Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarovanın Ermənistanı Avrasiya İqtisadi Birliyi (AİB) ilə Avropa İttifaqı (Aİ) arasında strateji seçim etməyə çağırması Moskva-İrəvan münasibətlərində artan gərginliyin növbəti təzahürü kimi qiymətləndirilir. Son illərdə Qərblə inteqrasiyanı sürətləndirməyə çalışan Ermənistanın xarici siyasət kursu Kremlin diqqət mərkəzindədir və Rusiya bu prosesin öz maraqlarına zidd olduğunu açıq şəkildə nümayiş etdirir.
Ekspertlərin fikrincə, Nikol Paşinyan hakimiyyəti bir tərəfdən Avropa İttifaqı ilə siyasi və iqtisadi əlaqələri genişləndirməyə, digər tərəfdən isə AİB-də üzvlüyün verdiyi iqtisadi üstünlükləri qorumağa çalışır. Lakin Moskvanın son bəyanatları göstərir ki, Kreml artıq bu balans siyasətinin uzun müddət davam etməsini mümkün hesab etmir.
Müşahidəçilər qeyd edirlər ki, Ermənistan iqtisadiyyatının əhəmiyyətli hissəsi hələ də Rusiya bazarından asılıdır. Ölkənin ixracının böyük hissəsi AİB məkanına yönəlir, enerji təhlükəsizliyi və əmək miqrasiyası məsələlərində də Moskvanın təsiri davam edir. Bu səbəbdən İrəvanın AİB-dən uzaqlaşması qısa müddətdə ciddi iqtisadi nəticələr doğura bilər.
Digər tərəfdən, Ermənistan cəmiyyətində və siyasi elitasında Avropa istiqamətinə maraq artır. Brüssel son illərdə İrəvana maliyyə dəstəyi paketləri təqdim edib, demokratik institutların gücləndirilməsi və iqtisadi islahatlar sahəsində əməkdaşlığı genişləndirib. Bu isə Paşinyan hökumətinin Qərblə yaxınlaşma siyasətini davam etdirmək niyyətində olduğunu göstərir.
Analitiklər hesab edirlər ki, Rusiyanın bu cür açıq mesajları Ermənistanı seçim qarşısında qoymaqla yanaşı, digər postsovet ölkələrinə də xəbərdarlıq xarakteri daşıyır. Moskva AİB-in gələcəyini və inteqrasiya layihəsinin dayanıqlığını qorumağa çalışır. Ermənistanın mümkün geosiyasi dönüşü isə təşkilat daxilində yeni suallar yarada bilər.
Mövcud vəziyyətdə İrəvanın ən real strategiyası yaxın perspektivdə kəskin seçimdən yayınaraq balanslaşdırılmış siyasəti davam etdirmək ola bilər. Ancaq Rusiya və Avropa İttifaqı arasındakı geosiyasi rəqabətin daha da dərinləşməsi Ermənistanın manevr imkanlarını daraldır. Bu səbəbdən Zaxarovanın səsləndirdiyi çağırış yaxın aylarda Ermənistanın xarici siyasət gündəminin əsas mövzularından biri olaraq qalacaq.
Beləliklə, Ermənistanın qarşısında duran məsələ təkcə iqtisadi və ya siyasi seçim deyil, həm də ölkənin uzunmüddətli təhlükəsizlik və inkişaf modelinin müəyyənləşdirilməsidir. İrəvanın verəcəyi qərar yalnız Ermənistan-Rusiya münasibətlərinə deyil, bütövlükdə Cənubi Qafqazdakı geosiyasi proseslərə də təsir göstərə bilər.
