyin Tacikistana keçməsi də rəsmiləşdiriləcək. Tacikistan Prezidenti Emoməli Rəhmonun ölkəsinin sədrliyi dövründə əsas prioritetləri təqdim edəcəyi gözlənilir.

Görüşdə KTMT Parlament Assambleyasının sədri Vyaçeslav Volodin, təşkilatın Bioloji Təhlükəsizlik üzrə Koordinasiya Şurasının sədri Anna Popova, eləcə də KTMT-nin yeni Baş katibi Taalatbek Masadıkov iştirak edəcəklər.

Sammitə MDB-nin Baş katibi Sergey Lebedev və Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Baş katibi Nurlan Yermekbayev də dəvət olunublar.

Sammitin diqqətçəkən məsələlərindən biri Ermənistanın KTMT-dəki gələcək statusu olacaq.

Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın sammitdə iştirakı elan edilməyib. Hökumətin məlumatına görə, o, Paris Sülh Forumunda iştirak etmək üçün Fransaya səfər edib.

Paşinyan bundan əvvəl Ermənistanın KTMT-dən çıxarılmasının tərəfdarı olduğunu bildirib və ölkəsinin yaxın beş ildə təşkilat çərçivəsində fəaliyyətini aktivləşdirmək niyyətində olmadığını açıqlayıb.

Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Aleksandr Pankin isə Ermənistanın iki ildən artıqdır üzvlük haqqını ödəmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, noyabrın 11-də keçiriləcək sammitdə Ermənistanın səsvermə hüququnun üzvlük haqları ödənilənədək dayandırılması məsələsinə baxıla bilər.

Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov da bu ehtimalı təsdiqləyib. Bununla belə, o, Ermənistanın təşkilatdan çıxarılmasının gündəmdə olmadığını və İrəvanın KTMT-dən ayrılmaq üçün rəsmi müraciət etmədiyini vurğulayıb.

Qeyd edək ki, 2002-ci ildə yaradılan KTMT-nin altı üzvü var: Rusiya, Belarus, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan və Ermənistan.

İlon Maskın şirkətinin hazırladığı süni intellekt Grok, bəşər tarixində ən çox ölüm hadisəsinə görə məsuliyyət daşıyan insanların reytinqini tərtib edib. 

Lent.az-ın xarici mediaya istinadən məlumatına görə, çatbot Çin diktatoru Mao Tsedunu birinci, monqol fateh Çingiz xanı ikinci, sovet diktatoru İosif Stalini isə üçüncü yerə qoyub. Adolf Hitlerin ilk üç lider arasında olmaması sosial media istifadəçilərini təəccübləndirib.

Çin Kommunist Partiyasının lideri və Çin Xalq Respublikasının qurucusu Mao Tsedun aclıq, təmizləmələr və Mədəni inqilab səbəbindən 40 ilə 70 milyon arasında ölüm hadisəsinə görə birinci yeri tutub.

Çingiz xan monqol fəthləri və nəticədə əhalinin azalması ilə əlaqəli 20 ilə 40 milyon arasında ölüm hadisəsi ilə ikinci yeri tutub.

İosif Stalin aclıq, QULAQ və repressiyalar səbəbindən 15-20 milyondan çox qurbanla üçüncü yerdədir.

Niyə Hitler ilk üçlüyə daxil olmayıb

İstifadəçilər Adolf Hitlerin ilk üçlükdə olmamasından xüsusilə narahat olublar.

Grok, qəsdən öldürülən mülki şəxslərin sayını 11-17 milyon olaraq qiymətləndirərək, nasist diktatorunu Stalinin arxasında qoyub.

Bu rəqəmlər, nasist rejiminin təxminən altı milyon yəhudini sistematik şəkildə məhv etdiyi Holokostu, eləcə də digər qrupların kütləvi şəkildə qətlə yetirilməsini, təqibləri və məcburi əməyi əks etdirir.

Nəşr həmçinin süni intellekt ChatGPT tərəfindən yaradılan başqa bir reytinqə də diqqət çəkib. Genişləndirilmiş siyahıda Hitler artıq 17-30 milyon insanın birbaşa ölüm sayı ilə üçüncü yerə yüksəlib.

İkinci reytinqdə Mao 40-78 milyon insanın ölümü ilə birinci yeri qoruyub saxlayıb, Çingiz xan yenidən 40 milyon insanın ölümü ilə ikinci yeri tutub, Hitler isə 17-30 milyon insanın birbaşa qurbanı ilə üçüncü yerə yüksəlib və İkinci dünya müharibəsindəki ümumi ölüm sayı da daxil olmaqla 50-80 milyon insanın ölümü ilə nəticələnib.

Stalin 20-40 milyonla dördüncü yerə düşüb.

Siyahıdakı digərləri bunlardır:

Tamerlan (Timur) – fəthləri nəticəsində təxminən 17 milyon ölüm.

Honq Syutsyan – Çindəki Taypin üsyanı ilə əlaqəli 20-30 milyon ölüm.

Belçika kralı II Leopold – Konqo Azad dövlətindəki müstəmləkə rejimi nəticəsində 10-15 milyon ölüm.

Çan Kayşi – onun hakimiyyəti və hərbi münaqişələrlə bağlı təxminən 10 milyon ölüm.

Vladimir Lenin – inqilab, vətəndaş müharibəsi, repressiyalar və aclıqla bağlı 5-10 milyon ölüm.

Hideki Todzyu – yapon təcavüzü və hərbi siyasəti ilə bağlı 4-5 milyon ölüm.

İosif Stalin - bu genişləndirilmiş siyahıda onun ölüm sayı 20-40 milyona çatıb.

Qeyd edək ki, Rusiya prezidenti Putin hələ bu reytinqə çatmayıb.

Tarixin ən dəhşətli hadisələri arasında hansı digər kütləvi qətllər qeydə alınıb?

UNILAD həmçinin yüz minlərlə, hətta milyonlarla insanın həyatına son qoyan bir neçə genişmiqyaslı faciəni də xatırladıb.

1975-ci ildən 1979-cu ilə qədər Kambocada Pol Pot və “Qırmızı khmerlər”in hakimiyyəti dövründə təxminən 1,7-2 milyon insanın öldüyü bildirilir. Bu, ölkə əhalisinin təxminən dörddə birini təşkil edib.

1994-cü ildə Ruandada başqa bir faciə baş verib. Təxminən 100 gün ərzində Huta ekstremist qrupları və hökumət qüvvələri əsasən tutsi, eyni zamanda mötədil hutulardan ibarət 800 min ilə 1 milyon arasında insanı öldürüblər.

Lent.az xəbər verir ki, “Galaxy AI Premium” adlandırılan yeni abunəliyin aylıq 4,99 dollar, illik isə 47,99 dollar olması gözlənilir.

Ödənişli plana telefon vasitəsilə süni intellektlə video yaratmaq, tətbiqlərdəki tapşırıqları avtomatlaşdıran “Bixby Action” və “Daily Briefing” funksiyaları daxil ediləcək.

Həmçinin istifadəçilərə “Galaxy AI” imkanlarından dörd dəfə daha çox yararlanmaq imkanı veriləcək.

Samsungun pulsuz planı da qüvvədə qalacaq. Buraya “Photo Assist”, “Browsing Assist”, “Now Brief”, “Creative Studio”, “Samsung Keyboard” və digər süni intellekt alətləri daxil olacaq.

Lakin pulsuz istifadəçilər üçün müəyyən limitlər tətbiq ediləcək. Limit başa çatdıqda əlavə kredit almaq və ya ödənişli plana keçmək mümkün olacaq.

Məlumata görə, Samsung yeni xidmət üçün erkən sınaq proqramı da başladacaq. Sınaqda iştirak edən istifadəçilərdən ödəniş tələb olunsa da, proqram başa çatdıqdan sonra həmin məbləğ geri qaytarılacaq.

Qeyd edək ki, Samsung hələlik abunəliyin qiymətini və istifadəyə veriləcəyi tarixi rəsmən təsdiqləməyib.

OLAY yazır ki, sənətçinin “Bu evde bir afet var” adlı uşaq kitabı işıq üzü görüb.

Atagül kitabının yayımlandığını oğlu Azizlə paylaşdığı fotoyla bildirib.

Medicina.az xəbər verir ki, İnteqrativ tibb mütəxəssi, uzman dietoloq Lalə Yaqubova südvermə dövründə üç vacib amilə diqqət çəkir: yuxu, fiziki aktivlik və su qəbulu.

Mütəxəssis qeyd edir ki, açıq havada yüngül yürüşlər bağırsaq fəaliyyətini dəstəkləyir, kifayət qədər su qəbulu isə ananın maye balansının qorunmasına kömək edir.

Birçoxlarının süd artırmaq üçün müraciət etdikləri “skuçonka”, mürəbbəli çay kimi şəkərli içkilər effektiv deyil. Əksinə, əlavə şəkər qəbulu doğuşdan sonra çəki nəzarətini çətinləşdirə bilər.

Çay və kofe istifadəsinə diqqət!

Uzman dietoloq bildirir ki, kofe qəbulu zamanı xüsusilə diqqətli olmaq lazımdır. Çünki kofein ana südünə keçə və bəzi körpələrdə yuxu pozuntusu, narahatlıq və əsəbilik yarada bilər.

Oxu.Az FDA-nın rəsmi saytına istinadən xəbər verir ki, söhbət qeyri-arteritik ön işemik optik neyropatiyadan (NAION) gedir. Bu xəstəlik bir gözdə görmənin qəfil və ağrısız zəifləməsinə, bəzi hallarda isə daimi görmə itkisinə səbəb ola bilər. Xəstəlik bir gözdə inkişaf etdikdə digər gözdə də yaranma riski artır.

