Bu gün – 6 sentyabr Dünya Kitab Oxuma Günüdür. Kitab insanın dünyagörüşünü genişləndirən, düşüncəsini formalaşdıran və yeni biliklərə yol açan ən mühüm vasitələrdən biridir. Rəqəmsal texnologiyaların həyatımızda böyük yer tutduğu bir dövrdə mütaliəyə marağın qorunması və kitab oxuma vərdişinin təşviqi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Dünya Kitab Oxuma Günü də insanları kitabın yaratdığı zəngin mənəvi aləmə qayıtmağa, mütaliənin əhəmiyyətini bir daha xatırlamağa çağırır.
Təhsil eksperti Vüqar Məmmədov Sherg.az-a açıqlamasında Dünya Kitab Oxuma Gününün uşaqlarda və yeniyetmələrdə mütaliəyə sevgi yaratmaq, bu prosesi gündəlik həyatın bir parçasına çevirmək üçün ideal bir fürsət olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, uşaqlarda bu vərdişin formalaşdırılmasının ən təməl yolu isə fərdi nümunə olmaqdan keçir:
" Uşaqlar valideynlərinin sözlərindən çox, əməllərini təkrarlamağa meyillidirlər. Əgər evdə valideyn boş vaxtını mütəmadi olaraq telefonda keçirirsə, uşaqdan kitab oxumağı tələb etmək əksər hallarda nəticəsiz qalır. Bu səbəbdən, ailə daxilində kitab oxumaq sıradan bir gündəlik məşğuliyyət kimi görünməli, böyüklər özləri də nizamlı şəkildə mütaliə edərək övladları üçün canlı rol modelinə çevrilməlidirlər. Kitabın uşaq üçün əlçatan və cəlbedici bir fiziki mühitdə olması vərdişin yaranmasını sürətləndirən əsas amillərdəndir. Evdə kiçik də olsa rəngarəng, uşağın boyuna uyğun və rahat baxa biləcəyi bir kitab rəfinin ayrılması ona şəxsi məkan duyğusu aşılayır. Məhz bu əlamətdar gün çərçivəsində kitab mağazalarına və ya kitabxanalara edilən ailəvi gəzintilər mütaliəni cansıxıcı bir ev tapşırığından çıxararaq əyləncəli bir kəşf prosesinə çevirə bilər. Bu mühit uşağın kitabı sadəcə məktəb ləvazimatı kimi deyil, şəxsi dünyasının və maraq dairəsinin ayrılmaz bir hissəsi kimi qəbul etməsinə kömək edir".
Ekspert qeyd edib ki, yeniyetmələri mütaliəyə cəlb etməyin ən kritik mərhələsi onlara oxuduqları materialı sərbəst seçmək hüququnun verilməsidir:
" Valideynlər çox vaxt öz gəncliklərində oxuduqları klassik əsərləri övladlarına məcbur edirlər, lakin bu, əks effekt yaradaraq kitablardan uzaqlaşmaya səbəb olur. Gənclərin komiks, fantastika, qrafik roman və ya detektiv janrlarına olan marağına hörmətlə yanaşmaq lazımdır. Əsas məqsəd dərhal mürəkkəb fəlsəfi əsərlərin oxunması deyil, oxuma vərdişinin mexaniki olaraq formalaşmasıdır; zaman keçdikcə onların zövqü onsuz da daha dərin ədəbiyyata doğru təkamül edəcək. Mütaliənin gündəlik həyat tərzinə çevrilməsi üçün gün ərzində xüsusi "ekransız oxu vaxtı"nın təyin edilməsi olduqca faydalıdır. Bu, yuxudan əvvəlki 15-20 dəqiqə və ya həftəsonu dincəlmə saatları ola bilər. Belə anlarda televizor, planşet və smartfonlar kənara qoyulmalı, diqqəti yayındıran bütün rəqəmsal faktorlar minimuma endirilməlidir. Davamlılıq burada əsas şərtdir; hər gün az da olsa eyni saatda kitab oxumaq qısa müddətdə beyində bu fəaliyyəti vərdiş kimi qeydiyyata alır və bir müddət sonra uşaq özü həmin vaxt gəldikdə kitabı axtarmağa başlayır. Nəhayət, oxunan kitablar haqqında səmimi müzakirələr aparmaq uşağın həm tənqidi təfəkkürünü inkişaf etdirir, həm də mütaliəni sosial bir fəaliyyətə çevirir. Onlara "Kitabda nə baş verdi?" kimi imtahan sualları vermək əvəzinə, "Sən baş qəhrəmanın yerində olsaydın, nə edərdin?" kimi yaradıcı suallarla müraciət etmək fərdi düşüncəni stimullaşdırır. Beynəlxalq Kitab Oxuma Günü fonunda həyata keçirilən bütün bu kiçik, lakin davamlı addımlar oxumağı passiv məlumat qəbulu prosesindən çıxararaq fəal, canlı və paylaşıla bilən bir həyat təcrübəsinə çevirir".
