İrəvanda “Yuventus” futbol akademiyasının açılması futbolun artıq yalnız idman deyil, həm də ölkələrin beynəlxalq imkanlarını genişləndirən mühüm platformaya çevrildiyini göstərir. Ermənistan hökumətinin bu layihəyə yanaşması da təsadüfi deyil. Məqsəd dünya futbolunun aparıcı məktəblərindən birini ölkəyə gətirməklə uşaq futbolunu inkişaf etdirmək və beynəlxalq təcrübədən yararlanmaqdır.
Amma bu xəbər Azərbaycanda başqa bir sualı da gündəmə gətirir:
Bəs dünya futbolunun nəhəng klublarının akademiyaları niyə Azərbaycanda daha geniş və davamlı şəkildə fəaliyyət göstərməsin?
Əslində Azərbaycan bu baxımdan sıfırdan başlamalı deyil.
Maraqlıdır ki, “Yuventus”un özü artıq 2016-cı ildə Bakıya gəlmişdi. Həmin il klub Bakıda J-Academy-nin yaradılacağını elan etmiş, layihənin “Inter Arena”da fəaliyyət göstərməsi və Azərbaycanda uşaq futbolunun inkişafına, futbol infrastrukturunun yaxşılaşdırılmasına xidmət etməsi nəzərdə tutulmuşdu. Bundan əvvəl isə “Yuventus” Bakıda 5-17 yaşlı uşaqlar üçün futbol düşərgəsi təşkil etmişdi.
Yəni bu ideya Azərbaycan üçün yeni deyil.
Əksinə, Azərbaycan vaxtilə dünya futbolunun aparıcı klublarından birinin akademiyasına ev sahibliyi etmək istiqamətində artıq addım atıb.
Sonrakı illərdə “Real Madrid” də Azərbaycanda öz futbol metodologiyasını təqdim edən layihələr həyata keçirib. “Real Madrid Foundation”ın rəsmi məlumatına görə, 2023-cü ildə Bakıda ilk futbol təhsil kliniki keçirilib və 145 uşaq iştirak edib. Daha sonra layihə davam etdirilib. 2026-cı ildə isə Azərbaycan nümayəndələri “Real Madrid Foundation World Challenge” proqramında iştirak edən ölkələr sırasında olub.
Daha bir mühüm məqam isə “Barselona” ilə bağlıdır.
2025-ci il martın 1-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin “Barselona” klubunun prezidenti Xuan Laporta ilə görüşündə Azərbaycanda “Barselona” futbol akademiyasının yaradılması ilə bağlı sənədin imzalanacağı bildirilib. Görüşdə akademiyanın gələcək fəaliyyəti və uşaq futbolunun inkişafı məsələləri də müzakirə olunub.
Deməli, məsələ “Azərbaycanda niyə dünya klublarının akademiyaları yoxdur?” sualından daha genişdir.
Əsas məsələ budur:
Niyə Azərbaycan bu cür layihələri daha sistemli, uzunmüddətli və regional səviyyəyə çıxarmasın?
Çünki Azərbaycanın bunun üçün bir sıra üstünlükləri var.
Ölkədə beynəlxalq səviyyəli idman infrastrukturu formalaşıb. Bakı böyük beynəlxalq yarışlara və yüksək səviyyəli futbol oyunlarına ev sahibliyi edib. Yerli futbolun da artıq beynəlxalq təcrübəsi var. “Qarabağ” və “Sabah” kimi klubların Avropa arenasında çıxışları Azərbaycan futbolunun potensialını göstərir.
Belə bir mühitdə “Yuventus”, “Real Madrid”, “Barselona”, “Bayern”, “Milan”, “Arsenal” və digər dünya brendlərinin rəsmi akademiyalarının Bakıda fəaliyyət göstərməsi Azərbaycan futboluna əlavə imkanlar yarada bilər.
Burada söhbət sadəcə uşaqların məşq etməsindən getmir.
Dünya səviyyəli akademiya özündə məşq metodologiyası, məşqçi hazırlığı, seleksiya sistemi, beynəlxalq əlaqələr və istedadlı futbolçuların daha böyük futbol məktəblərinə çıxış imkanlarını birləşdirir.
Məsələn, “Yuventus”un beynəlxalq akademiya modelində uşaqlar klubun metodologiyasına uyğun hazırlanır və müxtəlif ölkələrdə fəaliyyət göstərən akademiyalar vahid sistem daxilində əlaqələndirilir.
Bu model Azərbaycanda daha böyük miqyasda tətbiq olunsa, Bakının təkcə futbol oynanan şəhər deyil, regionun futbol təhsili mərkəzlərindən birinə çevrilməsi üçün imkan yarana bilər.
Burada Azərbaycan üçün başqa bir üstünlük də var.
Ölkədə artıq özünün beynəlxalq səviyyədə tanınan futbol klubları mövcuddur. “Qarabağ” və “Sabah”ın inkişaf edən akademiyaları ilə dünyanın aparıcı futbol məktəbləri arasında əməkdaşlıq qurulması da mümkün modeldir.
Beləliklə, xarici akademiyanın Azərbaycana gəlməsi yerli futbol məktəbinin əvəzlənməsi yox, əksinə, yerli və beynəlxalq təcrübənin birləşdirilməsi kimi nəzərdən keçirilə bilər.
Ən əsası isə bu layihələrin yalnız Bakıda bir neçə günlük futbol düşərgəsi formatında qalmaması vacibdir.
Daimi akademiya, uzunmüddətli proqram, yerli məşqçilərin hazırlanması, regionlardan istedadların seçilməsi və uşaqların beynəlxalq turnirlərə çıxış imkanlarının yaradılması daha geniş nəticələr verə bilər.
İrəvanda “Yuventus” akademiyasının açılması bu baxımdan Azərbaycanda da müzakirə edilməli bir modeli yenidən gündəmə gətirir.
Çünki Azərbaycan artıq bunun mümkün olduğunu görüb.
Yuventus Bakıya gəlib. Real Madrid Bakıda işləyib. Barselona ilə akademiya məsələsi rəsmi səviyyədə müzakirə olunub.
İndi əsas məsələ bu təcrübəni davamlı və daha böyük layihələrə çevirməkdir.
Bəlkə də sualı belə qoymaq lazımdır:
Dünya futbolunun nəhəngləri üçün Bakı niyə yalnız oyun keçirdikləri şəhər olsun? Niyə həm də onların akademiyalarının yerləşdiyi futbol mərkəzinə çevrilməsin?
Bu, həm Azərbaycan uşaqlarının dünya futbol məktəblərinə daha yaxın çıxışı, həm yerli məşqçilərin təcrübəsinin artırılması, həm də ölkənin beynəlxalq idman nüfuzunun genişlənməsi baxımından yeni imkanlar yarada bilər.
