- Putin Trampla gizli razılaşmaya hazırlaşır, Ukrayna danışıqları yenidən başlayır?
ABŞ Prezidenti Donald Trampın xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərində Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə kritik görüş keçirib.
Sherg.az xəbər verir ki, görüşdə ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə Rusiya-Ukrayna sülh danışıqlarının bərpası və müharibənin başa çatdırılması üçün yeni təkliflər müzakirə olunub.
Görüş Sankt-Peterburqdakı möhtəşəm imperiya saraylarından birində baş tutub. Bu, Uitkoffla Putin arasında keçirilən doqquzuncu üzbəüz görüş olub. Görüş Rusiyada saxlanılan, təqaüddə olan ABŞ-li müəllim Stiven Habberdin azadlığa buraxılması ilə başlayıb. Bu addım Moskvanın xoşməramlı jesti kimi qiymətləndirilib.
Putin, həmçinin Trampa İran məsələsində kömək etməyi təklif edib. Rusiya lideri Moskvanın Tehranla onilliklərə söykənən münasibətlərinin olduğunu xatırladıb. O, İranın nüvə proqramı ilə bağlı ABŞ-nin narahatlığını aradan qaldırmaq üçün bu əlaqələrdən istifadə etməyi dəfələrlə təklif etdiyini bildirib.
Rusiya Prezidenti ABŞ-li fermerlərə dəstək məqsədilə Amerikaya böyük həcmdə gübrə tədarük edə biləcəklərini də qeyd edib. Putin gələn ay Çində Trampla görüşmək istədiyini bildirib. Kreml həmin görüşdə Çin Prezidenti Si Cinpinin də iştirak edə biləcəyini istisna etməyib.
Bu görüş Kiyev və onun Avropadakı müttəfiqlərinin ABŞ-nin Ukraynaya dəstəyini azaltması ilə bağlı narahatlıqlarının artdığı bir vaxtda keçirilib. Həmin narahatlıqlara Vaşinqtonun bəzi hallarda Rusiyanın hücumları ilə bağlı operativ kəşfiyyat məlumatlarının paylaşılmasını dayandırması və Ukraynanın hərbi rabitə sistemlərindən istifadəsini məhdudlaşdırması ilə bağlı iddialar daxildir.
ABŞ-nin məqsədi sülh danışıqlarını bərpa etməkdir
Uitkoff Putinlə görüşdə Rusiya, Ukrayna və ABŞ arasında üçtərəfli danışıqların yenidən başlanmasının vacibliyini vurğulayıb.
“Bu gün nail olmağa ümid etdiyim məsələlərdən biri Ukrayna, Rusiya və ABŞ arasında üçtərəfli görüşlərin bərpası ehtimalı ətrafında səmərəli dialoq qurmaqdır”, – deyə o bildirib.
Uitkoff əlavə edib ki, görüş zamanı yekun razılaşma əldə olunmasa belə, növbəti addımların müzakirəsi vacibdir.
“Düşünürəm ki, bu gün yekun həllə nail ola bilməsək belə, növbəti addımın nə ola biləcəyini müzakirə etmək və qiymətləndirmək əhəmiyyətlidir. Dünya da bunu eşitməyi gözləyir”, – deyə ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndəsi qeyd edib.
Ukrayna və Rusiya mümkün sülh sazişinin şərtləri ilə bağlı hələ də bir-birindən ciddi şəkildə fərqlənən mövqelərə malikdir. Bununla belə, Tramp son vaxtlar Kiyevə təzyiqi artıraraq tərəfləri müəyyən razılaşmaya gəlməyə çağırır.
Tramp son açıqlamalarından birində Ukraynanın müharibəni başa çatdırmalı olduğunu, əks halda ölkəni “çox pis vəziyyətin” gözlədiyini bildirib.
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski isə Putin və Trampla üçtərəfli görüş keçirmək və müharibənin necə başa çatdırılacağına dair əsas məsələləri müzakirə etmək istədiyini açıqlayıb.
Kreml dəfələrlə bəyan edib ki, Putinlə Zelenski arasında hər hansı görüşün səmərəli olması üçün əvvəlcə tərəflərin köməkçiləri tərəfindən ciddi hazırlıq işləri aparılmalıdır.
Putin Ukraynanın şərqindəki Donetsk vilayətinin tamamilə Rusiyanın nəzarətinə keçməsi və Kiyevin NATO-ya üzv olmaması kimi əsas müharibə məqsədlərindən geri çəkiləcəyinə dair heç bir işarə verməyib.
2014-cü ildə Rusiya tərəfindən ilhaq edilmiş Krımın Ukraynaya qaytarılması məsələsi də ABŞ tərəfinin mövqeyində nəzərdə tutulmur.
ABŞ-Ukrayna münasibətləri pisləşir
ABŞ ilə Ukrayna arasındakı münasibətlər Trampın bu ayın əvvəlində ABŞ-də qiymətlərin aşağı salınmasına kömək etmək məqsədilə Rusiya ilə dizel yanacağının ixracına dair razılaşma əldə etdiyini açıqlamasından sonra sürətlə pisləşib.
İrana qarşı hücumların başlanmasından sonra yanacağın qiymətinin yüksəlməsi noyabrın 3-də keçiriləcək ABŞ aralıq seçkiləri ərəfəsində Respublikaçılar Partiyasına siyasi baxımdan mənfi təsir göstərib.
Ukrayna dizel yanacağı ilə bağlı razılaşmadan sonra kəşfiyyat məlumatlarının paylaşılmasında və “Starshield” hərbi peyk sistemindən istifadədə problemlərlə üzləşdiyini bildirib.
“Wall Street Journal” qəzeti ABŞ rəsmilərinə və məsələ ilə tanış mənbələrə istinadən yazıb ki, milyarder İlon Mask ötən həftə Ukraynanın Rusiyanın ballistik raket hücumlarını izləmək üçün istifadə etdiyi “SpaceX” şirkətinin “Starlink” peyk xidmətinin hərbi məqsədlər üçün nəzərdə tutulan versiyasının fəaliyyətinin məhdudlaşdırılması barədə göstəriş verib.
