Sağlam həyat tərzi, artıq çəkiyə malik olmamaq və fiziki sağlamlığın daim formada saxlanmasına yaponlar qədər nail olan ikinci bir millət, bəlkə də, yoxdur. Onların məişəti balanslaşdırılmış həyat tərzini dəstəkləyən vərdişlərlə doludur və bu gün bir çox insanın üzləşdiyi obezite – artıq çəki problemi olmadan sağlam qocalırlar. Bəs yaponların sağlam həyat sirri nədədir?
“Sherg.az” “NTV.com.tr”yə istinadən yaponların ömrü boyunca əməl etdikləri, hər kəsə daha sağlam bir həyat sürməyə kömək edə biləcək 7 vərdişi təqdim edir. Yapon mədəniyyətindən bu sadə, lakin təsirli vərdişləri götürməklə hər kəs qida ilə münasibətlərini yaxşılaşdıra və çəki artımının qarşısını ala bilər. Bu prinsipləri gündəlik həyatda mənimsəmək, yalnız sağlam çəki saxlamağa kömək etməyəcək, daha da üstünü – orqanizmin sağlamlaşmasına yardım edəcək.
Yaponlardan götürə biləcəyiniz ən təsirli vərdişlərdən biri onların yeməyi yavaş-yavaş, tələsmədən yemək vərdişidir. Yaponiyada yeməklər yavaş-yavaş yeyilir, insanlar ləzzətləri hiss etmək üçün tikələr arasında fasilə verirlər. Bu, daha yaxşı həzmi təşviq edir və bədənin doyduğu zaman siqnal verməsini təmin edir. Yavaş-yavaş yemək mədənizin beyninizlə eyni sürətlə hərəkət etməsinə imkan verir, həddindən artıq yeməyi azaldır. Porsiyaya nəzarət yaponların üstün olduğu başqa bir sahədir. Yeməklər daha kiçik hissələrdə verilir, bu da insanları çox yemədən müxtəlif yeməklərdən həzz almağa təşviq edir. Əsas balansdır; Bir şeyi çox yeməkdənsə, hər şeydən bir az yemək. 2019-cu ildə edilən bir araşdırmaya görə, insanlar daha kiçik porsiyalarla verildikdə daha az yeməyə meyillidirlər və müxtəlif pəhriz artıq kalorisiz daha yaxşı qidalanmağa kömək edir. Fiziki fəaliyyət yapon mədəniyyətində kök salıb və həmişə idman zalına getməklə bağlı deyil. Bir çox yapon insanı gəzinti, velosiped sürmək və ya sadəcə gün ərzində aktiv olmaqdan asılı olmayaraq, hərəkəti gündəlik işlərinə daxil edir. Hər yerdə piyada gəzmək praktikası xüsusilə Tokio kimi şəhərlərdə yayılıb, burada ictimai nəqliyyat və gəzinti gündəlik normadır. Gəzinti kimi müntəzəm, aşağı intensivlikli fəaliyyətlər maddələr mübadiləsini artırır və bədəni gərgin idmana ehtiyac olmadan aktiv saxlayır və sağlam çəki saxlamağa kömək edir. Yaponiyada Hara Hachi Bu adlı çoxəsrlik prinsip var ki, bu da “80 faiz doyana qədər ye” deməkdir. Bu təcrübə insanları tam doymamışdan əvvəl yeməyi dayandırmağa təşviq edir; Bu vərdiş həddindən artıq yeməyin qarşısını alır və çəki idarəetməyə kömək edir. 2015-ci ildə edilən bir araşdırmaya görə, yüzdə 80 doyana qədər yemək əhəmiyyətli çəki itkisinə və sağlamlığa fayda gətirə bilər, çünki bu, bədəndə artıq kaloriləri yağ kimi saxlamağın qarşısını alır. Bir çox Qərb pəhrizlərindən fərqli olaraq yaponlar çox az şəkər istehlak edirlər. Bunun əvəzinə antioksidantlarla zəngin olan və maddələr mübadiləsini sürətləndirməyə kömək edən yaşıl çayı sevirlər. Yaşıl çay əsrlər boyu Yapon mədəniyyətinin bir hissəsi olub və həzmi yaxşılaşdırmaq və yağ yandırmaq kimi çoxsaylı sağlamlıq faydaları ilə əlaqələndirilib. Yaşıl çayın tərkibində yağ yandırmağa kömək edən və maddələr mübadiləsini dəstəkləyən katexinlər var. Həm də aşağı kalorili olduğundan, çəki idarə etmək üçün ideal bir içkidir. Yaponiyada mövsümi qidaların qəbulu ilə dərin əlaqə var. Bu, nəinki təzə, qidalı bir pəhriz təmin edir, həm də müxtəlifliyi təşviq edir. Mövsümdə olanı yeyərək, insanlar təbii olaraq il boyu müxtəlif qidalar istehlak edir, pəhrizlərini maraqlı və sağlam qidalarla dolu saxlayırlar. Mövsümdə yemək təbii olaraq insanları daha təzə, daha qidalı qidalar yeməyə təşviq edir və il boyu eyni qeyri-sağlam qidaların həddindən artıq yeməsi monotonluğunun qarşısını almağa kömək edir. Yaponlar sosial yemək vərdişinə malikdirlər, bu da yeməkləri dostları və ailəsi ilə bölüşməyi nəzərdə tutur. Yeməklər tez-tez əlaqə zamanı kimi qəbul edilir, bu da insanları daha yavaş və diqqətli yeməyə təşviq edir. Paylaşmaq həm də hər kəs üçün daha kiçik porsiyalar deməkdir ki, bu da insanların həddindən artıq yeməyinin qarşısını alır.