FDA əsasən arıqlamaq üçün istifadə olunan "Ozempic" və "Wegovy" də daxil olmaqla, bu qrupa aid bütün preparatların rəsmi istifadə məlumatının "Xəbərdarlıqlar və ehtiyat tədbirləri" bölməsinə mümkün risk barədə məlumatın əlavə edilməsini tələb edib.

Qurum bu preparatları qəbul edən şəxsləri bir gözdə görmənin qəfil və ağrısız zəifləməsi, görüntünün bulanıqlaşması, görmə sahəsinin bir hissəsinin itməsi və ya rənglərin təhrif olunmuş şəkildə qavranılması hallarında dərhal həkimə müraciət etməyə çağırıb.

FDA-nın məlumatına görə, xəstəlik görmə sinirinin ön hissəsinə qan axınının azalması nəticəsində yaranır. Qan axınının niyə azaldığı isə hələ tam aydınlaşdırılmayıb.

Axar.az xəbər verir ki, Türkiyə ilə Türkmənistan arasında ikitərəfli münasibətlər, eləcə də regional və qlobal proseslər müzakirə edilib.

Prezident Ərdoğan Türkmənistanla münasibətlərin səviyyəsini daha da yüksəltmək üçün addımlar atmağa davam edəcəklərini bildirib, xüsusilə enerji, ticarət, müdafiə sənayesi və investisiya sahələrində yeni səylərin əhəmiyyətini vurğulayıb.

Ərdoğan Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) getdikcə gücləndiyini, Türkmənistanın TDT “Ailə məclisi"nə üzv olaraq qoşulacağına ümid etdiklərini bildirib.

Bu barədə “Fox News” telekanalı mənbəyə istinadən məlumat yayıb.

Məlumata görə, ABŞ prezidenti Donald Tramp CNN-in konservativ şərhçisi Skott Cenninqsin namizədliyini də nəzərdən keçirir.

Digər mümkün namizədlər arasında Ağ Evin kommunikasiya direktoru Stiven Çun, “Breitbart News” portalının Vaşinqton bürosunun rəhbəri Metyu Boyl və Corc Buş administrasiyasının keçmiş mətbuat katibi Ari Fleyşer də var.

Telekanal qeyd edib ki, Ağ Evin son yeddi mətbuat katibi qadın olub. Bu vəzifəni tutan sonuncu kişi Şon Spayser olub.

O, Trampın ilk prezidentlik dövründə, 2017-ci ilin yanvar-iyun aylarında bu vəzifədə çalışıb.

Oxu.Az championat.com-a istinadən xəbər verir ki, bu sözləri italiyalı futbol məşqçisi Fabio Kapello deyib.

"Yıldız heç kimin təsəvvür belə edə bilməyəcəyi şeylər edir. Onun zəngin təxəyyülü var və bunu başqalarına da ötürür. O, İtaliyanın Lamin Yamalıdır", - deyə Kapello bildirib.

Qeyd edək ki, Türkiyə millisinin futbolçusu 2022-ci ildə "Yuventus"a qoşulub. Yıldız Turin klubunun heyətində 132 rəsmi matçda meydana çıxıb, 27 qol vurub və 21 məhsuldar ötürmə edib. Cinah hücumçusu klubla müqaviləsinin müddətini 2030-cu ilin yayınadək uzadıb.

"Report"un IRIB-yə istinadən məlumatına görə, bu barədə İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf bildirib.

"ABŞ ilə müharibəyə və "nə müharibə, nə sülh" vəziyyətinə son qoyulmasında Çinin rolu qabarıqdır", - o deyib və əlavə edib ki, bölgədə sabitliyin artırılmasında Çinin müsbət fəaliyyətindən istifadə fürsəti yaranıb.

Xameneidən sitat gətirən Qalibaf vurğulayıb ki, Çinlə əməkdaşlıq formal razılaşmalarla məhdudlaşmamalıdır:

"İran və Çinin 25 illik hərtərəfli əməkdaşlıq proqramı icra layihələrinə çevrilməlidir".

APA xəbər verir ki, bu barədə “ABC News” məlumat yayıb.

Heqset noyabrın 10-da Pentaqonda keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib ki, respublikaçı konqresmen Tomas Massinin impiçment təşəbbüsü nə nəzarət, nə də hesabatlılıq məqsədi daşıyır.

Onun sözlərinə görə, bu addım ABŞ-ın düşmənlərinə Konqresin qanuni hərbi əməliyyatlar həyata keçirən hərbçiləri və mülki rəhbərliyi cəzalandırmağa hazır olduğu mesajını verir.

Nazir İranla müharibə də daxil olmaqla, ABŞ-ın həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatların prezident Donald Trampın göstərişi ilə və qanun çərçivəsində aparıldığını bildirib.

Heqset impiçment təşəbbüsünün arxasında siyasi fikir ayrılıqlarının dayandığını vurğulayıb. O qeyd edib ki, belə fikir ayrılıqlarının həlli yolu impiçment deyil, qanunvericilik və seçkilərdir.

Qeyd edək ki, respublikaçı konqresmen Tomas Massi noyabrın 9-da Heqsetə qarşı impiçment maddələrini Nümayəndələr Palatasına təqdim edib.

Axar.az xəbər verir ki, bu barədə Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatında deyilir.

Nazirlik bildirib ki, 23 oktyabrda Moldova hakimiyyəti tərəfindən ölkə ərazisində partlayıcı maddələr daşıyan pilotsuz uçuş aparatının qalıqlarının guya aşkarlanması rəsmi bəhanəsi ilə Kişinyovdakı Rusiya səfirliyinin əməkdaşının arzuolunmaz şəxs elan edilməsi ilə bağlı səfirə sərt etiraz bildirilib.

Bununla əlaqədar Rusiya tərəfi səfirə etiraz notası təqdim edib.

Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə SANA agentliyi məlumat yayıb.

Hakimiyyət orqanlarının məlumatına görə, sakinlər arasında itki yoxdur.

Radikal Fələstin qruplaşmalarının üzvləri əvvəllər bu dağlıq ərazidə fəaliyyət göstəriblər. Hermon dağına nəzarət edən İsrail qüvvələri sonuncu dəfə sentyabrın 13-də orada təmizləmə əməliyyatı keçirib.

Çərşənbə axşamı İsrail ordusu Quneytra əyalətinin Trange kəndində hərəkətə məhdudiyyətlər qoyub. Nəqliyyat vasitələrini və piyadaları yoxlamaq üçün onun kənarında bir yoxlama məntəqəsi qurulub. İsrail Müdafiə Qüvvələrinin bölmələrinin Vadi Raqqad ərazisini təmizlədiyi və dronların dəstəklədiyi əməliyyatın davam etdiyi qonşu Dəraa əyalətinin qərb hissəsindəki yollarda əlavə yoxlama məntəqələri qurulub.

Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə İsrailin “Ynet” portalı mənbəsinə istinadən məlumat yayıb.

Məlumata görə, həftəsonu baş tutan telefon danışığı qeyri-adi dərəcədə gərgin keçib. Mənbə iki lider arasındakı söhbəti “yüksək səslə aparılan dəhşətli mübahisə” kimi xarakterizə edib.

Lakin İsrail Baş nazirinin ofisi bu məlumatı təkzib edərək “saxta xəbər” adlandırıb.

İsrailin yüksəkvəzifəli rəsmilərindən biri isə Netanyahu ilə Tramp arasında telefon danışığının baş tutduğunu təsdiqləsə də, söhbətin gərgin keçməsi barədə iddiaları rədd edib.

Bundan əvvəl Britaniyanın “Financial Times” qəzeti mənbəsinə istinadən Netanyahunun İrana qarşı hərbi əməliyyatların bərpasını tələb etmək üçün Trampa demək olar ki, hər gün zəng etdiyini yazmışdı.

Xatırladaq ki, ABŞ və İsrail fevralın 28-də İrana qarşı hərbi əməliyyatlara başlayıb. İyun ayında Vaşinqton və Tehran hərbi əməliyyatların dayandırılmasını nəzərdə tutan anlaşma memorandumu imzalayıblar.

Lakin iyulun 8-də ABŞ İranı Hörmüz boğazı ilə bağlı razılaşmanın şərtlərini pozmaqda ittiham edərək genişmiqyaslı zərbələri bərpa edib. Daha sonra Vaşinqton hərbi təzyiqdən iqtisadi sanksiyalara üstünlük verəcəyinə dair siqnallar verib.

Tramp isə son açıqlamasında Netanyahu ilə İran məsələsini müzakirə etdiyini və söhbətin yaxşı keçdiyini bildirib.

Oxu.Az xəbər verir ki, bu barədə "The Telegraph" nəşri məlumat yayıb.

Nəşrin məlumatına görə, İnfantinonun FIFA-nın ABŞ Prezidenti Donald Trampla əlaqələrinin araşdırılması çərçivəsində Konqresə çağırılması nəzərdən keçirilir.

ABŞ Konqresinin Nümayəndələr Palatasının Hüquq Komitəsi İnfantinonun Trampla əlaqələrini iyul ayından araşdırır. Demokratların aralıq seçkilərində qələbəsindən sonra komitəyə konqresmen Ceymi Raskin rəhbərlik edə bilər.

