Sərxan Carçı: “Fərrux yüksəliyinin nəzarətə götürülməsi olayından sonra durum fərqli oldu”
Tural İrfan: “Orada bir neçə kənd anklav şəraitində olduğuna görə birbaşa azad edilməsi uzun prosesdir. Sanki Qarabağ məsələsinin kiçik formasıdır”
2020-ci ilin noyabrın 10-da Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan rəhbərlərinin birgə bəyanatı ilə Qarabağ müharibəsi başa çatıb. Üçtərəfli razılaşmanın 2-ci bəndinə əsasən, Qazax rayonunun işğal edilmiş 7 kəndi də Azərbaycana geri verilməlidir. Azərbaycana qaytarılacaq 7 kənd Sofulu, Barxudarlı, Bağanis Ayrım, Qızıl Hacılı, Yuxarı Əskipara, Aşağı Əskipara və Xeyrimli kəndləridir. Azad ediləcək kəndlərin 3-ü Azərbaycanın Ermənistandakı eksklavıdır. Bu eksklavlar Sofulu, Barxudarlı və Yuxarı Əskipara kəndləridir. Məlum sənədin qəbulundan xeyli müddət keçsə də, Qazaxın adıçəkilən kəndlərinin qaytarılması prosesi hələ ki baş tutmayıb.
Məsələ ilə bağlı "Sherg.az"a danışan əslən Qazaxdan olan araşdırmaçı jurnalist Sərxan Carçı bildirib ki, bu barədə müxtəlif şayiələr yayılır:
"Həmin ərazilərdə çox yaşayış yox idi. Fərrux yüksəliyinin nəzarətə götürülməsi olayından sonra durum fərqli oldu. Hər halda Qarabağda canlanma var, yəqin, bu canlanma Qazaxa da yansıyar. Anlaşmaya əsasən Qazaxın 7 kəndi qaytarılmalıdır”.
Milli Cəbhə Partiyasının sədr müavini, jurnalist Tural İrfanın sözlərinə görə, 10 noyabr bəyannaməsinin müddəalarına uyğun olaraq Ağdamla bərabər Qazaxın 7 kəndi də qaytarılmalı idi. Sadəcə ermənilər həmin ərəfədə müəyyən problemlər yaratdılar:
"Müddəada göstərilən Qazaxın kəndləri ikinci planda qaldı. Çünki əsas diqqət Qarabağa yönəlmişdi. Qazaxın kəndləri diqqətdən kənarda qalmayıb, lakin ləngimələr var. Orada bir neçə kənd anklav şəraitində olduğuna görə birbaşa azad edilməsi uzun prosesdir. Sanki Qarabağ məsələsinin kiçik formasıdır. Kəndlərindəki ermənilər də torpaqların onlara məxsus olmadığını bilirlər. Qazaxın kəndlərinə ermənilərin torpaq iddiası olmayıb. Sadəcə strateji yüksəliyinə görə götürüblər. Gedişat məsələnin 1-2 günün içində də həllini tap biləcəyini göstərir. Lakin sülhməramlıların həmin ərazilərdə yerləşdirilməsinin gündəmə gəlmə ehtimalı mövcuddur. Kəndlərin bir neçəsi anklav şəraitindədir, Ermənistan sərhədindən keçmək lazım gəlir. Əsas təhlükəsizlik məsələsidir. Azad etməyə qalsa, bir neçə günə həllini tapması mümkündür. Prezident İlham Əliyev Ermənistana sülh təklif etdi. Sülhün şərtlərindən biri sərhədlərin müəyyənləşməsidir. Məncə, bu səbəbdən Qazaxın kəndləri məsələsi aktuallaşmır. Bir var kəndbəkənd azadlığına qovuşsun, biri də var ki, Ermənistan sülh müqaviləsini imzalayaraq şərtsiz ərazilərdən geri çəkilsin”.
