Bizim əlifbamız son 100 ildə 4 dəfə dəyişilib
Buna görə də oxucu nəsilləri arasında istər-istəməz qırıqlıq baş verib
Azərbaycanda oxu mədəniyyətinin formalaşması və inkişafı mövzusu aktuallığını qorumaqdadır. Cəmiyyətin mədəni səviyyəsinin, intellektual potensialının və maariflənmə dərəcəsinin göstəricilərindən biri olan kitab oxuma vərdişi hər zaman diqqət mərkəzində olub.
“World Population Review”-nun apardığı son araşdırmaya görə, dünyada ən çox kitab oxuyan ölkələrin siyahısına ABŞ başçılıq edir. İlk onluqda ABŞ, Hindistan, Böyük Britaniya, Fransa, İtaliya, Rusiya, Avstraliya, İspaniya, Niderland və İsveçrə qərarlaşıb. Cənubi Qafqaz ölkələri arasında Gürcüstan 62-ci, Ermənistan 63-cü, Azərbaycan isə 82-ci yerdədir. Digər qonşu ölkələrdən İran 21-ci, Türkiyə isə 29-cu pillədə qərarlaşıb. Siyahının sonunda isə Əfqanıstan, Bruney, Pakistan, Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri kimi ölkələr yer alıb.
Bu nəticələr göstərir ki, oxu mədəniyyətinin səviyyəsi regiondan regiona fərqlənir və müxtəlif tarixi, mədəni, sosial amillərlə müəyyən olunur.
“Qanun” Nəşrlər Evinin rəhbəri Şahbaz Xuduoğlu Sherg.az-a açıqlamasında əvvəlki dövrlərdə də bu vəziyyətin müşahidə edildiyini söyləyib:
"Bunun obyektiv səbəbləri var. Birincisi, gürcü, erməni əlifbaları min ildən çox tarixdə dəyişmədən qalıb. Onların öz əlifbalarında oxumaq vərdişi və mədəniyyəti var. Lakin bizim əlifbamız son 100 ildə 4 dəfə dəyişilib. Ərəbdən latına, latından kirilə və yenidən kirildən latına keçmişik. Buna görə də oxucu nəsilləri arasında istər-istəməz qırıqlıq baş verib".
Ekspert məsələnin subyektiv tərəfinin isə Şərq cəmiyyətlərində nisbətən kitab oxucusunun azlığı ilə əlaqədar olduğunu bildirib:
"Ümumilikdə Ərəb dünyasında, Türkiyədə son illər oxu surətlənib, oxucuların sayı artıb. Həmçinin əvvəlki illərə nəzərən İran və Azərbaycanda da artım müşahidə olunur. Azərbaycanda dinamik oxucu çevrəsi də var. Nəşriyyatların, kitab çeşidlərinin sayı artıb. Biz bu sahədə pessimist deyilik".
Banuçiçək Kalbalıyeva
