- Ankara güc balansını dəyişəcək yeni hərbi kursa start verdi
Türkiyədə Yüksək Hərbi Şuranın növbəti iclasında qəbul edilən kadr qərarları adi rotasiya prosesi kimi görünsə də, əslində Ankaranın dəyişən regional təhlükəsizlik mühitinə uyğunlaşmaq cəhdinin növbəti mərhələsidir. General və admiral korpusunun genişləndirilməsi, yeni komandanların irəli çəkilməsi və rəhbər heyətdə aparılan yenilənmə Türkiyənin qarşıdakı dövrdə hərbi idarəetməni daha çevik və operativ hala gətirmək niyyətini göstərir.
Son illərdə Türkiyə eyni vaxtda bir neçə strateji istiqamətdə aktiv siyasət yürüdür. Suriya və İraqda terrorla mübarizə əməliyyatları, Şərqi Aralıq dənizində enerji rəqabəti, Egey dənizində Yunanıstanla gərginlik, Qara dənizdə Rusiya-Ukrayna müharibəsinin yaratdığı risklər, eləcə də Cənubi Qafqazda formalaşan yeni geosiyasi reallıq Türk Silahlı Qüvvələrinin üzərinə əlavə məsuliyyət qoyur. Belə bir şəraitdə komandanlıq heyətinin yenilənməsi Ankara üçün strateji zərurətə çevrilib.
- General və admiralların sayının artırılması da təsadüfi addım deyil. Bu qərar Türkiyənin müdafiə planlamasını genişləndirdiyini, yeni əməliyyat istiqamətləri və komandanlıq strukturları yaratmağa hazırlaşdığını göstərən siqnallardan biri kimi qiymətləndirilir. Müdafiə sənayesində əldə olunan uğurların effektiv nəticə verməsi üçün peşəkar hərbi idarəetmə və müasir komandanlıq sistemi əsas şərtlərdən biridir.
Hərbi Hava Qüvvələri Komandanlığında baş verən dəyişiklik də diqqət çəkir. Son illərdə Türkiyə pilotsuz uçuş aparatları, milli döyüş təyyarəsi layihələri və hava hücumundan müdafiə sistemlərinə böyük sərmayə yatırır. Bu səbəbdən hava qüvvələrinin rəhbərliyində edilən dəyişikliklərin gələcək modernləşmə proqramları ilə əlaqəli olduğu ehtimal edilir.
Ankara üçün digər vacib istiqamət NATO çərçivəsində öhdəliklərin qorunması ilə yanaşı, müstəqil müdafiə konsepsiyasının inkişaf etdirilməsidir. Türkiyə bir tərəfdən Alyans daxilində mühüm hərbi güc statusunu saxlayır, digər tərəfdən isə milli müdafiə sənayesinə söykənən daha müstəqil təhlükəsizlik modeli formalaşdırmağa çalışır. Yüksək Hərbi Şuranın son qərarları da bu strategiyanın davamı kimi qiymətləndirilə bilər.
Cənubi Qafqaz baxımından da bu dəyişikliklər əhəmiyyətlidir. Türkiyə Azərbaycanla hərbi əməkdaşlığı dərinləşdirir, regionda kommunikasiya layihələrinin təhlükəsizliyinə xüsusi önəm verir və sabitliyin qorunmasını öz milli maraqlarının bir hissəsi hesab edir. Gücləndirilən komandanlıq sistemi Ankara üçün həm regional təsir imkanlarını artırmaq, həm də mümkün təhlükəsizlik çağırışlarına daha operativ cavab vermək məqsədi daşıyır.
- Beləliklə, Yüksək Hərbi Şurada qəbul edilən qərarlar təkcə kadr dəyişiklikləri deyil, Türkiyənin qarşıdakı illər üçün təhlükəsizlik strategiyasının, hərbi modernləşmə kursunun və regional güc balansında rolunu daha da möhkəmləndirmək niyyətinin siyasi-hərbi mesajı kimi dəyərləndirilir.
