ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri, Almaniyanın xarici işlər naziri Frank Valter Ştaynmayer regiona səfəri çərçivəsində Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı "Xalq diplomatiyası”nın önəminə diqqət çəkib. Ştaynmayer Dağlıq Qarabağın azərbaycanlı icmasının Dağlıq Qarabağın erməni icması ilə davamlı görüşlərinin təşkilinə çalışacaqlarını deyib.
Qeyd edək ki, Dağlıq Qarabağın azərbaycanlı icması ilə Dağlıq Qarabağın erməni icması, o cümlədən də hər iki ölkənin vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrinin, ziyalılarının görüşməsi məsələsi bir neçə dəfə gündəmə gəlsə də, bununla bağlı səslənən fikirlər birmənalı olmayıb. Son zamanlar isə bu üsul daha çox tənqid olunmağa başlanılıb.
Azərbaycan Milli Strateji Təhqiqatlar Mərkəzinin sədri, siyasi şərhçi Natiq Miri isə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli istiqamətində Dağlıq Qarabağın azərbaycanlı icması ilə Dağlıq Qarabağın erməni icmasını, vətəndaş cəmiyyətlərinin görüşməsinin böyük planın tərkib hissəsi olduğunu deyib. Bilirsiniz ki, ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri vəzifəsinə başlayandan sonra Almaniya Xarici işlər naziri Ştaynamer Dağlıq Qarabağda zorakılığın azaldılması və münaqişənin davamlı sülh əsasında həll edilməsi üçün 7 maddədən ibarət plan hazırlayıb, təkliflər irəli sürmüşdü. Planda söhbət atəşkəs rejiminin möhkəmləndirilməsindən və münaqişənin dialoq, etimad quruculuğu, sabitləşdirmə tədbirləri əsasında tənzimlənməsindən gedir. Həmin maddələrdən birində də tərəflər arasında qarşılıqlı etimadın yaradılması məsələsi qeyd olunub. Məhz bu kontekstdə də Ştaynamayer regiona səfəri zamanı həm Dağlıq Qarabağda, həm də Bakıda hər iki tərəfin icma nümayəndələri ilə görüşüb”.
Bu cür görüşlərin sadəcə köməkçi vasitələr olduğunu deyən politoloq hesab edir ki, cəmiyyətdə "Xalq diplomatiyası” adlandırılan bu dialoqlar heç bir halda münaqişənin tənzimlənməsində həlledici rol oynaya bilməz. əsas nəticə Ermənistan rəhbərliyinin münaqişəyə yanaşmasından asılıdır: "Bu ölkə gərək ölçü götürsün, bu ölkənin rəhbərliyi ciddi qərarların qəbul edilməsinə hazır olduğunu bildirsin. Problemin həlli münaqişə tərəflərinin verəcəyi siyasi qərardan keçir. Ortada müsbətə doğru siyasi qərarlar olacağı halda vətəndaşlar da dil tapacaqlar. Nə Ermənistan, nə də Azərbaycan ictimaiyyəti müharibə istəyir. Hətta deyərdim ki, Qarabağ erməniləri bu müharibədən yorulublar. Amma əsas məsələ ondan ibarətdir ki, Ermənistan tərəfi münaqişənin sülh yolu ilə həllində maraqlı görünmür. Sarkisyan hakimiyyəti müstəqil siyasi iradəyə sahib olmadığı üçün Rusiyadan asılı vəziyyətdə qalıb. Rusiya bu məsələdə öz ağırlığını qoyub münaqişənin həllində müsbətə doğru addım atmaq istəyəcəksə, paralel olaraq vətəndaş cəmiyyətləri də prosesə cəlb olunub, dialoqlar aparılacaq. Əks halda bu görüşlərin heç bir effekti olmayacaq. Əlbəttə, icmaların görüşü vacibdir, Dağlıq Qarabağın azərbaycanlı və erməni icması görüşüb fikir mübadiləsi aparmalıdırlar. Amma yuxarıda da qeyd etdiyim kimi, bu dialoqlar yardımçı vasitədir. Əvvəlcə biz gücümüzü göstərməliyik ki, qarşı tərəf geri addım atsın. Bundan sonra sülhə yaxınlaşa bilərik və həmin vaxt xalq diplomatiyasından gözləntilərimiz də artacaq”.
Şəymən
