Ermənistanın Avropa İttifaqına yaxınlaşmaq siyasəti ilə Rusiya və Avrasiya İqtisadi İttifaqı (Aİİ) ilə münasibətləri arasında yaranan ziddiyyətlər İrəvan üçün ciddi iqtisadi və geosiyasi risklər yaradır.
Sherg.az xəbər verir ki, bu barədə siyasi texnoloq Vigen Akopyan açıqlamasında Ermənistanın Aİİ-də gələcək üzvlüyü ilə bağlı müzakirələri şərh edərkən bildirib.
Ekspertin fikrincə, Moskva ilə İrəvan arasındakı problemləri yalnız Ermənistanın Avropa İttifaqına üzvlük niyyəti ilə izah etmək düzgün deyil. O hesab edir ki, əsas ziddiyyətlər enerji, dəmir yolları və regional nəqliyyat layihələri ətrafında cəmləşib.
Akopyan Ermənistanın yeni atom elektrik stansiyasının tikintisi üçün tərəfdaş seçimi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyini, Rusiya tərəfinin dəmir yolu konsessiyasından məhrum edilməsi ehtimalını və TRIPP layihəsini əsas fikir ayrılığı mövzuları kimi sadalayıb. Onun sözlərinə görə, bu məsələlər iqtisadiyyatla yanaşı, ilk növbədə geosiyasi əhəmiyyət daşıyır.
Ekspert hesab edir ki, Avropa İttifaqına üzvlük məsələsi hələlik nəzəri müzakirələr səviyyəsində olsa da, bu mövzu Rusiyaya 2018-ci ildən bəri yığılıb qalmış problemləri gündəmə gətirmək imkanı verib.
Akopyanın fikrincə, Moskva hazırkı beynəlxalq qarşıdurma şəraitində yaxın tərəfdaşlarından münasibətlərdə daha çox proqnozlaşdırıla bilən siyasət gözləyir. O iddia edir ki, Rusiya rəhbərliyini narahat edən əsas məqamlardan biri Ermənistan hakimiyyətinin öz milli maraqlarından daha çox Avropa tərəfdaşlarının maraqlarını nəzərə almasıdır.
“Moskva dönükləri sevmir”, - deyə ekspert Rusiya rəhbərliyinin belə hallara həssas yanaşdığını vurğulayıb.
Akopyan Ermənistanın Aİİ-dən çıxmaq niyyətində olmadığını bildirməsinin ölkənin təşkilatdan kənarlaşdırılması riskini tam aradan qaldırmadığını da qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Moskva və Aİİ çərçivəsində İrəvana təsir göstərmək üçün müxtəlif vasitələr mövcuddur.
Ekspert oxşar vəziyyətin Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı (KTMT) ilə münasibətlərdə də yarandığını bildirib. Ermənistan formal olaraq təşkilatda qalsa da, iştirakını faktiki olaraq dondurub. Akopyan hesab edir ki, tərəflər arasında kompromis əldə olunmasa, bu vəziyyət Rusiyanın nüfuz məsələsini də gündəmə gətirə bilər.
Ermənistan iqtisadiyyatı üçün mümkün risklər
Məqalədə istinad edilən hesabatda Ermənistanın Aİİ-dən çıxacağı təqdirdə ölkənin ümumi daxili məhsulunun 15,6 faiz, yaxud təxminən 4,6 milyard dollar azalacağı proqnozlaşdırılır. Həmçinin inflyasiyanın 14,9 faiz artacağı, istehlakın isə 14,6 faiz azalacağı ehtimal edilir.
Proqnoza əsasən, Aİİ ölkələri ilə ticarət dövriyyəsi 55,6 faiz, o cümlədən ixrac 65,8 faiz azala bilər. Ən ciddi zərərin kənd təsərrüfatı, qida sənayesi, alkoqollu içkilər istehsalı və yüngül sənayeyə dəyməsi gözlənilir.
Qeyd edək ki, bu rəqəmlər Ermənistanın Aİİ-dən mümkün çıxışına dair hesabatda əks olunan proqnozlardır və baş vermiş iqtisadi nəticələr kimi qiymətləndirilməməlidir.
