Tramp pozitiv ssenarini hədəfləsə də, reallıq neytral variantın daha ehtimal olunduğunu göstərir
Şotlandiyanın "Neue Zürcher Zeitung" (NZZ) qəzeti ABŞ və İsrailin İrana qarşı müharibəsinin üç mümkün nəticəsini qiymətləndirib: pozitiv, neytral və mənfi ssenari.
Sherg.az xəbər verir ki, analiz, yalnız hərbi nəticələri deyil, həm də geosiyasi və iqtisadi təsirləri əhatə edir.
Pozitiv ssenari: Müharibə tez bitir, gərginlik azalır.
Bu halda İranın yeni rəhbərliyi Körfəz ölkələri ilə barışa bilər, prezident Masud Pezeşkian reformator və müxalifətlərlə əməkdaşlıq edərək rejimi daxildən dəyişdirə bilər. Şərtlər ABŞ və İsrailin raket, PUA və istehsal infrastrukturlarını demək olar ki, tam məhv etməsi və İranın nüvə proqramından rəsmi imtina etməsi ilə bağlıdır. Nəticədə İran Qərblə yaxınlaşacaq, sanksiyalar yumşaldılacaq, lakin silahlanma yarışı davam edəcək.
Neytral ssenari: Müharibə geosiyasi dəyişiklik olmadan bitir.
İran hazırkı rəhbərliklə hakimiyyətini saxlayacaq və xalq bayrağın ətrafında birləşəcək. Hərbi baxımdan bu ssenari pat vəziyyətinə səbəb olur: İran və İKK potensial itirsə də, raket və PUA zərbələri ilə cavab verəcək, Hörmüz boğazının bloklanması neft bazarlarında qiymət sıçrayışına səbəb ola bilər. ABŞ üçün bu, strateji mənfəət baxımından əlverişli deyil, lakin Çin və regional oyunçular üçün faydalıdır.
Mənfi ssenari: Müharibə qlobal konfliktə çevrilir.
Çin Tayvanı bloklayır, İran isə asimmetrik müharibəyə keçir. PUA zərbələri ilə Körfəz ölkələri hədəflənir, region infrastrukturu dağıdır, neft-qaz qiymətləri qalxır və investisiyalar azalır. Rusiya və Çin İrana dəstək verərək ABŞ-ni güzəştə məcbur edir. Nüvə silahlarının regional yayılması və ABŞ-nin strateji geri çəkilməsi ilə Birləşmiş Ştatların mövqeyi zəifləyir, qlobal maliyyə bazarları və iqtisadiyyat risk altında qalır.
Analitik nəticə:
NZZ qeyd edir ki, Tramp pozitiv ssenarini hədəfləsə də, reallıq neytral variantın daha ehtimal olunduğunu göstərir. Bu, həm ABŞ, həm də Avropa üçün İran müharibəsinin nəzarət altında saxlanmasının çətin olacağını, regional və qlobal sabitliyin hələ uzun müddət risk altında qala biləcəyini göstərir.
