Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri Ceyhun Bayramov və Ararat Mirzoyan arasında yeni görüşün keçiriləcəyinin rəsmən təsdiqlənməsi Bakı-İrəvan münasibətlərində diplomatik təmasların ardıcıl xarakter aldığını göstərir. Ermənistan tərəfinin də görüşə hazırlığı təsdiqləməsi prosesin yalnız ayrı-ayrı siyasi görüşlərdən deyil, davamlı danışıqlar mexanizmindən keçdiyini göstərən mühüm siqnaldır.
Bu görüşü xüsusilə əhəmiyyətli edən məqam onun Bişkekdəki son təmasların davamı olmasıdır. Ceyhun Bayramovun sözlərinə görə, məhz Bişkekdə tərəflər ikitərəfli görüşlərin davam etdirilməsi barədə razılığa gəliblər. Eyni zamanda delimitasiya prosesinin də mütəmadi müzakirə edildiyi və komissiyalar səviyyəsində işlərin davam etdiyi bildirilir.
Bu baxımdan, qarşıdakı görüşün əsas əhəmiyyəti yeni bir diplomatik format yaratmasından daha çox, artıq formalaşmış danışıqlar xəttinin konkret məsələlər üzrə irəlilədilməsindədir. Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh gündəliyinin yalnız siyasi bəyanatlar səviyyəsində qalması deyil, əldə olunmuş razılaşmaların praktiki mexanizmlərə çevrilməsi əsas məsələdir.
Burada delimitasiya xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Sərhədlərin müəyyənləşdirilməsi iki ölkə arasında uzunmüddətli sabitliyin əsas şərtlərindən biridir. Bu prosesin komissiyalar səviyyəsində davam etdirilməsi onu göstərir ki, siyasi dialoq paralel olaraq texniki-hüquqi müstəvidə də irəliləyir. Bayramovun açıqlamasında delimitasiyanın şimaldan cənuba doğru aparılması ilə bağlı ümumi yanaşmanın artıq razılaşdırıldığı da qeyd olunur.
Digər mühüm məqam isə görüşün regional kommunikasiya məsələləri ilə eyni siyasi gündəmdə baş verməsidir. Azərbaycan üçün Naxçıvanla ölkənin əsas hissəsini birləşdirəcək kommunikasiyaların açılması strateji prioritetlərdən biridir. Bu istiqamətdə atılacaq addımlar yalnız Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinə deyil, bütövlükdə Cənubi Qafqazın iqtisadi və nəqliyyat xəritəsinə təsir göstərəcək.
Bu səbəbdən qarşıdakı Bayramov-Mirzoyan görüşündə tərəflərin yalnız sülh sazişinin siyasi parametrlərini deyil, onun icrası üçün lazım olan mexanizmləri də müzakirə etməsi gözləniləndir. Əsas sual artıq “danışıqlar olacaqmı?” deyil, “danışıqlar konkret hansı nəticəni verəcək?” sualıdır.
Mövcud dinamika göstərir ki, Bakı danışıqlar prosesində ardıcıllığı qorumağa çalışır. İrəvanın isə bu dialoqu konkret siyasi qərarlara çevirmək istiqamətində mövqeyi prosesin növbəti mərhələsinin müəyyənləşməsində əsas amillərdən biri olacaq.
Nəticə etibarilə, qarşıdakı görüşü yalnız növbəti diplomatik təmas kimi qiymətləndirmək düzgün olmaz. Bu görüş Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşmasının hansı tempdə davam edəcəyini, delimitasiya və digər praktiki məsələlərdə hansı istiqamətdə irəliləyiş əldə olunacağını göstərən mühüm siyasi test olacaq.
Əgər tərəflər mövcud dialoqu konkret razılaşmalarla möhkəmləndirə bilsələr, Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sülh perspektivi daha da real görünəcək. Əks halda, danışıqların yalnız protokol xarakterli görüşlər silsiləsinə çevrilməsi riski qalacaq. Buna görə də növbəti görüşün əsas göstəricisi onun keçirilməsi deyil, masa üzərində hansı məsələlərin həllə yaxınlaşdırılması olacaq.
