“Yağış suyu evdə və bağda çoxfunksiyalı istifadəyə uyğundur” - İqtisadçı izah edir

“Yağış suyunun ekoloji faydaları var, amma təhlükəsizlik ön planda olmalıdır”

Aqrar elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, AMEA Coğrafiya İnstitutunun şöbə müdiri Ənvər Əliyev “intensiv yağışlar yağıb, dağlara qar da yağıb, çaylardan sel keçir, amma biz bu sudan faydalana bilmirik”, söyləyib. Yağış suyu necə toplanmalı, kənd təsərrüfatında, əkinçilik, suvarmada, eləcə də məişətdə necə istifadə edilə bilər? 

İqtisadçı Rauf Qarayev “Sherg.az”a açıqlamasında məsələyə aydınlıq gətirdi: 

- Yağış suyu əvvəlcə kanallara, sonra isə eniş borularına axıdılır, suyun təmizlənməsi üçün anbara girişdə filtr qoyulması tələb olunur. Toplanan su xüsusi çənlərdə, çəlləklərdə (bağda) və ya yeraltı sisternlərdə (evdə) saxlanılır, daxili məqsədlərlə istifadə olunur. Yağış suyu ilk növbədə texniki məqsədlər üçün istifadə olunur, çünki hərtərəfli təmizlənmədən damdan bakteriyalar və ya çirkləndiricilər ola bilər. Yağış suyu bitkilər tərəfindən xlorlu sudan daha yaxşı mənimsənilir. Məişətdə ayaqyolu sisternləri, paltaryuyan maşınlar (yumşaq su daha az yuyucu vasitə tələb edir), avtomobillərin yuyulması, pəncərələrin yuyulması, səki plitələrinin yuyulması, binaların təmizlənməsi üçün, yanğınsöndürmədə təcili istifadə üçün konteynerlərdə saxlana bilər. Yağış suyu bitkilər üçün idealdır. Su yumşaqdır, xlor və sərtlik duzları yoxdur və suvarma üçün mükəmməl temperaturdur, bitkinin daha yaxşı böyüməyə kömək edir. Xərclərə də qənaət edilir. Kran suyu istehlakını 50% və ya daha çox azaldır, nəticədə bağı suvararkən, tualeti yuyarkən və ya camaşırxana zamanı əhəmiyyətli qənaətlər əldə edilir. Yağış suyunun sərtliyi olmadığı üçün məişət cihazlarında tərəzi qoymur, sabunla daha yaxşı köpüklənir, dəri və saç üçün faydalıdır. Kanalizasiya sistemlərinin yükünü azaldır və təbii yeraltı su ehtiyatlarını qoruyur. 

İqtisadçı qeyd etdi ki, digər tərəfdən, müasir dünyada bir çox bölgələrdə yağış sularının keyfiyyəti atmosferin çirklənməsi səbəbindən narahatlıq doğurur. Bundan əlavə, mineralların olmaması və patogenlərin potensial mövcudluğu onu tərs osmosla istehsal olunan təmizlənmiş sudan daha az üstün edir: 

- Nəzərə almaq lazımdır ki, təmizlənməmiş yağış suyu içmək sağlamlıq üçün risklər yarada bilər. Əgər yağış suyunu içmək üçün istifadə etmək lazım gəlsə, onun düzgün yığılmasına, saxlanmasına və təmizləndiyinə və çirkləndiricilər üçün müntəzəm sınaqdan keçirildiyinə əmin olmaq lazımdır. Əksər hallarda, xüsusən də şəhər yerlərində, etibarlı mənbələrdən təmizlənmiş suyun istifadəsi daha təhlükəsiz və praktik bir həlldir. Bununla belə, yağış suyunun xassələri və ondan təhlükəsiz istifadə üsulları haqqında biliklər, xüsusən də ekoloji və davamlı inkişaf kontekstində vacib olaraq qalır. Yağış suyundan osmotik suya keçidin səbəblərinə baxsaq, ən əhəmiyyətlisi atmosferin çirklənməsidir. Sənayenin və urbanizasiyanın böyüməsi ilə bir çox bölgələrdə yağış suyunun keyfiyyəti pisləşib. Tərs osmos kimi əlverişli və effektiv suyun təmizlənməsi üsullarının yaranması evdə yüksək keyfiyyətli su əldə etməyə imkan verib. Şəhərləşmə və dəyişən yaşayış şəraiti davamlı istifadə üçün kifayət qədər yağış suyunun yığılmasını və saxlanmasını çətinləşdirib.