Yoxsa oxumayacaqlar...

"Şagirdin bilik və bacarığı mütləqdir ki, ölçülsün"
Ekspert hesab edir ki, summativlərin əvəzinə yeni qiymətləndirmə növü müəyyənləşdirilməlidir


Azərbaycanda ümumtəhsil müəssisələrinin I siniflərində kiçik summativ qiymətləndirmə (KSQ) və böyük summativ qiymətləndirmə (BSQ) ləğv olunub. Təhsil naziri Ceyhun Bayramovun qərarına əsasən, I sinifdə summativ qiymətləndirmə aparılmayacaq. II-III siniflərdə isə böyük summativ qiymətləndirmə keçirilməyəcək.
Xatırladaq ki, BSQ ümumi təhsil müəssisəsinin rəhbərliyi tərəfindən hər yarımilin sonunda aşağıda sadalanan fənlər üzrə aparılırdı.

Kiçik və böyük summativ qiymətləndirmələr 100 ballıq şkala ilə ölçülür. KSQ II-XI siniflərdə bütün fənlər üzrə hər yarımildə 3 dəfədən az 6 dəfədən çox olmamaqla müəllim tərəfindən aparılır. Summativlərin ləğvi ibtidai siniflərdə dərs yükünün azaldılmasına hesablanıb.

I siniflərdə KSQ və BSQ-lərin ləğvini birmənalı qiymətləndirməyən təhsil eksperti Kamran Əsədovun açıqlamasına görə, təhsil sisteminin keyfiyyətinə görə dünyada ön sıralarda yer alan ölkələrin heç birində ibtidai sinif şagirdlərinin bilikləri yoxlanılmır. Onun sözlərinə görə, bu ölkələrin heç birində IV-V siniflərə qədər şagirdlərin imtahana cəlb olunması təcrübəsi yoxdur.

Bununla belə ekspert Azərbaycanda ibtidai sinif şagirdlərinin biliyinin yoxlanılmasını labüd hesab edir. Əks halda o bizim şagirdlərin oxumayacağını deyib. Yəni dərslərinə qarşı inamlı olmayacaqlar, yaxşı hazırlaşmayacaqlar.

Ekspert hesab edir ki, summativlərin əvəzinə yeni qiymətləndirmə növü müəyyənləşdirilməlidir: 

"Şagirdin bilik və bacarığı mütləqdir ki, hər hansı bir şəkildə ölçülsün və nailiyyətlər qiymətləndirilsin. Şagirdlərdə əlavə məsuliyyət yaratması baxımından bu imtahanlar çox önəmlidir. Şagird nailiyyətlərinin müntəzəm izlənməsinə şərait yaradan əsas amildir. Mütləq deyil ki, bu imtahanlar ancaq test imtahanı kimi olsun. Müxtəlif qiymətləndirmə vasitələri var. Qiymətləndirmə tədrisin təkmilləşdirilməsi üçün qarşıya məqsədlər qoyur, məktəb, qrup və fərdlərin fəaliyyətlərinin monitorinqini həyata keçirərək nəticələr arasında müqayisələr aparır. Elə bir məktəbdaxili qiymətləndirmə növü tərtib edilməlidir ki, onun vasitəsilə şagirdlərin təkcə biliklərini deyil, həm də bacarıqlarını qiymətləndirmək mümkün olsun. Amma əvvəlcə ibtidai sinif şagirdləri üçün tərtib olunmuş dərsliklərin sadələşdirilməsi istiqamətində də real addımlar atılmalıdır.

Şəymən