Raskin FIFA-nın Tramp və onun müttəfiqləri ilə maliyyə əlaqələrinə dair araşdırma başladıb. O, iyulda 56 yaşlı İnfantinoya göndərdiyi məktubda FIFA-nın Trampın rəğbətini qazanmaq üçün apardığı iddia olunan "məqsədyönlü kampaniya" ilə bağlı araşdırmaya başlandığını bildirib.

Axar.az xəbər verir ki, bu barədə Ukrayna xarici işlər naziri Andrey Sibiqa məlumat verib.

Nazir söyləyib ki, Ukrayna həm Qara dənizdə, həm də enerji sektorunda atəşkəsin əldə edilməsini təklif edib:

“Biz onları tərəfdaşlarımıza çatdırmışıq və hazırda ruslardan cavab gözləyirik".

Qeyd edək ki, bu gün Ukrayna, ABŞ və Rusiya arasında üçtərəfli danışıqlar uzun fasilədən sonra bərpa olunub. Əbu-Dabidə keçirilən danışıqların birinci mərhələsi artıq başa çatıb. Noyabrın 11-də danışıqlar davam etdiriləcək.

"Report" xəbər verir ki, bu barədə SEPAH-a istinadən IRIB məlumat yayıb.

"Özünün Hörmüzə yaxınlaşmağa cəsarəti olmayan Amerika ordusu boğazın açıq olması yalanı ilə neft tankerlərini atəşə sürükləyir", - SEPAH-dan bildirilib və əlavə edilib ki, Hörmüz boğazının icazəsiz (İranın elan etdiyi istiqamətdən kənar-red.) marşrutunda üçüncü neft tankeri dəniz minasına çırpılaraq partlayıb.

Qeyd olunub ki, bu neft tankeri Hörmüz boğazının şərq bölgəsində yanmaqdadır və yanğından yaranan tüstü Hörmüz boğazının səmasını bürüyüb:

"Amerika ordusunun Hörmüz boğazının cənubundakı sahil radar və naviqasiyaya kömək sistemləri məhv edildikdən sonra, bu neft tankerləri daha çox risklə üzləşir, təhlükəli və qanunsuz marşrutlardan keçməyə cəhd etdikləri üçün dəniz minalarına çırpılır".

Teleqraf xəbər verir ki, komanda Bakıda Türkiyənin "Trabzonspor" kollektivi ilə üz-üzə gəlib.

Milli Gimnastika Arenasındakı görüş "Sabah"ın qalibiyyəti ilə bitib - 91:72.

Xatırladaq ki, Azərbaycan təmsilçisi III turda Fransanın "Nanter 92" klubunu məğlub edib - 87:80. Azərbaycan çempionu I turda səfərdə "Ritas"a (Litva) 73:82, II turda "Trabzonspor"a 83:100 hesabı ilə uduzub.

Axar.az xəbər verir ki, bu barədə Rusiya Müdafiə Nazirliyi məlumat yayıb.

Bildirilib ki, bu, nazirlik tərəfindən belə raketlərin ələ keçirilməsi ilə bağlı verilən ilk rəsmi bəyanatdır.

“Raketlər ABŞ-ın ERAM proqramı çərçivəsində “Zone 5 Technologies” şirkəti tərəfindən hazırlanıb”, - məlumatda qeyd olunub.

Teleqraf xəbər verir ki, bunu ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bildirib.

“Blokadaya baxsanız, onlar ABŞ ilə anlaşma memorandumunun qüvvədə olduğu müddətdə neft çıxarıblar. Həmin dəniz nefti demək olar ki, yox olub. Onların heç bir qazancı olmayacaq”, - deyə ABŞ dövlət katibi Parisdə keçirilən mətbuat konfransında İran ətrafındakı vəziyyəti şərh edərkən bildirib.

Rubio qeyd edib ki, İran heç vaxt bu günkü kimi dünya bazarına enerji tədarük edə bilməməsi ilə üzləşməyib: "Onlar heç vaxt bu qədər iqtisadi təzyiqlə üzləşməyiblər. İranın qonşuları tərəfindən Hörmüz boğazından neft daşınması demək olar ki, müharibədən əvvəlki səviyyəyə qayıdıb. Buna baxmayaraq, neft daşınır. Bəzi gecələrdə münaqişə başlamazdan əvvəl daşınan həcmlərin 80-85%-i daşınır. Bunun 100% olmamasının səbəbi İran neftinin daşınmamasıdır. Hörmüz boğazından ardıcıl olaraq daşınmayan yeganə neft İran neftidir".

O həmçinin Tehrana xəbərdarlıq edib ki, əgər İran əvvəlcə genişmiqyaslı hərbi qüvvəyə əl atsa, Vaşinqton qətiyyətlə cavab verəcək: "Əgər bunu etsələr, dəhşətli bir bədəl ödəyəcəklər. Əgər İran gərginliyi artırıb hərbi əməliyyatlara başlamağa qərar verərsə, nə baş verəcəyini sizə izah etməyə ehtiyac yoxdur".

APA-nın yerli bürosu xəbər verir ki, tərəflər əsas diqqəti Gürcüstanla Özbəkistan arasında strateji tərəfdaşlığın əsas istiqamətlərinə, həmçinin siyasi, ticari-iqtisadi, nəqliyyat, təhsil və mədəniyyət sahələrində əməkdaşlıq məsələlərinə yönəldiblər.

Görüşdə iki ölkə arasında ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi, Özbəkistan investisiyalarının cəlb edilməsi və turizm sektorunda əməkdaşlıq məsələlərinə toxunulub.

Tərəflər həmçinin Orta Dəhlizin inkişafı məsələlərini və Mərkəzi Asiyadan Avropaya Gürcüstan limanları vasitəsilə yük daşımalarının həyata keçirilməsi potensialını müzakirə ediblər.

Dövlət başçıları beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlıq məsələlərini də nəzərdən keçiriblər.

APA-nın Moskva bürosu xəbər verir ki, bunu Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu cür tələblərlə Brüssel Kiyev rejiminin itkilərindən qurtulması üçün "vaxt qazanmağa" çalışır.

Lavrov qeyd edib ki, gələcək təhlükəsizlik arxitekturasının parametrləri əvvəlcə dəqiq müəyyən edilməlidir və yalnız bundan sonra tərəflər birbaşa münaqişənin həllinə keçə bilərlər.

"Bundan sonra nə baş verəcəyini başa düşmədən növbəti atəşkəsə razılaşmayacağıq", Rusiya XİN başçısı bildirib.

Axar.az xəbər verir ki, bu barədə UKMTO məlumat yayıb.

Bildirilib ki, hadisə Omanın Lima şəhərindən 19 dəniz mili şimal-şərqdə baş verib.

Ekipaj üzvlərinin xəsarət alması və ya ətraf mühitə ziyan dəyməsi barədə heç bir məlumat verilməyib.

Tankerin adı və qeydiyyat limanı dəqiqləşdirilməyib.

"Report" xəbər verir ki, bu barədə İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rezai bildirib.

"Vurğulayıram ki, hazırda amerikalılarla heç bir danışığımız yoxdur və Tehranla Vaşinqton arasında dialoq getmir", - o bildirib.

Rezai xatırladıb ki, İranın şərtləri Vaşinqtona göndərilib:

"Amerikalılardan şərtlərimizə açıq və aydın cavab vermələrini istəmişik, lakin indiyə qədər belə bir cavab təqdim etməyiblər. Amerikanın cavabı aldadıcıdır.

İranla danışıqların davam etdirilməsi və Qətərdə görüşün keçirilməsi ilə bağlı bütün iddiaları yalandır. Hörmüz boğazı İranın 7 şərti yerinə yetirilənə qədər açılmayacaq".

Bunun davamı olaraq Rezai bildirib ki, onun ABŞ Vitse-prezidenti Cey Di Venslə görüşü planlaşdırılmır. "Mənim Venslə görüşümün planlaşdırılması haqqında yayılan xəbərlər tamamilə yanlış və əsassızdır", - o deyib və əlavə edib ki, ABŞ-nin danışıqların davam etdirilməsi ilə bağlı iddiaları iqtisadi təzyiqləri azaltmaq və neftin qiymətini aşağı salmaq məqsədilə irəli sürülüb.

Xatırladaq ki, ABŞ dövlət katibi Marko Rubio İranın qabartdığı 7 şərti absurd adlandırıb.

Teleqraf "The Times of Israel" qəzetinə istinadən xəbər verir ki, parlamentin 120 üzvü and içib.

İsrail parlamentinin yenilənmiş tərkibi bu gündən fəaliyyətə başlayır.

APA xəbər verir ki, Zelenski bu barədə sosial media hesabında paylaşım edib.

Onun sözlərinə görə, danışıqların ilk günü Ukrayna nümayəndə heyətinin avropalı və amerikalı tərəfdaşları ilə məsləhətləşmələri ilə başlayıb. Daha sonra Rusiya nümayəndələrinin də iştirakı ilə üçtərəfli görüş keçirilib.

“Üçtərəfli format konstruktiv və olduqca məzmunlu oldu”, – deyə Ukrayna Prezidenti bildirib.

Zelenskinin sözlərinə görə, görüşdə potensial humanitar tədbirlər, ilk növbədə əsirlərin azad edilməsi, həmçinin Ukrayna üçün təhlükəsizlik zəmanətləri və müharibənin təkrarlanmasının qarşısını almaq mexanizmləri müzakirə olunub.

O, danışıqlarda gərginliyin azaldılması zərurətinə də xüsusi diqqət yetirildiyini qeyd edib.

