Məsələni türkiyəli professorlar izah etməyə çalışıb
İnsan beyni daim maraq dairəsindədir. Sinir sistemi ilə bağlı ta qədim zamanlardan araşdırmalar aparılıb, bir çox əsaslı elmi nəticələrə gəlinməsinə baxmayaraq, beyin bəzi hallarda möcüzəsini qorumaqdadır. Son günlərdə isə sosial media platforması tiktokda “beyni olmayan adam” adı altında təqdim edilən videoya rekord baxış sayı olub.
“Sherg.az” “Milliyet.com.tr”yə istinadən bildirir ki, bu video insan beyni haqqında bir çox ilginc mülahizələrin ortaya gəlməsinə səbəb olub. Videoda başının bir hissəsi olmayan adam görüntülənib və qeyd edilir ki, bu adamın beyin toxumalarının böyük bir qismi yoxdur, lakin o, həyatına normal şəkildə davam edir. Bu, necə mümkün ola bilər? Videonu izləyənlər arasında görüntülərin həqiqəti əks etdirmədiyini iddia edənlər də çoxdur. İzləyicilər haqlı olaraq sual edir: “Beyin toxumalarının böyük bir hissəsi itirilirsə, insan normal həyatına davam edə bilərmi?”. Məsələni türkiyəli professorlar Dilcan Kotan və professor Aynur Özge izah etməyə çalışıb.
Professor Dilcan Kotan deyib ki, beyin ümumi sinir sisteminə ən yüksək səviyyədə nəzarət həyata keçirən orqandır. Beyinsiz bu nəzarət mümkün deyil: “İnsan beyni sağ və sol yarımkürələrdən və milyonlarla toxumalardan, hüceyrələrdən ibarət mürəkkəb bir sistemə malikdir. Beyin yarımkürələrini birləşdirən bu quruluş sinir toxumalarını zaman-zaman kompensasiya etmək qabiliyyətinə malikdir. Buna müasir elmdə “neyronal plastise” deyilir. Fəaliyyətini itirdiyi zənn edilən bəzi sinir kökləri təkrar canlanıb fəaliyyət göstərə bilirsə, neyroloji dayaqlar bu mexanizm üzərindən geriləyə bilir. Beyində sinir hüceyrələri arasında onlara dəstək verən aralıq hüceyrələr də var. Bunlar beyin yarımkürələrində fərqli ola bilər. Professor deyib ki, bəzən beynin böyük bir qismini “glioblastoma multiforma” adlanan beyin şişləri tutur. Bu, insana baş ağrısı, bədəndə uyuşma, əllərin gücünün zəifləməsi kimi nevroloji əskikliklər verə bilir. Buna əsaslanan professor videodakı görüntülərin həqiqət ola biləcəyini vurğulayıb.
