Azərbaycan manatının növbəti dəfə ucuzlaşması və bunun fonunda dolların bahalaşması ölkədə qiymət artımını qaçılmaz etdi. Bahalaşma isə özünü daha çox elektrotexnika mallarında büruzə verdi. Hətta elektrotexnika məhsullarının satışı ilə məşğul olan bəzi mağazalar və iri ticarət mərkəzləri bir müddət qapılarını bağladılar. Hazırda isə həmin mağazalar yeni qiymətlərlə satışa başlayıb.
Bəzi mağazalar bunu etiraf etməsə də, apardığımız müşahidələr faktı təsdiqləyir. Belə ki, telefon və planşetlər, eləcə də digər elektrotexnika mallarının qiymətində 100-500 manat arasında artım var. Məsələn, ikinci devalvasiyadan əvvəl "Computex” şirkətinin 649 manata satışa çıxardığı "HTC One A9” smartfonu bu gün 960 manatdır. "iPhone 6S 16 GB Silver” smartfonu 1049 manat idisə, indi 1552 manatdır. "Apple” siçan 149,99 manata təklif edilirdisə, hazırda 221, 99 manat olub. "Apple”in planşet-kompüteri "iPad” 999,99 manat idisə, bu gün 1479,99 manata satışa çıxarılıb. "Bakuelektronics” mağazasında da qiymətlər dəyişib. 599 manata satılan "Samsung T705 16 GB” (ağ) markalı planşet 699 manata, "Samsung T805 16 GB” (ağ) markalı planşet 649 manatdan 799 manata qalxıb. Bundan başqa, ötən il 25 manata satılan qızdırıcı cihaz ikinci devalvasiyadan sonra 40 manata qalxıb.
Məsələni şərh edən tanınmış iqtisadçı Natiq Cəfərli "Şərq”ə söyləyib ki, ölkəmizdə bir il ərzində milli valyuta iki dəfə devalvasiyaya uğrayıbsa və elektrotexnika mallarının hamısı xaricdən gətirilirsə, onun qiymətinin qalxması təbiidir: "Bunun əksini düşünmək belə sadəlövhlük olardı. Çünki ölkədə elektrotexnika məhsulları istehsal olunmur. Hamısı xaricdən gətirilir. Qiymətlərin kəskin şəkildə bahalaşmasını istəmiriksə, iki mühüm addım atılmalıdır. Birincisi, rəqabət mühiti daha da genişlənməlidir. Ölkəyə mal gətirənlərin sayı artırılmalıdır. Rəqabətli mühitin genişlənməsinə çalışılmalıdır. Buna nail olmaq lazımdır. İkincisi isə ölkədə istehsal olunmayan məhsulların gömrük rüsumlarını kifayət qədər aşağı salmaq gərəkdir. Çünki gömrük rüsumları da qiymətin üzərinə gəldikdə daha çox qiymət artımı baş verir. Azərbaycanda telefon və televizor istehsal olunmursa, onlar xaricdən gətirilirsə, ona böyük həcmdə vergi və gömrük rüsumu qoymaq doğru deyil. Gömrük rüsumlarını 5 faiz, ƏDV isə ləğv etməklə qiymətlərin daha aşağı çəkilməsinə və rəqabətlilik mühitinin yaranmasına şərait yarada bilərlər”.
Ekspertin qənaətincə, elektrotexnika mallarının qiyməti getdikcə artacaq: "Çünki bəzi mağazalarda dekabrın 21-dən öncə alınmış məhsullar qalıb. Onlar da satılıb, qurtardıqdan sonra, ölkəyə yeni məhsullar gətiriləcək və artıq onları daha baha qiymətə satacaqlar”.
Ayyət Əhməd
