İnsanlar Marsda yaşasaydı necə görünərdi?




İnsanlıq Marsda koloniya qurmaq üçün son zamanlar işlərinə sürət verib. Elm adamları insanlığın Marsda yaşamağı bacarsa 1000 il içərisində necə bir görüntüyə sahib ola biləcəyini açıqlayıb.

Marsda koloniya qurmaq gələcəkdə insanların həyatda qalmasını təmin etmək üçün ən yaxşı şans ola bilər. Marsın həyat şərtlərinə uyğunlaşmasını təmin etmək üçün, bədənlərimiz tamamilə yeni bir insan növüylə nəticələnəcək şəkildə təkamülləşə bilər. Yeni dünyanın koloniyalaşması söz mövzusu olduğunda, Mars insanlığın ən yaxşı variantı ola bilər. Ancaq bu səfər, Ferdinand Magellan, Yuri Alekseyevic Qaqarin və Neil Armstronq kimi qabaqcıllar üçün keçmişdə olduğu kimi asan olmayacaq. Marsda koloniya fikri hələlik ən çətin mübarizədir. Yadplanetli, digər bir planetdə daha az oksigen, daha zəif cazibə qüvvəsi və daha zərərli radiasiya ilə həyatda qalmağı öyrənmək deyil. Bu həddindən artıq insan bədəni üzərində qalıcı dəyişikliklər əmələ gətirə bilər. Astronavtlar belə, dəyişiklikləri fərq etmək üçün dünyada çox zaman xərcləmənizə gərək olmadığını bilirlər. Aşağı cazibə, fiziki dəyişikliyin bir siyahısını başlada bilər. Keçmiş NASA astronavtı Scott Kelly Beynəlxalq Kosmos Stansiyasında bir il yaşadı. Dünyanın yer cazibəsi olmadan, sıfır cazibə, sümüklərini və əzələlərini zəiflətdi və onurğası arasındakı sahəni genişlətdi. Bu onu 5 sm daha uzun hala gətirdi. Kosmosdakı sıfır cazibə mühiti Marsdan daha çoxdur. Bununla belə, bu dəyişikliklər hələ daha kiçik ölçülərdə reallaşa bilər. Və əgər onları yüzlərlə il və onlarla qurşaqda birləşdirsəniz, nəticələr daha diqqətə çarpan olmasa da, bənzər ola bilər. Təməl olaraq, insanlar Marsın şərtlərinə iki yoldan biriylə uyğunlaşma təmin edəcəklər. İlk bir neçə əsrdə, skeletlərimiz və əzələlərimiz ehtimalla kiçiləcək və yer üzündəki insanların daha qədim versiyaları olacağıq. Kəllələrimizin arxası büzülsə, nevroloji pozuntular da daxil olmaqla, daha qısa həyat müddəti və sağlamlıq komplikasyonlarına gətirib çıxaracaq. Bəzi alimlər əslində yaşıl deyil, turuncu bir dəriyə sahib olacağımızı düşünürlər. Bu dəri rəngi, zərərli UV radiasiyasına qarşı müəyyən bir miqdarda müdafiəni təmin edir. Turuncu rəngli tərəvəz və ya meyvələri böyük miqdarlarda yediyimiz zaman, əslində qan dövranımızdakı və dərimizin altına qoruyucu karoten bərkiməsi alırıq. Qorxmayın, çox kök yemək sizi turuncu etməz. Marsda xərçəngə qarşı da böyük bir müdafiə sistemi ola bilər. Planetin incə atmosferi, dünyaya nisbətlə çox miqdarda UV və digər yüksək enerjili radiasiyaya icazə verir.
Mars səthindəki yüksək radiasiya səviyyələri, hüceyrələrdəki DNT-ni sürətli bir şəkildə dəyişdirəcək. Normalda, homo sapiens kimi bir növün dünya üzərində təkamülləşməsi bir neçə yüz min il müddət çəkə bilər. Ancaq bəzi elm adamları yüksək mutasiya nisbətinin əsrlər içində yeni insan növlərini ortaya çıxara biləcəyini söyləyir. Dünyadan 10 dəfə daha sürətli təkamül söz mövzusudur.
Əgər radiasiya tam olaraq bizi öldürməzsə, həyatda qalan mutasiyalar, sonunda gen hovuzunu növlərə ayıraraq və təbii seçimə icazə verən nəsillər boyunca gedəcək.
Bir gün gələcəkdə Marslı biri dünyalı birinə aşiq olsa, nəticə faciə ilə nəticələnə bilər. Marslılar və dünyalıların immunitet sistemləri tamamilə fərqli olacaq.

Turan