Ukrayna Prezidenti əlavə edib ki, danışıqlar qrupuna növbəti gün üçün konkret tapşırıqlar verib. Üçtərəfli danışıqların noyabrın 11-də davam etdirilməsi, eyni zamanda ABŞ və Avropa nümayəndələri ilə təmasların saxlanılması nəzərdə tutulur.

Sherg.az xəbər verir ki, görüş MHP-nin Baş qərargahında baş tutub.

MHP sədrinin müavini Özgür Bayraktar sosial şəbəkə hesabında görüşlə bağlı paylaşım edib.

O, Fatih Terimi Türkiyə futbolunun yaşayan əfsanəsi adlandıraraq, partiyanın baş qərargahına etdiyi nəzakətli ziyarətə görə təcrübəli mütəxəssisə təşəkkürünü bildirib.

ABŞ-nin müdafiə naziri Pit Heqset Konqresdə onun barəsində başladılan impiçment təşəbbüsünü “siyasi şou” adlandırıb və ölkəsinin həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlara görə məsuliyyəti üzərinə götürdüyünü bildirib.

Sherg.az xəbər verir ki, Vaşinqtonda çıxış edən Heqset Venesuela Prezidenti Nikolas Maduronun saxlanılaraq ABŞ-yə gətirilməsini “böyük qələbə” kimi qiymətləndirib. O, İrana hücum, Maduroya qarşı əməliyyat və Karib dənizində gəmilərin vurulması ilə bağlı əmrləri ABŞ Prezidenti Donald Trampın verdiyini deyib.

“İran, Yəmən və Maduro ilə bağlı əməliyyatlar qanuni tapşırıqlar idi. Əmri Prezident Tramp verdi. Narkoterrorçunu qandalladıq. Əməliyyatların arxasındayam. Yenə olsa, yenə edərəm”, -deyə Heqset bildirib.

Nazir Konqresdə onun impiçmenti ilə bağlı təşəbbüsü “siyasi şou” adlandıraraq, rəhbərliyi dövründə həyata keçirilən bütün hərbi əməliyyatları müdafiə etdiyini vurğulayıb. O, həmçinin Trampın prezidentliyi dövründə ABŞ ordusunda könüllülərin sayının rekord həddə çatdığını və hərbçilərin sosial təminatının yaxşılaşdırıldığını iddia edib.

Trampdan Heqsetə dəstək

ABŞ Prezidenti Donald Tramp sosial şəbəkə hesabında Heqsetin çıxışına münasibət bildirərək müdafiə nazirinə dəstək verib. O, Heqsetin Konqresin keçmiş üzvü Tomas Massiyə qarşı mövqeyini yüksək qiymətləndirib.

Kruz: Heqset ya istefa verəcək, ya da vəzifədən azad olunacaq

Texas ştatından olan respublikaçı senator Ted Kruz Heqsetin impiçmenti ilə bağlı təşəbbüsü şərh edib. O bildirib ki, Nümayəndələr Palatasında impiçment maddələri qəbul edilərək məsələ Senata göndərilsə, demokratlar prosesi uzada və Tramp administrasiyasının İranla müharibə kimi mübahisəli hesab etdikləri qərarlarını gündəmə gətirə bilərlər.

Kruzun fikrincə, Heqset ya istefa verəcək, ya da Tramp onu vəzifədən azad edəcək. Əks halda, Nümayəndələr Palatasında onun impiçmenti üçün kifayət qədər səs toplana bilər.

Heqsetin impiçmenti üçün 8 maddəlik təklif

Respublikaçı konqresmen Tomas Massi müdafiə naziri Pit Heqsetin impiçmenti ilə bağlı səkkiz maddədən ibarət təklifi Nümayəndələr Palatasına təqdim edib. Massi naziri Konqresin icazəsi olmadan müharibələrə başlamaqda, mülki şəxslərin müdafiəsini zəiflətməkdə və məhkəməsiz edamlar həyata keçirməkdə ittiham edib.

ABŞ-da impiçment prosesi əvvəlcə Nümayəndələr Palatasında başlayır. İmpiçment maddələri sadə səs çoxluğu ilə qəbul edilərsə, məsələ Senatın müzakirəsinə çıxarılır. Müdafiə nazirinin vəzifədən kənarlaşdırılması üçün isə Senatda iştirak edən üzvlərin üçdəikisinin səsi tələb olunur. 100 senatorun hamısı səsvermədə iştirak edərsə, qərar üçün 67 səs lazımdır.

Abu-Dabidə keçirilən görüşün sabah – noyabrın 11-də də davam etdirilməsi və Rusiya nümayəndə heyəti danışıqlara qoşulmazdan əvvəl ABŞ, Böyük Britaniya, Fransa, İtaliya, NATO, Avropa İttifaqı və Ukrayna nümayəndələrinin birgə müzakirələr aparması diqqətçəkən məqamdır.

Sherg.az xəbər verir ki, bunu politoloq və təhlükəsizlik eksperti İlham İsmayıl Abu-Dabidə ABŞ, Rusiya və Ukrayna nümayəndələri arasında keçirilən görüşü şərh edərkən deyib.

İlham İsmayıl bildirib ki, görüşdən sonra ABŞ-nin xüsusi nümayəndəsi Stiv Vitkoffun ABŞ, Avropa İttifaqı və Ukraynanın birgə bəyanatını yayması da mühüm siyasi mesajdır. Bəyanatda Ukraynanın ərazi bütövlüyünə hörmət edilməsinin və gələcəkdə əldə olunacaq istənilən razılaşmada ölkəyə etibarlı təhlükəsizlik zəmanətlərinin verilməsinin vacibliyi vurğulanıb.

Ekspert hesab edir ki, bu cür koordinasiyalı müzakirələr müsbət tendensiyadan xəbər verir:

“Görünür, aralıq seçkilərindəki məğlubiyyətdən sonra Tramp indiyədək Ukraynaya qarşı yürütdüyü sərt təzyiq siyasətində müəyyən korrektələr etməyə məcbur olub. Məhz onun xüsusi nümayəndəsi Vitkoff tərəfindən birgə bəyanatın səsləndirilməsini Rusiya üçün mesaj kimi qiymətləndirmək olar.

Eyni zamanda, Vitkoff bildirib ki, iştirakçılar müharibədən sonrakı güclü Avropa təhlükəsizlik arxitekturasının və mexanizmlərinin qurulmasına dair ortaq öhdəliklərini bir daha təsdiqləyiblər. Həmçinin güclü NATO-nun Avro-Atlantik kollektiv müdafiəsinin mərkəzi olaraq qalacağı açıq şəkildə bəyan edilib.

Tramp hakimiyyətə gəldiyi gündən NATO-nun maliyyələşdirilməsini Avropa ölkələrinin üzərinə qoymağa çalışıb və təhlükəsizliklərinə görə onların özlərinin məsuliyyət daşımalı olduğunu dəfələrlə vurğulayıb. Lakin indi Avropa təhlükəsizliyinin güclü NATO ilə bağlı olduğunu bəyan etməklə ABŞ-ni Avropadan ayırmağa çalışan Rusiyanın siyasətinə qarşı mövqe nümayiş etdirmiş oldu”.

İlham İsmayılın fikrincə, hazırkı reallıq ondan ibarətdir ki, nə Kreml, nə də Ağ Ev Avropanın razılığı olmadan ikitərəfli razılaşmalara nail ola bilər:

“Avropa onu qane etməyən istənilən yeni təhlükəsizlik sistemini bloklamaq üçün kollektiv potensiala malikdir. Eyni zamanda, Avropa gələcək təhlükəsizlik razılaşmalarını yalnız Ukraynadakı müharibə başa çatdıqdan sonra müzakirə etmək niyyətindədir.

Sabah keçiriləcək görüşlə bağlı ümidlər də məhz bu amillə əlaqədardır”.

Sherg.az xəbər verir ki, Antalya Beynəlxalq Hava Limanında dövlətimizin başçısının şərəfinə fəxri qarovul dəstəsi düzülmüşdü.

Prezident İlham Əliyevi və birinci xanım Mehriban Əliyevanı Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) Ağsaqqallar Şurasının sədri Binəli Yıldırım, Ədalət və İnkişaf Partiyası (AK Parti) sədrinin müavini, Türkiyə Böyük Millət Məclisinin üzvü Kürşad Zorlu, Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Xarici Əlaqələr Komissiyasının sədri Fuat Oktay, Türkiyə Böyük Millət Məclisinin üzvü Mövlud Çavuşoğlu, Antalya şəhərinin valisi Hulusi Şahin və digər rəsmi şəxslər qarşıladılar.

Bunu Sherg.az-a yazıçı, publisist və şair Aqşin Yenisey deyib.

O, qeyd edib ki, bu düşüncələrin alıcıları ilə qapı-qapı düşüb mətbəx kombaynı satan firma əməkdaşlarının alıcıları arasında heç bir fərq yoxdur:

"Biri yeni dini dəbi alır, digəri yeni mətbəx əşyasını. Biri idealist alıcıdır, digəri materialist. Fərq yalnız ondadır ki, idealist alıcı aldığının qarşılığında özünü verir, materialist alıcı pulunu. Yeni dini dəbin hədəf kütləsi kimlərdir? Şəxsiyyəti formalaşmamış yeniyetmələr, məktəblilər, özünə sürü axtaran kimsəsizlər, qrup maraqlarını şəxsi mənfəətinə çevirmək üçün fürsət gözləyən hiyləgərlər və s. Sekulyar bazar, məsələn, şortiki dəb salır ki, kişiləri də öz alıcısına çevirsin, sekulyar olmayan bazar da dini bir aksesuarı dəbə çevirir ki, ətrafına kütlə toplasın. Yəni məzhəbçilik, təriqətçilik bazara çıxarılmış dindir. Bu qədər çığır-bağır salmalarının səbəbi də əllərindəki matahı daha çox müştəriyə satmaq istəyindən doğur".

Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə Rusiya Müdafiə Nazirliyi məlumat yayıb.

Bəyanatda deyilir: "Rusiya Silahlı Qüvvələri Ukraynadakı enerji infrastrukturu obyektlərinə, logistika mərkəzlərinə və Ukrayna Silahlı Qüvvələri üçün yerləşdirilən dəniz gəmilərinə qarşı dron hücumları davam etdirir. Bu günortadan sonra Qara dənizdə, Odessadan 7 km cənub-qərbdə Ukrayna Silahlı Qüvvələri üçün silah və hərbi texnika daşıyan quru yük gəmisinə zərbələr endirilib".

Bu günlər daha qürurla dalğalanan üçrəngli bayrağımız təkcə Cümhuriyyətin rəmzi və nişanəsi deyil, həm də onun ruhudur. Dövlət Byrağı günündə hələ sovet dövründə həmin ruhu yaşadan və təbliğ edən bir şəxsiyyət- Azərbaycan Cümhuriyyətinin ilk tədqiqatçısı Mövsüm Əliyev haqqında danışmağı vacib sayıram. 

  Müstəqillik dövründə Cümhuriyyət haqqında yazanların çoxu onun "Odlar yurdu" qəzetində çap olunmuş silsilə məqalələrinə istinad edirdi, çünki publisistika olsa da ilkin mənbə sayılırdı. 

 Onun haqqında çox yazıb, çox danışıblar. Amma Rais Rəsulzadənin dediyi heç yadımdan çıxmır: "Hələ sovet dövrü idi. Bir gün emalatxanama ortayaşlı bir adam gəldi, salam-kəlamdan sonra soruşdu ki, siz babanızın kim olduğunu bilirsizmi? Heç cavabımı gözləmədən Cümhuriyyət və babam haqqında heç vaxt eşitmıdiyim xeyli məlumat verdi. O söhbətdən sonra Mövsüm Əliyevlə davamlı görüşürdük". Rais bəy onun müəmmalı ölümü haqqında da yana-yana danışır... 

  Əslən Zirə kəndindən olan Mövsüm Əliyev 1939-cu ildə kasıb bir ailədə anadan olmuşdu. Orta məktəbi bitirdikdən sonra İncəsənər institutunda oxumuşdu, ixtisasca sənətşünas idi. 60-cı illərin sonlarından başlayaraq Cümhuriyyət tarixinə aid sənədləri toplamağa başlayıb. 1970–1980-ci illərdə Azərbaycan Cümhuriyyətinin qurucuları haqqında araşdırmalarını dərinləşdirib, o dövrə aid xeyli sənəd toplaylb.  

 Sovet rejimi dövründə (1988-ci il) Məhəmməd Əmin Rəsulzadə haqqında ilk məqaləsini yazıb. Daha sonra Fətəli xan Xoyski, Nəsib bəy Yusifbəyli və digər Cümhuriyyət xadimləri haqqında samballı məqalələr yazıb. Bəlli səbəbdın məqalələrini "Əlioğlu" umzası ilə çap etdirib.  

  Mövsüm Əliyev Cümhuriyyət qurucuları ilə bağlı məlumatları arxivlərdən gizli şəkildə köçürür, sənədlərin surətini  gizli şəkildə çıxarıb saxlayırdı. Bu işdə ona yaxın dostu, akademik Ziya Bünyadov da kömək edirdi. Bəzi məlumatlara gprə Ziya müəllim bəzən DTK arxivlərindəki mühüm sənədləri özü ona gizli şəkildə çatdırırmış.

 Tədqiqatlarını dərinləşdirən Mövsüm Əliyev həmin dövrdə milli adamlar hesab etdiyi publisist-tərcüməçi, AJB-nin sədri Hacı Hacıyev və diplomat, mühacirətşünas-tədqiqatçı Ramiz Abutalıbovla dostluq edir, fikirlərini onlarla bölüşürmüş. 

  Şahidlərin dediyinə görə, Mövsüm Əliyev kaslblıq içində yaşasa da, Cümhuriyyətə aid sənədləri pulla alırmış, 28 May — İstiqlal Gününü isə xüsusi səxavətlə qeyd edirmiş. 

  1993-cü ildə M.Ə.Rəsulzadəni müdafiə məqsədilə yazdığı bir məqalədə bəzi tarixi faktları açıqladığına görə M.Əliyev həbs edilir və ilyarıma qədər həbsxanada yatır.

  Həbsxanada saxlanma şəraiti pis olduğu üçün səhhətində problemlər yaranır. Oradan çıxdıqdan az sonra infarkt keçirir. Daha sonra sinir ağrıları və nevroloji problemləri olur, yeriməyindı çətinliklər yaranır.  

  Cümhuriyyətin ilk araşdırmaçısı 1998-ci ilin dekabrında son günlərini yaşadığı Poluxin 44 ünvanındakı evində vəfat edib. Qonşuları onun vəfat etdiyini bir neçə gün gün sonra biliblər.

  Yazılanlara görə, Mövsüm Əliyevin zəngin şəxsi arxivi var imiş. Məlumatlara görə, ölümündən sonra onun iki kisəyə yaxın sənədini mənzil-istismar sahəsinin işçiləri aparıblar. Həmin sənədlərin taleyi indiyə kimi məlum deyil. 

 Allah Mövsüm Əliyevə və Cümhuriyyətin dünyasını dəyişmiş digər araşdırmaçılarına rəhmət eləsin! 

Teleqraf xəbər verir ki, bu barədə ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bildirib.

"Biz inanırıq ki, bu, mümkün olmalıdır. Müzakirə edilməli olan mövzular arasında dünyada nüvə silahlarının vəziyyəti də var. ABŞ prezidenti onların yayılmasının çox təhlükəli olduğuna inanır", - Rubio Parisdə keçirilən mətbuat konfransında əlavə edib.

Dənizkənarı Milli Parkda - hamımızın Bulvar kimi tanıdığımız məkanda attraksionların, oyun zallarının, köşklərdə satılan qənnadı məmulatlarının, müxtəlif şirniyyatların, qəlyanaltıların və küçə yeməklərinin qiymətlərinin digər məkanlarla müqayisədə baha olması daim narazılıq yaradır. Kafe və restoranlardakı qiymətlər də müştəriləri narahat edən əsas məsələlərdəndir. Xüsusilə çayın qiyməti istehlakçıların narazılığına səbəb olur.

Belə ki, bəzi kafelərdə sadəcə çay sifariş etmək mümkün deyil. Müştəri mütləq mürəbbə, şirniyyat və ya ləbləbi dəstgahı da sifariş etməlidir. Müştəri dəfələrlə dəstgah istəmədiyini, sadəcə çay içmək istədiyini bildirsə də, xidmət sektoru öz qaydalarını diktə edir. Dəstgahın qiyməti isə 25 manatdır. Bu məbləği ödəmək imkanınız yoxdursa, deməli, çay içmək də mümkün deyil. Belə çıxır ki, Dənizkənarı Milli Park adlanan məkanda bir stəkan çay içmək belə lüksə çevrilib.

Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov Sherg.az-a açıqlamasında bildirib ki, təxminən 10 il əvvəl Bulvarda başlayan bu qəribə tendensiya artıq respublikanın digər bölgələrinə də yayılıb. Onun sözlərinə görə, bu vəziyyət dövlətin turizm siyasətinə ciddi maneə yaradır:

“Bu problem Bulvardan başladı. İnsan qonağı ilə Bulvara gedir ki, istirahət etsin, çay içsin. Lakin elə qiymət təqdim edirlər ki, insan pərt olur, çıxılmaz vəziyyətdə qalır.

Hökumət qiymətlərə təsir edə bilmir. Biznes qurumlarının fəaliyyətinə müdaxilə etməmək istiqamətində sərt siyasət yürüdülür. Ən yaxşı halda şikayət daxil olduqda aidiyyəti qurum yoxlama apara bilir. Qiymətlər sərbəstdir. Sahibkarlar da onlara yaradılmış bu geniş imkanlardan istədikləri kimi bəhrələnir, sui-istifadə edir, insanları aldadırlar.

Bu günlərdə xarici ölkədən gələn bir qonağın “Atəşgah” restoranında hüquqlarının pozulması ilə bağlı məlumat yayıldı. Restoran və kafelər bəzən turistlərdən ikiqat qiymət alırlar. Belə hallar ölkəmizə gələn əcnəbilərdə narazılıq yaradır. Xarici ölkələrdə, məsələn, yalnız muzeylərdə yerli və xarici ziyarətçilər üçün fərqli qiymətlər tətbiq olunur. Restoranlarda isə qiymət fərqi olmur.

Dövlət qurumları arasında əlaqələndirilmiş fəaliyyət yoxdur. İqtisadiyyat Nazirliyi Dövlət Turizm Agentliyi ilə əlaqəli işləməlidir ki, bu cür problemlər yaranmasın. Belə koordinasiya olmadığından biznes qurumları ölkədə istehlakçı siyasətinin zəifliyindən istifadə edir və bu cür qəribə hallar baş verir.

Qiymətlərə təsir edən amillər çoxdur. İcarə haqqı, əlavə xərclər və digər məsrəflər üst-üstə gəlir, nəticədə qiymətlər bahalaşır”.

