Xəstəxanalara mediaturun təşkili məsələnin tam həlli sayıla bilməz

Dövlət qurumları öz fəaliyyətlərini tam şəffaf qurmaladırlar
Elə dövlət qurumları var, mətbuat xidməti, ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin nə rəhbərini, nə də əməkdaşını jurnalist ha çalışsa da, tapa bilmir


Səhiyyə Nazirliyi Qusar Rayon Mərkəzi Xəstəxanasına mediatur təşkil edib. Məqsəd regionlarda fəaliyyət göstərən tibb müəssisələrində yaradılan şərait və əhaliyə göstərilən tibbi xidmətin keyfiyyətini ictimaiyyətə çatdırmaqdır.

Mediatur çərçivəsində bir qrup jurnalist Qusar Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında olub.
Mediaturun mediamız və jurnalistikamız üçün əhəmiyyətli olacağı qənaəti ilə hadisə barədə geniş məlumat verməyi qərara aldıq.

Jurnalistlər xəstəxanadakı vəziyyətlə tanış olub

Xəstəxana haqqında məlumat verən baş həkim Mübariz Zeynalov bildirib ki, 2012-ci ildə tikilərək istifadəyə verilən, 180 çarpayıdan ibarət xəstəxanada ambulator və stasionar şöbələr fəaliyyət göstərir: "Eyni zamanda xəstəxanada tibbi müayinələr aparılan şöbələr var. Cərrahiyyə, reanimasiya, terapiya, doğum şöbəsi, infeksion xəstəliklər, vərəm, uşaq xəstəlikləri, onkoloji, ginekologiya şöbəsi stasionar fəaliyyət göstərir. Poliklinika, laboratoriya, şüa-diaqnostika, təcili tibbi yardım şöbələri isə ambulator yardım göstərirlər. Xəstəxanada gün ərzində təxminən 100-130 arasında stasionar müayinə olunan xəstə, 30 nəfər daimi qeydiyyatda olan və həftədə 3 dəfə olmaqla planlı hemodializ seansı qəbul edən xəstələr var”.

Şöbələr haqqında məlumat verən baş həkim bildirib ki, xəstəxananın onkologiya şöbəsi yeni xəstəxana binasının açılışından sonra, müraciət əsasında struktura daxil olub: "Regionda onkoloji xəstələrin müayinəsi və eyni zamanda kimyəvi terapiyası üçün Qusar Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında çalışan həkim onkoloqun olması nəzərə alındı. Səhiyyə nazirinin müvafiq əmri ilə xəstəxananın strukturuna onkoloji şöbə əlavə olundu. Bu gün Quba-Xaçmaz regionunda olan onkoloji xəstələr bizim şöbəyə müraciət edir və kimyəvi müalicələrini burda aparırlar. Şöbəyə bu vaxta qədər olan xəstələrin müraciəti və müalicənin effektivliyi onu göstərir ki, bu şöbənin regionda açılması günün tələbi idi və şöbə özünü doğruldur. Regionda olan xəstələr bura gəlir deyə, müraciət də çoxdur".

Nikaha daxil olanlar müayinədən keçməlidir

Məlumdur ki, Ailə Məcəlləsinə edilən dəyişikliyə əsasən nikaha daxil olmağa hazırlaşan cütlüklər tibbi müayinədən keçməlidir. Bu məqsədlə respublikanın bütün xəstəxanalarında hematoloji kabinetlər nəzdində müayinə kabinetləri yaradılıb. Qusar RMX-da da belə kabinet fəaliyyət göstərir. Kabinetin iş prinsipi ondan ibarətdir ki, nikaha daxil olan şəxslər nikahdan əvvəl mütləq şəkildə müraciət edir, burda qan nümunələri götürülür, ilkin müayinələr aparılır. Qeydiyyatdan keçib ilkin müayinə aparıldıqdan sonra daha dərin müayinələr Elmi-Tədqiqat Hematologiya və Transfuziologiya İnstitutunda aparılır. Ordan gələn qan nümunələrinə əsasən, biz həmin nikaha daxil olan cütlüklərə arayışlar təqdim edirik. Bu arayışlar onların nikaha daxil olmasına əngəl törədə bilmir. Sadəcə, burda müayinələrin aparılmasında məqsəd odur ki, gizlin gedən infeksion xəstəliklər erkən aşkarlansın. 

