Dəhliz razılaşdırılıb, indi sıra Vaşinqtonun təhlükəsizlik planındadır
"Reuters" məlumat yayıb ki, ABŞ Prezidenti Donald Trampın təşəbbüsü ilə Ağ Evdə Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan və Azərbaycanın Prezidenti İlham Əliyevin iştirakı ilə keçiriləcək görüş sülh çərçivə sənədinin imzalanması ilə yekunlaşacaq. Məlumata görə, sənəddə Cənubi Qafqazda yerləşən və strateji əhəmiyyət daşıyan tranzit dəhlizi (Zəngəzur dəhlizi - red.) üzrə xüsusi inkişaf hüquqlarının ABŞ-yə verilməsi də nəzərdə tutulur. Dəhliz "Beynəlxalq Sülh və Rifah üçün Tramp Marşrutu" (Trump Route for International Peace and Prosperity – TRIPP) adlandırılacaq. Dəhliz çərçivəsində Ermənistan ABŞ-yə uzunmüddətli infrastruktur və idarəetmə hüquqları verməyə razılaşıb. ABŞ bu dəhlizi kommersiya əsaslı subpodratçılara icarəyə verəcək. Erməni politoloq Stepan Danielyan deyib ki, ABŞ ordusu Zəngəzur dəhlizinə nəzarət üçün “özəl təhlükəsizlik şirkəti” şəklində Ermənistana daxil olsa, ölkə həm Amerika, həm də Rusiya hərbçilərinin eyni vaxtda ola biləcəyi nadir yerlərdən biri olacaq. Ekspert bildirib ki, əslində, Ermənistan Suriyadan sonra oxşar vəziyyətin yarana biləcəyi ikinci yerə çevrilir.
Politoloq Natiq Miri bildirib ki, bu istiqamətdə hələ də qeyri-müəyyənliklər qalır. Analitik qeyd edib ki, rəsmi İrəvan bu təklifə müəyyən qədər razılıq verib:
"Ermənistan öz suveren hüquqlarını heç kimə təslim etməyəcəyini bildirsə də, prinsipial olaraq ABŞ-nin kommunikasiya sisteminə nəzarət etməsinə və təhlükəsizliyi təmin etməsinə razıdır. Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə bağlı prinsipial razılaşma olsa da, təhlükəsizlik və ABŞ şirkətinin iştirakı məsələsində bəzi suallar aktuallığını qoruyur. Görünən budur ki, hazırda bu məsələlərin üzərində iş aparılır. Düşünürəm ki, məhz bu məsələlərlə bağlı Ermənistanın məsləhətləşməyə ehtiyacı var. Ancaq nəqliyyat-kommunikasiya sisteminin açılması prinsipial olaraq razılaşdırıldığı üçün Zəngəzur dəhlizinin reallaşması uzaq deyil. Bu istiqamətdə artıq konkret praktiki addımlar da atılır. Hətta Əbu-Dabi görüşündən əvvəl də Nikol Paşinyanın Zəngəzur bölgəsinə bir neçə səfəri olub və bu səfərlər çərçivəsində müəyyən praktiki işlər görülüb. Hazırda əsasən yüklərin daşınması və dəmir yolu xəttinin açılması məsələsi müzakirə olunur. Əgər konkret siyasi razılıq əldə olunarsa, Zəngəzur dəhlizinin fəaliyyətə başlaması uzaqda deyil".
