Süni intellekt alətləri bir çox sahədə insanlara faydalı olsa da, bəzi məqamlar var ki, onlarda son dərəcə ehtiyatlı davranmaq, bəzən isə tamamilə uzaq durmaq lazımdır. ChatGPT də bu baxımdan istisna deyil.
Qaynarinfo xəbər verir ki, əldə etdiyi geniş istifadəçi kütləsi və təsir gücü ilə yanaşı, təhlükəli istifadə hallarına da səbəb ola bilər.
Aşağıda ChatGPT-dən əsla istəməməli olduğunuz 5 əsas sahə təqdim olunur:
1. Sağlamlıqla bağlı məsləhətlər
ChatGPT-yə xəstəlik diaqnozu qoymaq, dərman tövsiyə etmək və ya müalicə planı hazırlamaq kimi tələblərlə müraciət etmək qətiyyən doğru deyil. Avstraliyada aparılan bir sorğuya görə, istifadəçilərin 10%-i sağlamlıqla bağlı suallarını ChatGPT-yə ünvanlayıb və cavabları etibarlı hesab edib. Lakin bu çox risklidir.
Süni intellekt real bir həkim deyil, onun cavabları bəzən uydurma və ya səhv ola bilər. Belə hallarda düzgün və təhlükəsiz yol — lisensiyalı tibb mütəxəssisinə müraciət etməkdir. Əgər ilkin araşdırma məqsədilə istifadə edirsinizsə, yenə də cavabları etibarlı tibbi mənbələrlə yoxlamalısınız.
2. Psixoloji və emosional dəstək
ChatGPT bir terapevt və ya psixoloq deyil. Süni intellekt danışıq tərzində insanı təqlid edə bilər, lakin şüur, empatiya və məsuliyyət daşıma qabiliyyəti yoxdur.
Ruhsal və emosional çətinliklər yaşayan insanların süni intellektə emosional bağlamda güvənməsi təhlükəli ola bilər. Dərdinizi danışmaq üçün sizə insani anlayış və peşəkar dəstək lazımdır, alqoritm yox. Bu sahədə edilən səhv yanaşmalar bədbəxt sonluqlara səbəb ola bilər.
3. Deepfake məzmun istəkləri
ChatGPT-dən deepfake görüntülər və ya saxta yazılar istəmək etik baxımdan da, hüquqi baxımdan da qadağandır. Xüsusilə şəxslərin razılığı olmadan yaradılan və yayılan deepfake məzmunlar bir çox ölkədə cinayət məsuliyyəti daşıyır.
Bu texnologiyadan bəzən sənət və ya əyləncə məqsədilə istifadə olunsa da, etik və hüquqi sərhədlərə hər zaman diqqət yetirilməlidir. ChatGPT bu tələblərə cavab vermir və belə məzmunlar tələb etmək istifadəçi qaydalarının pozulması hesab olunur.
4. Nifrət nitqi və zərərli məzmunlar
ChatGPT-dən irqçi, seksist, zorakılıq təşviq edən və ya ayrı-seçkilik doğuran mətnlər istəmək də tamamilə yolverilməzdir. Bu, yalnız etik pozuntu deyil, həm də OpenAI qaydalarının açıq şəkildə pozulmasıdır.
Bu kimi istəklər edən istifadəçilərin hesabları bloklana bilər və ya birdəfəlik ləğv edilə bilər. Süni intellektdən istifadə zamanı cəmiyyətə faydalı və etik davranış prinsiplərinə sadiq qalmaq əsas şərtdir.
5. Şəxsi məlumatlarınızı paylaşmaq
ChatGPT ilə ünsiyyət qurarkən şəxsi və ya həssas məlumatlarınızı paylaşmaqdan çəkinin. Məsələn:
* Tam ad
* Ünvan
* Telefon nömrəsi
* Şəxsiyyət vəsiqəsi və ya sosial təminat nömrəsi
* Bank və kart məlumatları
* Şifrə və istifadəçi adları
Bu cür məlumatlar təhlükə altına düşə bilər. 2023-cü ildə "Samsung" şirkətində bir əməkdaşın ChatGPT-yə gizli kod göndərməsi ictimai qalmaqala səbəb olmuşdu və nəticədə şirkət süni intellekt istifadəsini tam qadağan etdi. Bu hadisə sübut edir ki, korporativ və şəxsi məlumatların qorunması həmişə ön planda olmalıdır.
Nəticə: ChatGPT ağıllı və faydalı bir alət ola bilər, lakin onu necə və harada istifadə etdiyiniz çox önəmlidir. Sağlamlıq, psixologiya, hüquqi və şəxsi məxfilik mövzularında həmişə mütəxəssisə müraciət etmək ən doğru yoldur.