E.Hüseynov qeyd edib ki, Park Bulvarın üzbəüzündə yerləşən çayxanada bir çaydan çay normal qiymətə təklif olunur:

“Əgər Bulvarda çay bu dərəcədə baha satılırsa, bəs necə olur ki, həmin çayxana daha münasib qiymət tətbiq edə bilir? İstehlakçılardan bizə şikayətlər daxil olur ki, bəzi restoranlar hətta musiqiçilərin də pulunu müştərinin hesabına əlavə edirlər. Belə hallar hökumətin istehlakçı siyasətinin zəifliyindən qaynaqlanır”.

Sherg.az xəbər verir ki, bu barədə Türkiyənin “Habertürk” nəşri məlumat yayıb.

“Beşiktaş” milli komandaların oyunları ilə əlaqədar yaranan fasilə öncəsi “Gənclərbirliyi”ni məğlub edərək turnir cədvəlindəki xallarının sayını 22-yə çatdırıb. İstanbul təmsilçisi bununla da evdə keçirdiyi 6-cı oyunda 6-cı qələbəsini qazanıb.

Vinsentso İtalianonun rəhbərlik etdiyi komanda ilk 11 turda səfərdə 1 qələbə, 1 heç-heçə və 3 məğlubiyyət alaraq 11 xal itirib. Bununla belə, ev oyunlarında maksimum nəticə göstərib.

Qeyd edək ki, “Beşiktaş” ötən mövsümün ilk 11 turunda cəmi 17 xal toplamışdı. Komanda həm topladığı xallara, həm də top fərqinə görə son 10 mövsümün ən yaxşı göstəricisinə imza atıb.

“Beşiktaş”ın qarşıdakı əsas hədəfi səfərdə “Konyaspor”u məğlub etmək, daha sonra isə doğma meydanda “Qalatasaray”a qalib gələrək liderlə xal fərqini azaltmaqdır.

Sherg.az xəbər verir ki, İhlas Haber Ajansının məlumatına görə, Eyüp Kumaşoğlunun balalıq dövründən fındıq bağında böyütdüyü it yerdə qalan fındıqları toplayır, qabıqlarını dişləri ilə qıraraq ləpəsini yeyir. İtin qara üzümə də xüsusi maraq göstərməsi görənləri təəccübləndirir.

Sahibi itin çox ağıllı olduğunu və fındıq bağında böyüdüyü üçün bu vərdişi qazandığını bildirib. Onun sözlərinə görə, fındıq verilməyəndə it özü bağa girərək yerə tökülmüş fındıqları toplayıb yeyir.

Eyüp Kumaşoğlu qeyd edib ki, it bağda sərbəst dolaşmadığı vaxtlarda ona yem əvəzinə fındıq verirlər.

Elif Kumaşoğlu da itin həm qara üzüm, həm də fındıq yeməyi sevdiyini söyləyib.

Bunu Sherg.az-a politoloq Elxan Şahinoğlu deyib.

O, qeyd edib ki, Rusiya ilə müzakirələrdən əvvəl keçirilən məsləhətləşmələr Ukrayna üçün müttəfiqləri ilə koordinasiyanı gücləndirmək baxımından əhəmiyyətlidir:

" Bu məsləhətləşmələr vasitəsilə Ukrayna müttəfiqləri ilə vahid mövqedən çıxış etməyə çalışır. Avropa dövlətlərinin məsləhətləşmələrdə iştirakı Kiyev üçün ona görə vacibdir ki, ABŞ Rusiya ilə danışıqlarda Ukraynanın və Avropanın təhlükəsizlik məsələlərini nəzərə alsın. Ukraynanın Əbu-Dabi danışıqlarında əsas hədəfi hərbi əməliyyatların dayandırılması, etibarlı təhlükəsizlik zəmanətlərinin əldə edilməsi, ölkənin iqtisadi bərpasını təmin etmək və humanitar məsələlərin həllidir. Rusiyanı üçtərəfli görüşdə Prezidentin köməkçisi Vladimir Medinski təmsil edir. Kremlin müharibəyə baxışında dəyişiklik yoxdur. Bu səbəbdən Əbu-Dabi görüşündən müharibənin dayandırılacağını gözləmək çətindir. Halbuki, Əbu-Dabi danışıqları Rusiya üçün cəbhəboyu atəşkəsə razılaşmaq üçün yaxşı fürsətdir".

Analitik vurğulayıb ki, Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski diplomatik fəallığını artırıb:

"O Türkiyəyə səfərində Ankaranın vasitəçillik təşəbbüslərinə müsbət yanaşdığını bir daha vurğulayıb. Zelenski Ankaranın Kremlə təsir etməsini istəyir. Bundan başqa Ankara kimi Kiyev də Qara dənizdə ticarət gəmilərinin təhlükəsiz şəkildə yük daşımalarının tərəfdarıdır. Bu mövzu Ankarada geniş müzakirə olunub. Volodimir Zelenski bu mövzunu daha sonra noyabrın 9-da telefonla Hindistanın Baş naziri Narendra Modi ilə müzakirə edib. Liderlər telefon danışığı zamanı Qara dənizdə taxıl dəhlizinin fəaliyyətinin bərpası məsələsini müzakirə ediblər. Ukrayna Prezidenti və Hindistanın baş naziri Rusiya-Ukrayna münaqişəsinin başa çatdırılması istiqamətində diplomatik səyləri və Hindistanın bu prosesə töhfə verə biləcəyi sahələri müzakirə ediblər. Zelenski telefon danışığından sonra bildirib ki, Hindistan ərzaq dəhlizlərinin yaradılmasında vasitəçilik etməyə hazırdır və bu istiqamətdə səylərin davam etdiriləcəyinə ümid edirik. Öz növbəsində Narendra Modi telefon danışığından sonra "X" sosial şəbəkəsində paylaşım edərək Dehlinin Moskva ilə Kiyev arasında münaqişənin nizamlanmasına hər cür dəstək göstərməyə hazır olduğunu bildirib. Yeni Dehli müharibədə neytral mövqe tutsa da, tərəflərə müharibəni biritməklə bağlı çağırışlar edir".

Ekspert əlavə edib ki, Qara dənizdə ticarət gəmilərinin sərbəst hərəkəti bir çox dövlət üçün əhəmiyyətlidir:

"Kremlin Qara dəniz yollarını bloklamağa çalışması, ticarət gəmilərinə təhlükə yaratması müxtəlif ölkələrlə yanaşı Rusiya iqtisadiyyatına da mənfi təsir edir. Buna baxmayaraq, Kreml müxtəlif ölkələrin Qara dəniz üzərindən Ukrayna ilə ticarət aparmasını əngəlləmək siyasətindən imtina etmir. Belə olan halda Ukrayna da Qara dənizdə Rusiyaya ciddi problemlər yaradır. Əbu-Dabidə tərəflər arasında böyük razılaşmanın əldə edilməsi çətin olsa da, Qara dənizlə bağlı razılaşma müharibənin miqyasını azaldardı".

Axar.az xəbər verir ki, bunu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Atatürkün vəfatının 88-ci ili ilə bağlı keçirilən anım mərasimində deyib.

“Öz xəyallarında yaratdıqları Mustafa Kamal obrazı vasitəsilə xalqla Cümhuriyyət arasında uçurum yaratdılar. Biz isə həm Cümhuriyyətin nailiyyətlərinə, həm də minillik tariximizə sahib çıxaraq, hər səhifəsi şöhrət və şərəflə dolu bütün keçmişimizi qucaqladıq, öz irsindən imtina edənlərin açdığı yaraları sağaltmağa çalışdıq. Qazi Mustafa Kamalın “kimsəsizlərin kimsəsi" kimi tərif etdiyi Cümhuriyyəti yenidən xalqla qovuşdurduq", – Ərdoğan əlavə edib.

APA xəbər verir ki, bu barədə Ermənistan Baş nazirinin mətbuat katibi Melaniya Harutyunyan sosial media hesabında məlumat yayıb.

Bildirilib ki, görüş Parisdəki Yelisey Sarayında baş tutub.

Qeyd edək ki, Nikol Paşinyan sabah Türkiyəyə səfər edəcək.

Teleqraf xəbər verir ki, hadisə rayonun Qarağaclı kəndində qeydə alınıb. Belə ki, 1986-cı il təvəllüdlü İlqar Muradovun meyiti aşkar edilib.

Hadisə yerinə polis və prokurorluq orqanı əməkdaşları cəlb edilib.

Faktla bağlı Bərdə rayon Prokurorluğunda araşdırma başlanılıb.

O, ağlı, zəkası və yaxşı ideyaları ilə eyni anda müxtəlif mövzularda bir neçə söhbəti davam etdirə bilir. Enerjisi, həyəcanı və idarəolunmaz həvəsi ilə həyatı çox cəsarətlə yaşayır və insanların çoxunun uzun müddət başa çatdıra bilmədiyi işləri tez bir zamanda tamamlayır. Müstəqil fəaliyyət göstərməyə çox meyllidir. Onu müəyyən qəliblərə salmaq asan deyil, çevik və əzimkardır...

İlk baxışdan sərt və narahat bir şəxsiyyət təəssüratı yaratsa da, yaxından tanıyan hər kəs onun sehrinə düşür, onu qəbul edir və sevir. Əslində, buna səbəb onun daxili dünyasının zənginliyi, qiymətli müdrik fikirləri olur. Gözəl rəftarı var, olduqca mehribandır. Ən çox dəyər verdiyi şey isə azadlığıdır. Necə deyərlər, sirli gücünün köməyi ilə düzgün nəticə tapmaqda və şəxsi müqavimətini göstərməkdə çox bacarıqlıdır...

