Boğazda qıcıqlanma, asqırma, burun axması və halsızlıq soyuqdəymə və ya qripin ilkin əlamətləridir. Bu mərhələdə istirahət etmək, kifayət qədər maye qəbul etmək və gigiyena qaydalarına əməl etmək xəstəliyin öhdəsindən gəlməyə və infeksiyanın yayılma riskini azaltmağa kömək edir.
İlk 24 saatda nələrə diqqət etmək lazımdır?
Dincəlin və yaxşı yatın. Özünüzü halsız hiss etdikdə fiziki yüklənməni azaldın. Kifayət qədər yuxu və istirahət orqanizmin bərpası üçün vacibdir.
Bol maye qəbul edin. Su, kofeinsiz içkilər və ilıq çay susuzlaşmanın qarşısını almağa kömək edir. Bal və limon əlavə edilmiş ilıq içki boğaz ağrısını və öskürəyi yüngülləşdirə bilər.
İsti şorba için. Toyuq bulyonu və digər isti şorbalar maye qəbulunu artırır, boğazı sakitləşdirir və burun tutulmasını müvəqqəti yüngülləşdirə bilər.
Sinklə zəngin qidalar yeyin. Ət, yumurta, mərcimək, noxud, lobya və qoz-fındıq sink mənbələridir. Sink əlavələrinin soyuqdəyməyə təsiri barədə müəyyən sübutlar olsa da, onların qripin qarşısını aldığı və ya müalicə etdiyi qəti təsdiqlənməyib. Əlavələri həkim məsləhəti olmadan yüksək dozada qəbul etmək olmaz.
Burun və boğaz narahatlığını yüngülləşdirin. Burnu zorlamadan təmizləmək, ilıq duzlu su ilə qarqara etmək və ilıq duş qəbul etmək simptomları azalda bilər. Efir yağlarının qripi müalicə etdiyi sübut olunmayıb; onları içmək təhlükəli ola bilər.
İnfeksiyanın yayılmasının qarşısını necə alaq?
Əllərinizi sabunla tez-tez yuyun.
Öskürərkən və asqırarkən ağzınızı və burnunuzu salfetlə, yaxud dirsəyinizin iç tərəfi ilə örtün.
İstifadə edilmiş salfetləri dərhal atın.
Xəstə olduğunuz müddətdə evdə qalmağa, başqaları ilə yaxın təması azaltmağa və qapalı məkanları havalandırmağa çalışın.
Hansı hallarda həkimə müraciət etməli?
Qrip və soyuqdəymənin əlamətləri COVID-19 və digər tənəffüs yolu infeksiyalarının simptomlarına bənzəyə bilər. Buna görə düzgün diaqnoz vacibdir. Qripdən şübhələnirsinizsə və xəstəliyin ağırlaşma riski yüksəkdirsə, həkimlə erkən əlaqə saxlayın: antiviral müalicə bəzi hallarda daha çox ilk 48 saat ərzində başlandıqda faydalı olur.
Nəfəs darlığı, sinədə ağrı, huşun qarışması və ya ciddi susuzlaşma əlamətləri yaranarsa, təcili tibbi yardım alın. Simptomların ilk 24 saatda keçməməsi isə öz-özlüyündə həkimə müraciət üçün məcburi meyar deyil; vəziyyətin ağırlığına və risk amillərinə diqqət yetirmək lazımdır.
