Havalar getdikcə soyuyur, boğaz ağrısı isə bəlkə də, hər iki adamdan birini yaxalayıb. Hətta əhali arasında "bu, nəsə təzə xəstəlikdi, boğazdan "tutur” şayiələri də yayılıb. Həqiqətən də, son günlər boğazı ağrıyan, öskürən insanlara tez-tez rast gəlirik. Bəs, mütəxəssislər nə fikirdədir?
Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin professoru, tibb elmləri doktoru Adil Qeybulla "Şərq”ə açıqlamasında bildirdi ki, hazırda əhali arasında ən çox yayılan yuxarı tənəffüs yollarının xəstəliyidir ki, bu da əsasən mövsüm dəyişikliyi ilə bağlıdır:
- Mövsüm dəyişikliyi zamanı belə hallar təbiidir. Havaların dəyişməsi, temperaturun enməsi insanların səhhətində bir sıra mənfi halların yaranmasına səbəb olur. Biz həkimlər mövsüm dəyişikliklərində əhalini ehtiyatlı olmağa, səhhətlərinə biganə qalmamağa çağırırıq. Mövsüm dəyişikliyi və havaların soyuması ilə əlaqədar qrip mənşəli virusların yayılma ehtimalı da artır. Xüsusilə də adenovirus, qrip və paraqrip kimi infeksion xəstəliklər. Odur ki, əhali diqqətli olmalıdır.
A.Qeybulla bildirdi ki, çox zaman insanlar qriplə yuxarı tənəffüs yollarının iltihabı xəstəliyini qarışdırırlar. Ümumiyyətlə, elə bir şəxs tapmaq çətindir ki, payız-qış aylarında yuxarı tənəffüs yollarının infeksiyasına bir dəfə də olsun yoluxmasın. Yuxarı tənəffüs yollarının 20-yə yaxın infeksiyası var ki, biz bunların hamısını qrip adı altında ümumiləşdiririk. Virusların təhlükəliliyi onların daim öz formalarını dəyişməsi ilə bağlıdır. Ona görə də, vəziyyətdən asılı olaraq hər il qripə qarşı müəyyən profilaktik tədbirlər görülür. İlkin olaraq, qabaqlayıcı tədbirlərdən başlamaq lazımdır. Yəni kütləvi yerlərdə xəstə insanlarla təmasların azalması, onların yataq rejiminə keçirilməsi və s. kimi tədbirlər görülür. Bilirsiz, iqlimin özündə müəyyən problemlər var. Digər tərəfdən də, havaların qeyri-sabit keçməsi, mütəmadi olaraq havanın temperaturunun qalxıb düşməsi virusların yayılmasına səbəb olur. Viruslardan qorunmaq üçün yaxşı olar ki, vətəndaşlar ictimai nəqliyyatda, müxtəlif ticarət mərkəzlərində, məktəblərdə, müəssisələrdə xəstə adamlarla təmasları azaltsın, xəstə adamlara sağalana qədər işdən məzuniyyət vermək, onları evə göndərmək və yataq rejiminə keçirmək lazımdır. Virusla mübarizə aparmaq onsuz da mümkün deyil. İstənilən tədbir virusun törədə biləcəyi fəsadların qarşısını almağa yönəlir. Bunun üçün də bir sıra vacib şərtlər var ki, onlardan ən əsası karantin elan olunması, əhalinin kütləvi toplaşdığı yerlərdə, məktəblərdə, uşaq bağçalarında, ali təhsil müəssisələrində dezinfeksiya işlərinin aparılmasıdır.
A.Qeybulla havalar soyuduqca xəstəliyə yoluxma ehtimallarının da artacağını dedi:
- İnsanlar da payız-qış aylarında viruslara daha çox və daha tez yoluxur. Bu da immun sistemin zəifliyi ilə əlaqəlidir. Zəif orqanizm viruslara daha tez yoluxur. İnsan xəstələnibsə, deməli, orqanizmi zəifləyib. İlk növbədə orqanizmin gücünü bərpa etmək lazımdır. Bunun üçün də orqanizmin müdafiə qabiliyyətini gücləndirən, vitaminlərlə zəngin qidalar qəbul edilməlidir, insan istirahətə çox vaxt ayırmalıdır ki, orqanizm itirilmiş enerjisini bərpa etsin. Qripə yoluxanda daha çox maye qəbul edilməlidir. Əgər hərarət varsa, hərarətsalıcı maddələrdən və antibiotik preparatlardan istifadə edilməlidir.
Payız-qış aylarında orqanizmin immuniteti zəifləyir və xəstəliklərə qarşı zəif olur. Odur ki, əhali orqanizmin gücləndirilməsinin qayğısına qalmalıdır. Hazırda payız mövsümüdür və vitaminlərlə zəngin meyvələr boldur. İmmun sistemi gücləndirəcək qidalar qəbul edilməli, vitaminlərə üstünlük verilməlidir. Sanitar-gigiyenik qaydalara riayət etmək, kütləvi yerlərdə, nəqliyyatda, əhalinin sıx olduğu yerlərdə tibbi maskalar taxmaq məsləhətdir.
Məlahət Rzayeva
