Bu günə qədər qənaətlərimiz yanlış olub. Tədqiqatlar göstərir ki, yalan danışanları gözlərlə deyil, əslində əllərlə yaxalamaq olur .
"Sherg.az "Cumhuriyet.com.tr"yə istinadən xəbər verir ki, yalançıların videolarını təhlil edən təhqiqat komandası yalan danışmaqla göz hərəkətləri arasında heç bir əlaqə tapmayıb. Tez-tez ən ifadəsiz yalançının belə bilmədən göz hərəkəti ilə özünə xəyanət edəcəyi iddia edilirdi. Lakin yeni araşdırmalar göstərir ki, heç bir yalançının üzə çıxarmaqdan qaça bilməyəcəyi "yalançı gözlər" əslində mifdir. Professor Riçard Uayzmanın apardığı araşdırmaya görə , şifahi tərəddüdlər və həddindən artıq əl hərəkətləri insanın yalan danışmasına dair daha yaxşı bələdçi ola bilər. Bir çox psixoloqlar inanırlar ki, insanlar sağ tərəfə baxanda yalan danışırlar. Digər tərəfdən sola baxmağın dürüstlük nümayiş etdirdiyini deyirlər. Ancaq gözlərin yalanı həqiqətən aşkar edib-etmədiyini sınayan professor Wiseman və araşdırma qrupuna görə, ekspertlər yanılır. Yalan danışmaq və göz hərəkətləri arasında iddia edilən əlaqə psixoloji üsullardan istifadə edərək insanların həyatını yaxşılaşdıran neyrolinqvistik proqramlaşdırmanın (NLP) əsas elementidir.Linqvistik proqramlaşdırmaya görə insanlar sol tərəflərinə baxdıqda "yadda qalan" yaddaş kimi tanınan şeyi təsəvvür edirlər. Məhz buna görə də yalançılar reallığı öz nöqteyi-nəzərindən qurarkən sağa baxmağa meyllidirlər. İdeya könüllülərinin həqiqət və yalan danışarkən göz hərəkətləri lentə alaraq yoxlanılıb. Daha sonra ikinci qrup könüllülərdən filmləri izləmələri və göz hərəkətlərinə baxaraq yalanları aşkar etməyə çalışmaları istənilib . Birinci araşdırmanın nəticələri yalan danışmaqla göz hərəkətləri arasında heç bir əlaqə olmadığını, ikinci araşdırma isə NLP ilə məşğul olanların iddialarının təsvir edilməsinin insanların yalan aşkar etmə bacarıqlarını inkişaf etdirmədiyini göstərdi.Analizləri də əhatə edən təqib araşdırması aparıldı. Mühüm mətbuat konfranslarının videolarına baxıldı.Məlum oldu ki, bəziləri doğru danışır, bəziləri isə yalan deyir. Yalan danışmaq və göz hərəkətləri arasında hər hansı əlaqə olduğuna dair heç bir dəlil yox idi.Tədqiqatın həmmüəllifi Dr. Caroline Watt dedi: "İctimaiyyətin əksəriyyəti müəyyən göz hərəkətlərinin yalana işarə etdiyinə inanır və bu fikir hətta təşkilati təlim kurslarında öyrədilir. Bizim araşdırmalarımız bu fikrə heç bir əsas vermir və belə yanaşmadan imtina etməyin vaxtı olduğunu düşünürük".