...Cahangir Əbdüləli oğlu Məmmədli 1942-ci ilin yanvar ayının 26-da Ağdam rayonunun Novruzlu kəndində dünyaya gəlib. 1968-ci ildə indiki Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirib. Elə həmin ildən də adıçəkilən fakültədə müəllimlik fəaliyyətinə başlayıb. Hazırda bu fakültənin Milli mətbuat tarixi kafedrasının müdiridir. Filologiya elmləri doktoru, professordur. Eyni zamanda, həmin universitetin Elmi Şurasının üzvüdür. İndiyədək 500-dən çox elmi, publisistik yazısı dərc olunub. Ədəbi tənqidə və jurnalistikaya dair 17 kitabın müəllifidir. Xidmətlərinə görə bir sıra mükafatlarla yanaşı “Şöhrət” ordeninə layiq görülüb. Prezidentin fərdi təqaüdünü alır...

Müsahibələrinin birində deyir ki:- “Mən kənd adamıyam, 50 ildən çoxdur Bakıda yaşasam da, heç vaxt şəhər adamı ola bilmədim. Şəhər adamları inciməsinlər, Azərbaycanın milli-mənəvi dəyərləri kənddədir. Həm də inciməsinlər ona görə ki, kənd şəhərdən əvvəl meydana gəlib. Biz hamımız əslində kənddə doğulmuşuq. Mənim ən çox qorxduğum odur ki, artıq kəndlər şəhərə çevrilməyə başlayıb. Mənim kəndim Novruzlu həm də mənim idealımdır. Mənim üçün vətən oradan başlayır. Orada orta məktəbi bitirmişəm. O məktəbi bilirsiniz kimlər bitirib? Azərbaycan elmini dünyada tanıdan şəxslər, Xudu Məmmədov, professor, AMEA-nın müxbir üzvü Rafiq Əliyev, usta yazıçılardan, dramaturqlardan olan Əli Əmirli və s.. Bax, Novruzlu kəndinin belə ziyalıları var. Mən o məktəbi heç vaxt unuda bilmərəm. Novruzlu işğalda qalan dövrdə mənə o qədər pis təsir edirdi ki, etiraf edirəm, ümidsizliyə qapılmışdım. Ancaq mənim Prezidentim necə ayağa qalxdı və Azərbaycanı ayağa qaldırdı. Mənim kəndim azad edildi. Artıq Novruzlu yavaş-yavaş dirçəlir, əvvəlkindən də dəfələrlə gözəl olacaq. Mən bunu təsəvvür edirəm. Biz işğal dövründə yaşamadıq ki...”

...Yaxşı yumor hissi var, ünsiyyətcilliyi və dostluğu ilə hər mühitdə sevilən və axtarılan bir insandır. Təzyiqə və şiddətə nifrət edir. Ömrünün sonuna qədər azad yaşamaq üçün əlindən gələni əsirgəmir. Başqasının həyatına qarışmadığı kimi, öz həyatına da kiminsə qarışmağını xoşlamır. Onun emosional tərəfi çox güclüdür. Emosional tərəfi xəyali tərəfinə üstün gəldiyi üçün də, heç vaxt nəzarəti itirmir. O, kənardan adət-ənənələrə bağlı görünsə də, ifrata yol vermir. Təvazökardır, çox çalışqandır. Yalanı sevmir, necə deyərlər, alnının təri ilə halal çörəyini qazanır. Kifayət qədər dürüstdür və müxtəlif mədəniyyətlərdən olan insanları başa düşə, onlarla asanlıqla ünsiyyət qura bilir. İctimai həyata isə böyük əhəmiyyət verir... 

Həmkarı, BDU-nun professoru, folologiya elmləri doktoru Allahverdi Məmmədli onun haqqında deyir: “Cahangir müəllim mənim təkcə müəllimim olmayıb, həm də əqidə dostumdur, əməl dostumdur. Bu dostluq ona görə baş verib ki, ölkəmizdə və dünyada baş verən hadisələrə münasibətdə, Vətən, millət, adət- ənənələrimiz, dəyərlərimizlə bağlı fikirlərimizdə üst-üstə düşən məqamlar çoxdur. Bir sözlə, estetik idealımız, insanlığa baxışımız çox yaxındır. Həm də soyadımız eynidir, hər ikimiz də Məmmədliyik. Bəzən bizi oxşadıb qardaş bilirlər. Düz 50 il bundan əvvəl tanış olmuşuq. Bir şəxsiyyəti ki, 50 ildir ki tanıyasan, onun haqqında nə yazsan, nə qədər danışsan az olacaq. Qısaca deyə bilərəm ki, Cahangir müəllim nəinki Jurnalistika fakültəsinin, elə universitetimizin sonuncu mogikanlarındandır. Təhsil fədaisidir, elm xadimidir. Bu yaşında da yorulmaq bilmədən çalışır. Yazır, yaradır. Mən onun işgüzarlığına həmişə qibtə etmişəm. Örnəkdir. Müəllim kimi, elm adamı kimi, şəxsiyyət kimi örnəkdir. Azərbaycanda əli qələm tutan hər kəs onu tanıyır və təqdir edir...”

Bəli, iki aydan sonra Cahangir müəllimin 85 yaşı tamam olacaq. Yubiley ətri lap yaxından gəlir. Zamanıdır, təşəbbüsü mən göstərdim, “Təşkilat komitəsi”ni yaratmaq isə dostlarının boynuna...

Lap unutmuşdum, qoy onu da deyim ki, Cahangir müəllim beş qız atasıdır. Səhv etmirəmsə, onlardan dördü orta məktəbi qızıl medalla bitirib. Bu gün hər biri ali təhsilli ana, öz ailəsinin xanımıdır. İslam Peyğəmbəri buyurub ki, üç qız böyüdüb, onları ev-eşik edən atanın yeri cənnətdir. Bu hesabla Cahangir müəllim ikiqat cənnətlikdir...

Hörmətlə, Elman Eldaroğlu

Bir insan, müəllim, hərbçi və lider...

Onun ölümündən sonra geridə göz yaşları, yarıya endirilmiş bayraqlar və heç vaxt bitməyən həsrət qaldı.

Mustafa 145 il əvvəl dünyaya gəlmişdi. O, 57 illik ömrünə müharibələri, müqavilələri və bitib-tükənməyən mübarizələri sığdırdı.

Silahdaşları ilə birlikdə bir imperiyanın xarabalıqları üzərində yeni respublikanın qurulmasına rəhbərlik etdi. Arxasında yalnız bir dövlət deyil, bu gün də ehtiramla xatırlanan ideya, nümunə və yol qoydu.

Həmin gündən 88 il ötür...

Rənglər solmuş, meydanlar səssizliyə qərq olmuş, gözlər yaşla dolmuşdu. Dolmabağçada zamanın dayanması bir xalqın qəlbində ağır ayrılıq hissi yaratmışdı. Mustafa Kamal Atatürkün gözlərini əbədi yumduğu həmin səhər Türkiyə təkcə liderini deyil, gələcəyinə istiqamət verən ən böyük yol göstəricilərindən birini itirmişdi.

Onun vəfatından əvvəlki son saatları ilə bağlı xatirələrdən biri yaxın silahdaşı Həsən Rza Soyakın qeydlərində yer alıb. Soyakın sözlərinə görə, həkimin müayinəsi zamanı Atatürk başını ona tərəf çevirərək “Əleykümsəlam” deyib. Bu ifadə illər ərzində yaddaşlarda qalsa da, Atatürkün son sözləri ilə bağlı müxtəlif şahid ifadələrinin olduğu da məlumdur.

Həmin səhər saat 09:05-də gələn ölüm xəbəri Türkiyəni matəmə qərq etdi. Lakin o gün başlayan yas zamanla tarixi yaddaşa çevrildi. Türkiyənin hər yerində yaşanan kədər illər sonra dünyanın müxtəlif guşələrindən səslənən ehtiram ifadələri ilə yeni məna qazandı.

Atatürkün vəfatından sonra yaşanan ağrı təkcə Türkiyə sərhədləri daxilində qalmadı. Həmin dövrdə Ankarada Böyük Britaniyanın səfiri olmuş ser Persi Loran 1938-ci il dekabrın 3-də dəfn mərasimindən sonra İngiltərə Xarici İşlər Nazirliyinə göndərdiyi hesabatda Türkiyədəki matəmin səmimiliyinə diqqət çəkmişdi.

Loran Atatürkə duyulan həsrətin dəfn mərasimi zamanı xalq arasında dərindən hiss olunduğunu yazmışdı. O, qadınların göz yaşlarını saxlaya bilmədiklərini, dəfn kortejinin keçdiyi yollarda dayanan əsgərlərin belə üzlərində kədər ifadəsi olduğunu bildirmişdi. Səfirin hesabatında dik dayanan əsgərlərin gözlərindən yaş süzüldüyü də qeyd olunmuşdu.

Bu qeydlər Atatürkün vəfatından sonra yaşananları yalnız Türkiyənin öz tarixindən deyil, həmin günlərə şahidlik etmiş xarici diplomatın baxışından da əks etdirirdi. Loranın hesabatı dəfn mərasimindəki duyğuların diplomatik yazışmalarda əksini tapdığı tarixi sənədlərdən biri kimi yadda qalıb.

