Çay içmək minlərlə insanın həyatını xilas edibmiş – Necə?
Yusif Nəzərli
02:00 22.05.2024
Sağlamlıq
539
Gərgin bir günün ardından bir stəkan isti çay içmək bir çox insan üçün günün ən yaxşı anlarından biridir. Qəhvə sevənlər olduğu kimi, çay fanatlarının da sayı kifayət qədər çoxdur.
Medicina.az xəbər verir ki, yeni araşdırmalar çayla bağlı çox maraqlı bir gerçəyi üzə çıxarıb. Belə ki, çayın 1700-cü illərdə minlərlə insanın həyatını xilas etdiyi anlaşılıb.
Mütəxəssislər aşkar ediblər ki, çayın populyarlığının artması sənaye inqilabı zamanı - təmiz suya çıxışın zəif olduğu vaxtlarda Britaniyada ölüm hallarının azalmasına səbəb olub.
Onlar hesab edirlər ki, bu, çay hazırlamaq üçün qaynadılan suyun dizenteriya kimi ölümcül xəstəliklərə səbəb olan bakteriya və parazitləri öldürməsi ilə əlaqəlidir.
“Bunun gözəl tərəfi odur ki, həmin vaxt biz təmiz suyun əhəmiyyətini bilmirdik. Dəlillər göstərir ki, 1780-ci illərin sonlarında, Sənaye İnqilabı zamanı İngiltərədə çay demək olar ki, hər kəs üçün əlçatan oldu. Əhalinin sıxlığı artır, şəhərlər böyüyür, insanlar getdikcə daha sıx yaşayırdılar. Bu, əslində ölüm nisbətlərində böyük artım müşahidə etdiyimiz bir dövr olmalı idi. Ancaq sonda biz əksinə ölüm nisbətlərinin təəccüblü şəkildə azaldığını görürük. Bu da çayın, daha dəqiq desək, qaynadılmış suyun istifadəsi ilə izah edilə bilər", - ABŞ-ın Kolorado Boulder Universitetinin professoru Fransiska Entmen deyir.
Onun sözlərinə görə, ağır mədə-bağırsaq xəstəliyi olan dizenteriya 1700-cü illərdə bir çox insanın ölümünə səbəb olurdu. Avropanın bəzi yerlərində ən pis epidemiyalar zamanı bütün ölümlərin 90 faizi dizenteriya ilə bağlıdır.
Professor Entmen İngiltərədəki 400-dən çox kilsənin məlumatlarına əsasən, çayın populyar və əlçatan olmasına qədərki, eləcə də sonrakı ölüm nisbətlərini müqayisə edib.
Təhlil zamanı axar su mənbələrinin sayı və ya hündürlük kimi coğrafi xüsusiyyətlərə əsasən hasil edilməli olan suyun keyfiyyəti kimi amillər də nəzərə alınıb.
Müvafiq olaraq, suyun keyfiyyətinin mahiyyətcə daha pis olduğu düşünülən ərazilər çay istehlakı artandan sonra ölüm nisbətlərinin daha çox azaldığı yerlər olub.
“Görürük ki, çay içmək üçün suyu qaynatmağa başlamaq minlərlə insanın həyatını xilas edib”, - deyə professor vurğulayıb.
Oxşar xəbərlər
Xəbər lenti
Hamısına bax
Ərdoğan: Regionumuzda son illərin ən ciddi böhranı yaşanır
18:19 20.03.2026
Dünya
NATO öz kontingentini İraqdan müvəqqəti çıxarır
18:06 20.03.2026
Ekologiya
Türkiyə MN İncirlik bazasına raket hücumu iddialarına cavab verib
17:37 20.03.2026
Dünya
İran Hörmüz boğazından keçid üçün “yoxlama sistemi” hazırlayır
16:28 20.03.2026
Region
Sabahın havası meteohəssas insanlar üçün əlverişlidir
16:03 20.03.2026
Cəmiyyət
İranın "Bəsic" qüvvələrinin kəşfiyyat rəhbəri öldürülüb
15:06 20.03.2026
Gündəm
İran İsrailə ballistik raketlərlə hücum etdi - YENİLƏNİB
13:59 20.03.2026
Dünya
Trampla? Yox, yox, yox... - Quterreş
13:35 20.03.2026
Dünya
ABŞ-ın özünü bu cür aparmasına imkan verməyin!
12:52 20.03.2026
Dünya
İsrail səfiri Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb
12:24 20.03.2026
Dünya
Sabaha gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb
12:15 20.03.2026
Ekologiya
SEPAH generalı Əli Məhəmməd Naini öldürülüb
12:07 20.03.2026
Gündəm