Türkiyə-İsrail yaxınlaşması, hətta dostluq münasibətləri hər iki ölkəyə böyük faydalar gətirəcək
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla İsrailin yeni Prezidenti İshak Hersoq arasında telefon danışığı baş tutub. Türkiyə lideri bildirib ki, bütün fikir ayrılıqlarına baxmayaraq təmasların və dialoqun qorunması vacibdir. Ərdoğan vurğulayıb ki, beynəlxalq ictimaiyyət Fələstin-İsrail münaqişəsinin BMT qətnamələri çərçivəsində həll olunacağını gözləyir: “Türkiyə-İsrail münasibətləri Yaxın Şərqin təhlükəsizliyi və sabitliyi üçün böyük əhəmiyyətə malikdir. Fələstin-İsrail münaqişəsinin həllində atılan müsbət addımlar, Türkiyə ilə İsrail arasındakı münasibətlərin inkişafına da təkan verəcək”.
Yeni Prezident İshak Hersoqun Türkiyə siyasətinin Benyamin Netanyahudan fərqli olacağı artıq özünü doğruldur. Təbii ki, proses birdən-birə baş verə bilməz. Lakin qarşıdakı günlərdə Ankara ilə Təl-Əviv arasında buzların əriməsi gözlənilir. Ekspertlərin fikrincə, Türkiyə-İsrail münasibətləri tarixi ənənəyə əsaslanır. Tərəflər arasında hazırda ən kəskin və ziddiyyətli məsələ Fələstinlə bağlıdır. Türkiyənin bu məsələdə mövqeyi birmənalıdır. İsrail bu məsələdə Türkiyənin damarına basmayacağı təqdirdə Ankara ilə uzlaşa bilər.
AĞ Partiya sədri Tural Abbaslı “Şərq”ə bildirib ki, Azərbaycan öz müttəfiqlərinin bir-biri ilə sıx əməkdaşlıq etməsində, yaxın münasibətlər qurmasında maraqlıdır. Partiya rəhbərinin sözlərinə görə, İsrail-Türkiyə, İsrail-Pakistan münasibətləri Qarabağ savaşından əvvəl heç də ürəkaçan deyildi:
“Bu dövlətlərin hamısı Qarabağ məsələsində bir araya gələ bildilər, Azərbaycanın yanında olmağı bacardılar. Rəsmi Bakı üzərindən həmin ölkələrə birlik və əməkdaşlıq imkanları açıldı. Təsadüfi deyil ki, Qarabağ müharibəsi bitən kimi Türkiyə-İsrail arasında hərbi-sənaye sahəsində əməkdaşlıq üzrə bir sənəd imzalandı. Azərbaycan buna zəmin yaratdı. Düşünürəm ki, İsrail nəhayət Türkiyənin regiondakı gücünü və Ankara hökumətinin Fələstin məsələsindəki həssaslığını real dəyərləndirəcək. Türkiyə-İsrail yaxınlaşması, hətta dostluq münasibətləri hər iki ölkəyə böyük faydalar gətirəcək. Təbii olaraq, Azərbaycanın maraqlarına da uyğundur”.
T.Abbaslıya görə, Türkiyə tərəfi bəyan edir ki, Təl-Əvivlə əlaqələrin normala dönməsi İsrailin Fələstinlə bağlı atacağı müsbət addımlarla birbaşa bağlıdır:
“Bu, Ankaranın qırmızı xəttidir. İsrail Fələstinə münasibətdə BMT-nin qayda-qanunları çərçivəsində davranacağı müddətdə Türkiyə ilə əlaqələr formalaşa bilər. İsraildə bəzi radikal qruplar Türkiyəyə qarşı əsassız ittihamlar səsləndirirdi. Yəqin, onlar da dərk edirlər ki, qardaş ölkə regional deyil, qlobal gücə çevrilib. Dünyanın geosiyasi qüvvəsinə çevrilib və aparıcı ölkələr Türkiyə ilə hesablaşmaq məcburiyyətində qalıb. Bu reallıq əvvəl-axır Təl-Əviv tərəfindən qəbul olunmalıdır. İnanmıram ki, bundan sonrakı dövrdə münasibətlər pisləşməyə doğru gedəcək. Türkiyə-İsrail əlaqələrinin ağır dönəmləri arxada qalıb”.
