Məşhur amerikalı akademik professor Uilyam Enqdal, İsrailin İrana qarşı cavab əməliyyatından sonra bölgədə böyük müharibənin başlanması ilə bağlı narahatlıqları artıran gərginliyi "Haber Global" üçün dəyərləndirib. Enqdalın sözlərinə görə, atəşkəs danışıqları ABŞ seçkilərindən sonra başlayacaq, lakin zaman keçdikcə proses yeni “ABŞ-Çin döyüş meydanına” çevriləcək.
Tehranın ballistik raket hücumlarına cavab olaraq İsrailin hava zərbələri zamanı İrandakı 20 hərbi obyekt vurulub. İsrail ordusundan verilən açıqlamada "Tövbə günləri" adlı əməliyyatda 100-dən çox döyüş təyyarəsinin iştirak etdiyi də bildirilib.
Sherg.az xəbər verir ki, ABŞ-ın məşhur politoloqu, professor Uilyam Enqdal, İsrailin İrana qarşı ən böyük hava hücumu olaraq qeydə alınan əməliyyatı "Haber Global" üçün dəyərləndirib. ABŞ-də prezident seçkilərindən sonra atəşkəslə başlayacaq normallaşma prosesinin olacağını bildirən professor Enqdala görə, İranın yanında vasitəçi qismində ABŞ, İsrail və Çin çıxış edəcək. ABŞ və Çinin regionun iki nəhəng maliyyə gücü olduğunu deyən Enqdal, münaqişə tərəflərinin sıradan çıxacağını və bölgədə ABŞ ilə Çin arasında yeni diplomatik mübarizənin başlaya biləcəyini də iddia edib. Olduqca təəccüblü müşahidələr aparan məşhur politoloqun şərhini təqdim edirik:
Professor Uilyam Enqdalın fikrincə, Yaxın Şərqdə mümkün sülh prosesi tezliklə ABŞ və Çin arasında diplomatik mübarizənin yeni sahəsinə çevrilə bilər.
“Məncə, bu əməliyyatın nəticələri arasında yalnız bir vacib məqam var, o da İsrail və İranın ABŞ seçkilərindən sonra tək qalmasıdır. Önümüzdəki aylarda həm Rusiya-Ukrayna müharibəsində, həm də Çinin topdan və gizli saxladığı Sakit okean regionunda gərginliyin pik həddə çatacağı açıq şəkildə görünür. Rusiya və Çin möhtəşəm hərbi strategiyalarını həyata keçirmək üçün noyabrın 5-nə keçən gecənin (ABŞ prezident seçkiləri) nəticələrini gözləyirlər. Bu iki məqam seçkilərdən sonra ABŞ-ın yeni prezidentinin əsas narahatçılığı olacaq. ABŞ-ın təhlükəsizlik fokusunda dəyişikliyə görə, İsrail əksər hərəkətlərində tək qalacaq. Bu bərabərliyin digər tərəfində olan Rusiya və Çin öz coğrafiyalarına və əsas strategiyalarına qayıdacaqları üçün İran bütün Yaxın Şərqdə dolayı və ya birbaşa fəaliyyətlərində tək qalacaq. Düşünürəm ki, seçkilərdən sonra ABŞ-ın təzyiqi altında atəşkəs və status-kvonun bərpası üçün intensiv səylər göstəriləcək”.
"Əlbəttə, bu səylər artıq tez yekunlaşmaq üçün sərhədi keçib. İsrail strateji baxımdan yekunlaşmaq ehtimalı az olan antiterror müharibəsi apararkən, İran həm ölkə daxilində, həm də xaricində nüfuzunu qorumaq üçün gərginliyi saxlamaq istəyəcək. Bu səbəbdən də hər iki ölkəni uzun müddət normala dönmə dövrü gözləyir. Münaqişələrdən sonra vəziyyətlə bağlı dəqiq qərarlar verə bilən İsrail yeni daxili gərginlik nöqtəsi olaraq Qəzza problemi ilə qala bilər”.
Amerikalı ekspert iddia edir ki, Çin ilk dəfə olaraq Yaxın Şərqdə qlobal oyunçu kimi öz təsirini göstərməyə hazırlaşır:
“Münaqişənin atəşkəslə dayandırılması prosesin qalan hissəsində Rusiya və Çinin regionda olması deməkdir. Hər iki ölkə bu fürsətdən istifadə edərək qlobal arenada özünü göstərmək, ya tərəfini göstərmək, ya da açıq şəkildə açıqlanmayan Tehrana verilən hərbi və maliyyə dəstəyi müqabilində özünü qlobal müstəvidə göstərə bilər. Xüsusilə Çin bütün Yaxın Şərqdə ABŞ-ın əsas maliyyə rəqibinə çevrildiyindən, öz maraqlarını qorumaq üçün prosesin gedişinə böyük təsir göstərəcək. Bu müddət ərzində dünya ilk dəfə olaraq Çinin fəal qlobal oyunçu kimi beynəlxalq siyasi səhnəyə təsirinin şahidi olacaq. Bu baxımdan, İsrail-İran gərginliyinin başa çatması ABŞ və Çin arasında yeni rəqabət sahəsi kimi diqqətəlayiq məqam ola bilər”.
