Sosial media platformları yalnız paylaşdıqlarımızı deyil, paylaşmadığımız hərəkətləri də izləyir: hansı videolara baxdığımız, hansı paylaşımlarda dayanıb oxuduğumuz və nəyi səssizləşdirdiyimiz də önəmlidir.
Sherg.az mütəxəssislərin fikirlərinə istinadən xəbər verir ki, bu rəqəmsal izlər sayəsində platformalar maraqlarımızı, ruh halımızı və gündəlik vərdişlərimizi proqnozlaşdıra bilir.
Alqoritmlər necə işləyir?
Məqsəd istifadəçini platformada daha uzun müddət saxlamaqdır. Bəyənmə, paylaşım və şərh kimi göstəricilərlə yanaşı, baxış müddəti, təkrar izləmə və sürüşdürmə sürəti də nəzərə alınır. Milyonlarla istifadəçinin davranışını müqayisə edən sistem, fərdi məzmun tövsiyələri yaradır.
“Məsum” tövsiyələrin arxasında nə var?
Əyləncəli görünən tövsiyələr zamanla istifadəçini təkrar edən fikirlər və həyat tərzləri ilə əhatə edərək “echo chamber” yaradır. Bu yalnız əyləncə deyil, siyasət, istehlak vərdişləri və dünya görüşünü də təsir edə bilər.
Bizi bizdən yaxşı tanıyırlar?
Ekspertlər bildirir ki, alqoritmlər insanı “anlamır”, amma davranışlarını çox dəqiq proqnozlaşdıra bilir. Bir paylaşımla emosional bağ qurmaq, “məni izah edir” hissi, statistik uyğunluğun nəticəsidir. Alqoritmlər empatiya göstərmir, fikri oxuyur.
Rəqəmsal fərqindəlik önəmlidir
Sosial mediada şüurlu istifadəçi olmaq təsiri tam aradan qaldırmasa da azalda bilər. Fərqli hesabları izləmək, lazımsız qarşılıqlı əlaqələrdən qaçmaq və təqdim olunan axını sorğulamaq, rəqəmsal azadlığın ilk addımlarıdır. Əks halda, seçim etdiyimizi zənn edərkən, əslində seçilən tərəf ola bilərik.