Atatürkün dəfn mərasimində müxtəlif ölkələrin nümayəndələrinin iştirakı onun vəfatının beynəlxalq miqyasda da əks-səda doğurduğunu göstərirdi. Türkiyə qurucusunu son mənzilə yola salarkən dünya ictimaiyyəti də gənc respublikanın liderinə maraq və ehtiramını müxtəlif formalarda ifadə edirdi.

İllər keçsə də, Atatürkə maraq azalmadı. 1938-ci ildə Türkiyəni bürüyən matəmin yerini zamanla ziyarətlər, anım paylaşımları və müxtəlif ölkələrdən olan tanınmış şəxslərin açıqlamaları aldı. Anıtqəbir Türkiyəyə gələn xarici qonaqların baş çəkdiyi mühüm məkanlardan birinə çevrildi.

Belə ziyarətlərdən biri 2007-ci ildə Ankaraya gələn aktyor Kevin Kostnerin Anıtqəbirə səfəri idi. Kostner məqbərəyə gül dəstəsi qoyaraq ehtiramını bildirmişdi. O, Atatürkün Türkiyə xalqı üçün daşıdığı əhəmiyyəti bildiyini və məhz buna görə onu canlandırmaqla bağlı film təklifini dəyərləndirdiyini söyləmişdi.

Kostnerin Atatürklə bağlı fikirləri sonrakı illərdə də gündəmə gəldi. 2009-cu ildə Türkiyəyə yenidən gələn aktyor “Nə mutlu türküm deyən” yazılmış papağı ilə diqqət çəkmişdi. O, bu ifadəni Atatürkün yazılarından oxuduğunu və çox bəyəndiyini bildirmişdi. Kostner papağı Türkiyəyə duyduğu sevinc və rəğbəti göstərmək məqsədilə ABŞ-da hazırlatdığını söyləmişdi.

Atatürkü filmdə canlandırıb-canlandırmayacağı ilə bağlı suala cavab verən Kostner belə xüsusi şəxsiyyəti əcnəbi aktyorun deyil, Türkiyədən olan bir sənətçinin canlandırmasının daha doğru olacağını düşündüyünü bildirmişdi. O, Türkiyədə Atatürkün adının bu qədər qürurla yaşadılmasından təsirləndiyini də vurğulayaraq, onun həqiqətən çox xüsusi insan olduğunu demişdi.

Kostnerin fikirləri xarici qonaqların Atatürkün Türkiyə cəmiyyətindəki yerini anlamaq cəhdlərinin nümunələrindən biri idi. Bir neçə il sonra isə Türkiyənin yaxın tarixini ekranlara gətirən filmin təqdimatı üçün ölkəyə gələn başqa bir aktyor da Atatürkün irsi ilə bağlı düşüncələrini bölüşdü.

“The Water Diviner” filminin təqdimatı üçün 2014-cü ildə Türkiyəyə gələn Rassel Krou Atatürkü film çəkilişlərindən əvvəl də tanıdığını, lakin araşdırmalar zamanı onun düşüncə dünyasını daha yaxından öyrəndiyini söyləmişdi. Atatürkün demokratiya ideyasını xalqa çatdırmaq üçün ciddi səylər göstərdiyini bildirən Krou onu “çox dərin düşüncəli insan” adlandırmışdı.

Atatürkün təhsil, geyim və qadın hüquqları sahəsində həyata keçirdiyi islahatlara da toxunan Krou Türkiyəni müasir dövlətə çevirmək üçün seçdiyi üsulların bu gün də əhəmiyyətini qoruduğunu düşündüyünü demişdi. Aktyor Atatürkün fikirlərinin insanların qəlbində yer etdiyini vurğulayaraq onu “həm ölkəni quran siyasətçi, həm də ölkəni xilas edən hərbçi” kimi xarakterizə etmişdi. Atatürkü canlandırmaq ehtimalı barədə suala isə “Heç də pis fikir deyil” cavabını vermişdi.

Atatürkün ideya irsinə maraq dünyanın müxtəlif ölkələrindən gələn ziyarətçilərin timsalında da özünü göstərirdi. Hindistan kinosunun tanınmış aktyorlarından Aamir Xan 2017-ci ildə Anıtqəbiri ziyarət etmişdi.

Ziyarətlə bağlı ona ünvanlanan suala Xan belə cavab vermişdi: “Mənim üçün çox mühüm təcrübə oldu. Bura həqiqətən də böyük bir liderin uyuduğu məkandır. Ondan öyrənəcəyimiz çox şey var. Bu xatirəni ömrümün sonuna qədər unutmayacağam”.

Xanın sözləri Atatürkün yalnız Türkiyənin tarixində yer alan lider kimi deyil, müxtəlif ölkələrdən olan insanların da öyrənəcəyi çox şey tapdığı tarixi şəxsiyyət kimi qəbul edildiyini göstərirdi.

Anıtqəbirin ziyarətçiləri arasında təkcə incəsənət və kino dünyasının nümayəndələri olmayıb. Texnologiya sahəsinin tanınmış sahibkarlarından İlon Mask da 2017-ci ildə Türkiyəyə səfəri zamanı Atatürkün məzarını ziyarət edərək ora gül dəstəsi qoymuşdu. Mask sosial şəbəkə hesabında bu sözləri paylaşmışdı:

“Gülləri mən qoydum.

Üç sınıq qabırğa.

Dəlinmiş ağciyər.

Və buna baxmayaraq, mübarizə apardı”.

Maskın paylaşımı Atatürkün müharibə illərindəki mübarizəsinə və sülh prinsipinə diqqət çəkirdi. Onun Anıtqəbir ziyarətini sosial şəbəkə vasitəsilə milyonlarla insana çatdırması bu tarixi məkanın və Atatürkün beynəlxalq miqyasda tanınmasını bir daha gündəmə gətirmişdi.

Bir aktyorun Atatürkün xalqı ilə qurduğu bağa dair müşahidələri, başqa bir sənətçinin onun islahatları və liderliyi haqqında fikirləri, müxtəlif ölkələrdən gələn qonaqların Anıtqəbirdə yaşadıqları...

Fərqli dövrlərə və baxışlara aid olsalar da, bütün bu fikirlər bir məqamda birləşirdi: Atatürk vəfatından onilliklər keçməsinə baxmayaraq, dünyanın müxtəlif yerlərindən insanların diqqətini cəlb etməkdə davam edirdi.

1938-ci ildə bir xalqın göz yaşları ilə başlayan hekayə illər sonra dünyanın müxtəlif guşələrindən gələn ziyarətlər və səslənən ehtiram sözləri ilə davam edir. Atatürkün vəfatından sonra yaşanan matəm tarixi hadisə kimi keçmişdə qalsa da, ona duyulan maraq və hörmət yeni nəsillərin yaddaşında yaşamağa davam edir.

10 Noyabr - ehtiram və həsrətlə...

Sherg.az xəbər verir ki, “Anadolu” agentliyinin məlumatına görə, qəzalar yerli vaxtla saat 07:00 radələrində Yambol şəhəri yaxınlığında qeydə alınıb.

Yaralılar əsasən Sliven və Yambol xəstəxanalarına yerləşdirilib. Hadisə yerinə təcili tibbi yardım maşınları, helikopter və 14 yanğınsöndürmə briqadası cəlb olunub.

Qəza səbəbindən avtomobil yolunun hər iki istiqamətdə hərəkəti dayandırılıb.

Teleqraf xəbər verir ki, prezident bu barədə “Qazax dili” beynəlxalq cəmiyyətinin X qurultayında çıxış edərkən danışıb.

"Qazax dilində qonşu ölkələrin dilləri ilə müqayisədə alınma sözlər xeyli azdır. Süni sözlərə ehtiyac yoxdur".

Dövlət başçısı dilçilik sahəsində universal və hamı üçün əlçatan rəqəmsal sistemin yaradılmasının vacibliyini vurğulayıb. Bunun üçün peşəkar dilçilər, alimlər, ekspertlər və ictimaiyyət nümayəndələrindən ibarət işçi qrupunun yaradılmasını təklif edib. Tokayev bütün lüğətlərin, o cümlədən orfoqrafiya lüğətinin yenilənməsinin zəruri olduğunu da bildirib. Onun sözlərinə görə, qazax orfoqrafiyasının normaları 2027-ci ilin sonunadək qaydaya salınmalıdır.

Prezident xatırladıb ki, rəsmi təsdiq olunmuş orfoqrafiya lüğəti 1983-cü ildə çıxıb, sonradan nəşr olunan lüğətlər isə dövlət səviyyəsində təsdiqlənməyib.

APA xəbər verir ki, bu barədə Ukraynanın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Andrey Melnik BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclasında çıxışı zamanı bildirib.

Diplomat Moskvanın belə bir görüş üçün məqbul yer olmadığını qeyd edib.

Melnik deyib ki, Ukrayna tərəfi Əbu-Dabidə keçiriləcək üçtərəfli danışıqların nəticələrini gözləyir.

“Görək Əbu-Dabidə keçirilən üçtərəfli danışıqlar hansı nəticələri verəcək. Ancaq bir məsələ aydındır: ən yüksək səviyyədə sammit olmadan siyasi irəliləyişə nail olmaq çətin olacaq. Məhz buna görə də Ukrayna Prezidenti Putinlə ilk fürsətdə görüşməyə hazırdır – istər dekabrda Floridada, istər G20 sammiti çərçivəsində, istərsə də dünyanın hər hansı başqa yerində, lazım gələrsə, hətta Antarktidada. İstənilən yerdə, yalnız Moskvada yox”, – Melnik vurğulayıb.