Tarix elmimizin fədaisi

20:26 04.02.2016 Arxiv 834

Azərbaycan tarixi qədim və zəngin olduğu qədər də keşməkeşli, ibrətamiz hadisələrlə doludur. Yurdumuzun Azıx, Qobustan, Gəmiqaya, və s. tarixi abidələri bütün dünyada insanın qədim yaşayış məskənləri kimi tanınmış və keçmişin maddi mədəniyyət izlərinin öyrənilməsinə əvəzolunmaz töhfələr vermişdir.

Orta əsrlər müsəlman Şərqində intibah mədəniyyətinin mərkəzlərindən sayılan Azərbaycan torpağı bəşər tarixinə Nizami, Xaqani, Füzuli kimi dühalar bəxş etmiş və onların əsərləri elmin, ədəbiyyatın, fəlsəfi fikrin intişar tapması, yeni insan nəslinin yetişməsi və azad cəmiyyətin formalaşması ideyasını xeyli gücləndirmişdir.

Türkdilli ölkələr arasında özünəməxsus şərəfli dövlətçilik tarixi və ənənələrinə malik olan Azərbabayca xalqı XVI-XVIII əsrlərdə bütün Şərqdə məşhur olan Səfəvilər dölətini yaratdı. Şah I İsmayıl tərəfindən əsası qoyulan bu dövlət hərb meydanında böyük qələbələr qazanmaqla bərabər, əhatə etdiyi bütün xalqlara həm rifah, mədəniyyət, həm də əmin-amanlıq bəxş etmişdir. Təəssüflər olsun ki, bu qədər zəngin dövlətçilik tariximiz, maddi və mənəvi dəyərlərimiz uzun illər boyu kifayət qədər yazılmamış, sistemli şəkildə tədqiq olunmamışdır. Azərbaycan tarixinin sovet dövrü tarixşünaslığı da demək olar ki, çox zaman saxtalaşdırılaraq təhrif olunmuşdur.

Azərbaycan Respublikası dövlət müstəqilliyini əldə etdikdən sonra elmin bir çox sahələrdə olduğu kimi tarixşünaslığımızda da Vətən tarixinin yenidən və obyektiv araşdırılmasına ciddi bir ehtiyac yaranmışdı. Ümummili lider Heydər Əliyevin Azərbaycan tarixinin hərtərəfli və dərindən araşdırılması haqqında göstərişindən sonra bu istiqamətdə işlər daha da sürətləndi.

AMEA A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunda AMEA-nın müxbir üzvü Y.M.Mahmudovun rəhbərliyi altında Azərbaycan tarix elminin əsaslı şəkildə araşdırılmasının prioritet istiqamətləri müəyyənləşdirildi. İnstitutun elmi əməkdaşları tərəfindən bir sıra xarici ölkələrin arxiv və kitabxanalarında saxlanan Azərbaycan tarixinə aid dəyərli sənəd və materialların surətləri toplanaraq respublikamıza gətirildi. Məqsədyönlü və gərgin əməyin nəticəsidir ki, son illərdə Tarix İnstitutunda "Qarabağ tarixi”, "İrəvan tarixi”, "Naxçıvan tarixi” kimi obyektiv gerçəkliyi əks etdirən qiymətli tədqiqat əsərləri yazılaraq nəşr olunmuşdur. Sevindirici haldır ki, həmin əsərlərin bir çoxu tərcümə edilərək ingilis, ərəb və rus dillərində çap olunmuşdur.

Mənsub olduğu xalqın həqiqi tarixini yazmaq üşün alimdə ilk növbədə Vətən sevgisi, yurd məhəbbətinin yüksək olması vacib şərtdir. Bütün bu ali və ülvi keyfiyyətlər demək olar ki Yaqub müəllimdə bir vəhdət şəklində birləşmiş və Onu əsl Vətən aşiqinə çevirmişdir. Görkəmli elm fədaisi, vətənpərvər insan olan Yaqub müəllimə həsr etdiyim şeiri oxuculara təqdim edirəm.