Eyni zamanda qanın irsi xəstəlikləri vaxtından əvvəl aşkar edilsin ki, gələcəkdə baş verə biləcək qan xəstəliklərinin dünyaya gələcək körpələrdə qarşısı alınsın. Həmin nikaha daxil olan şəxslər məlumatlandırılır, bundan sonra artıq onların öz qərarlarından asılı olur. İlk növbədə həmin şəxslərlə psixoloji profilaktiki söhbətlər aparılır. Bu kabinetdə indiyə qədər nikaha daxil olan şəxslərdən 2 753 cütlük müayinə olunub. Analizlər zamanı böyük əksəriyyət sağlam çıxır, ümumiyyətlə, Qusar rayon əhalisi üçün irsi qan xəstəlikləri xarakterik deyil. Gizlin gedən hepatitlər, sifilislər, digər infeksion xəstəliklərə müəyyən dərəcədə rast gəlinir, amma kütləvi deyil".

Jurnalistlər sol süd vəzisi xərçənginin əməliyyatını izləyib

Analizlərin qəbul laboratoriyasının şöbə müdiri Vüsalə Babaxanova laboratoriyada bütün analizlərin aparıldığını bildirib. Onun sözlərinə görə, xəstəxanada biokimyəvi analizlər üçün aparatlar var, infeksiyalar yoxlanılır: "Hamilə qadınlar, onkoloji şöbə üçün bütün analizlər götürülür, əkmələr edilir. Ayda 300-400 nəfər müraciət edir. Burda hepatitlər də yoxlanılır, amma faiz etibarilə az, 1-2 faiz olur. QİÇS-in analizi zamanı, demək olar ki, bu xəstəlik aşkarlanmır".

Xəstəxananın müşahidə otağında gizlin gedən infeksion xəstəliklərin, xüsusilə vərəm xəstəliyinin erkən aşkarlanması üçün kütləvi tətbiq olunan müayinə metodu həyata keçirilir. Baş həkimin sözlərinə görə, rəqəmsal aparatla burda aparılmış müayinə yaddaşda qalır və müəyyən müddətdən sonra lazım olarsa, onu elektron daşıyıcılarla istədikləri yerə göndərə bilirlər.

Qəbul otağında ilkin tibbi yardıma ehtiyac olanlara köməklik göstərilir və eyni zamanda stasionar xəstələrin çeşidlənməsi bu şöbədən aparılır. Təcili tibbi yardım kabinetində tibb bacısı 24 saat fəaliyyət göstərir, çağırışlar qəbul olunur və qeydiyyatlar aparılır. Tibb bacısı Nərminə Ağayeva bildirib ki, ay ərzində adətən temperatur, təzyiq, ürək xəstələri üçün təxminən 300-400 çağırış olur.
Qusar Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında əməliyyat bloku da yaradılıb. Mediatur zamanı jurnalistlər sol süd vəzi xərçənginin əməliyyatını da izləyiblər.

Jurnalistlərə hərtərəfli məlumatlar verilib

Xəstəxananın 30 çarpayılıq doğum şöbəsi 24 saat işləyir. Şöbə haqqında məlumat verən baş həkim Mübariz Zeynalov bildirib ki, xəstəxana ən müasir standartlara cavab verən mərkəzləşdirilmiş sistemlərə malikdir: "Eyni zamanda burda işıq, su təminatı ən yüksək səviyyədə qurulub. Alternativ enerji mənbəyi olaraq xəstəxanada generator quraşdırılıb. May ayının 25-26-da hava şəraiti kəskin dəyişildi və Qusar şəhəri uzun müddətli elektrik enerjisiz qaldı. Xəstəxanada alternativ enerji mənbəyindən istifadə olundu ki, həmin gün bizim xəstəxanada müxtəlif tibbi prosedurlar, müayinələr, müalicələr, əməliyyat və doğum prosesi davam elədi. Xəstəxanaya 4 qadın daxil oldu, onların doğuşu və qeysəriyyə əməliyyatı icra olundu. Ay ərzində xəstəxanada təxminən 90-120 doğuş icra olunur ki, bunların da 10-15-i qeysəriyyə əməliyyatı olur. Bu günə kimi xəstəxanada ana ölümü hadisəsi olmayıb".

Baş həkim bildirib ki, doğuşa yardım göstərən tibb məntəqələri 3 səviyyəyə bölünüblər: "Qusar Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının doğuşa yardım şöbəsində fizioloji hamiləliyi olan doğuşlar icra olunur. Əgər qadın məsləhətxanasında hər hansı fəsadlı hamiləliyi olan qadın qeydiyyata götürülsə, o zaman həmin qadınları ixtisasa uyğun tibb müəssisələrinə və yaxud da Quba Regional Perinatal Mərkəzinə köçürürük. Həmin qadınlara 3-cü səviyyəli doğuşa yardım xidmət müəssisələrində yardım göstərilir".
Qusar Rayon Mərkəzi Xəstəxanası APM Qadın Məsləhətxanasının müdiri Təranə Şinğarova isə deyib ki, yanvar ayından bu günə qədər 727 hamilə qadın qeydiyyatdadır: "Qusar rayonu üzrə yanvar ayında 66 təbii doğuş, 12 qeysəriyyə, fevralda 52 təbii doğuş, 9 qeysəriyyə, martda 62 təbii doğuş, 9 qeysəriyyə, apreldə 59 təbii doğuş, 9 qeysəriyyə, mayda 80 təbii doğuş, 10 qeysəriyyə əməliyyatı olub".
Mediatur yeni doğulmuş körpələrə doğum haqqında şəhadətnamələrin verilməsi prosesi ilə başa çatıb.

«Bu iş günlük yox, davamlı olmalıdır»

Əməkdar jurnalist, Mətbuat Şurası İdarə Heyətinin üzvü Azər Həsrət mediatur barədə fikirlərini «Şərq»lə bölüşdü:

- Bu cür mediaturların təşkili dövlət qurumlarının fəaliyyətinin şəffaflığı üçün çox müsbət haldır və bunu təqdir etmək lazımdır. Çünki jurnalistlər dövlət qurumlarının qapalılığından şikayətlənir, lazım olan informasiyanın verilməməsindən, yaxud da gec verilməsindən narazılıq edirlər. Düzdür, mediatur təşkil edən Səhiyyə Nazirliyinin mətbuat xidməti barədə bu fikirləri söyləmək olmaz. Pərviz Abubəkirov bizdən biri olduğu üçün media ilə əlaqələri də düzgün qurmağı bacarır. Amma bir sıra dövlət qurumları var ki, mətbuat xidmətləri media ilə işləmir və hətta bunun fərqinə belə varmırlar, yanlış fəaliyyətlərini doğru bilirlər. Mediaturların təşkili əlbəttə, işin yaxşı tərəfidir. Jurnalist birbaşa özü iştirak edir, görür, yazır və yayır. Bir var, paytaxtda, hansısa media quruluşunun ofisində əyləşirsən və regiondan xəbər əldə etməyə çalışırsan, bir də var, özün birbaşa hadisənin içindəsən, reallığı görürsən və gördüklərini yazırsan, sənə deyiləni yox. Bu mənada mediaturların təşkili şübhəsiz müsbətdir. Amma bu, tam çıxış yolu deyil. Mediatur bir gün təşkil olundu, jurnalist getdi, gördü, yazdı. Bununla işi bitmiş hesab etmək olmaz. 

Mediaturun təşkili məsələnin tam həlli sayıla bilməz. Dövlət qurumları öz fəaliyyətlərini tam şəffaf qurmaladırlar. Elə şərait yaratmalıdırlar ki, şəffaflıq təmin edilsin. Elə dövlət qurumları var, mətbuat xidməti, ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin nə rəhbərini, nə də əməkdaşını jurnalist ha çalışsa da, tapa bilmir. Və yaxud, mətbuat xidmətinə ünvanlanan suallar cavabsız qalır, ya da suala uyğun gəlməyən, cavab sayılmayacaq cavablar verirlər. Ən asan «yol» da budur: «bizdə belə məlumat yoxdur». Jurnalist məlumat əldə etmək üçün müraciət edibsə, ona «bizdə məlumat yoxdur» demək, yumşaq ifadə etsəm, jurnalisti başdan eləməkdi. Ona görə də dövlət qurumları, idarə və müəssisələr media ilə iş prinsiplərini bilməli və bu qaydalara riayət etməlidirlər. Əsas budur ki, mediaturlardan sonra da həmin dövlət qurumları ilə medianın əlaqələri kəsilməsin. Dövlət qurumları sonrakı fəaliyyətlərində də jurnalistlərlə sıx əməkdaşlıq etsinlər. Əlaqələr dağılmasın, pozulmasın.

«Mən də mediaturlara maraqlı olmuşam»

A.Həsrət bildirdi ki, mediaturların təşkili jurnalistlərin peşəkarlığı baxımından da əhəmiyyətlidir:

- Əlbəttə, mediaturların təşkili və jurnalistlərin də bu turlara qatılması təcrübə toplamaq baxımından əla fürsətdir. Mən özüm də bu tip mediaturlara həmişə maraqlı olmuşam. Çünki belə mediaturlar vasitəsilə jurnalistlər əlavə təcrübə qazanırlar. Dövlət qurumlarına jurnalist səfərlərinin təşkili həm media üçün, həm də dövlət qurumları üçün xeyirlidir. Amma onu da deyim ki, jurnalist peşəkarlığının artırılmasında biz yalnız dövlət qurumlarına bel bağlamamalıyıq. Mətbuat Şurası da jurnalist peşəkarlığının artırılmasına rəvac verməlidir. Ən əsası bu cür mediaturlar bir günlük deyil, davamlı təşkil edilməli və nisbətən qapalı dövlət qurumları ilə medianın sıx əlaqələrinin təmin edilməsinə çalışılmalıdır.

Məlahət Rzayeva

Paylaş

Bizi Facebookda izləyin
menu
menu