Sonsuzluq təkcə tibbi deyil, emosional fəlakətdir
Təzyiq, qorxu, depressiya, stress və piylənmə qadınların analıq şansını əlindən alır
Aparılan genişmiqyaslı təhlil göstərir ki, qadın sonsuzluğunun yükü son üç onillikdə kəskin şəkildə artıb, yaşa görə standartlaşdırılmış göstəricilər artıb və 30 yaşlarında olan qadınlar bütün dünyada ən böyük risk altındadır. “Scientific Reports” jurnalında dərc olunmuş son məqalədə tədqiqatçılar 1990-2021-ci illər arasında sosiodemoqrafik səviyyələr, regionlar və yaşlar üzrə yayılma dəyişikliklərini təhlil edərək və gələcək illər üçün proqnozlar verməklə qadın sonsuzluğundakı qlobal tendensiyaları qiymətləndiriblər.
Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, 2021-ci ildə 110 milyondan çox qadın sonsuzluqdan əziyyət çəkir ki, bu da 1990-cı ildən bu yana 84 faiz artım deməkdir. Üstəlik, 35-39 yaş arası qadınlar daha çox bu xəstəlikdən əziyyət çəkirlər.
Təhlil Sosial-Demoqrafik İndeksin (SDI) beş kateqoriyasında qruplaşdırılan 204 ölkə və ərazini əhatə edib.
Sonsuzluğun bir fərdin deyil, bir ailənin problemi olduğunu vurğulayan mama-ginekoloq Xanım Adıgözəlova “Sherg.az”a bildirib ki, qadınlarda sonsuzluq dünya üzrə ortalama ən çox görünən bir problemdir:
“Sonsuzluq bütün dünyada milyonlarla evli cütlüyə təsir edir və qadın sonsuzluğu bütün sonsuzluq hallarının təxminən 30-40 faizini təşkil edir. Sonsuzluğun müalicəsi üçün həyat tərzi dəyişiklikləri, alternativ müalicələr və xüsusi dərmanları kimi müxtəlif qeyri-tibbi yanaşmalar olsa da, əsas sağlamlıq problemlərini həll etmək üçün tibbi müalicə lazımdır. Qadınlar sonsuzluq nəticəsində kədər, depressiya, narahatlıq və stress hiss edə bilərlər. Bu emosiyalar cəmiyyətdə uşaq sahibi olmaq üçün təzyiq, ailə qurmaq istəyi və sonsuzluq səbəbilə “zəif qadın kimi” görünmək qorxusu ilə gücləndirilə bilər”.
Həkimin sözlərinə görə, sonsuzluq ortalama 1 il ərzində, heç bir qorunma olmadan və davamlı olaraq cinsi əlaqənin olmasına baxmayaraq, hamiləlik prosesinin baş verməməsidir:
“Qadınlar yaşlandıqca yumurtaların sayı və keyfiyyətinin zəifləməsi səbəbindən onların məhsuldarlığı təbii olaraq azalır. Doğma qabiliyyəti 20-24 yaş arasında ən yüksək səviyyədədir. 30-32 yaşına qədər az səviyyədə azalan doğma qabiliyyəti 32 yaşdan sonra daha sürətlə azalır. 40 yaşından sonra bu azalma intensivləşir”.
Ginekoloq qeyd edib ki, qadın sonsuzluğuna səbəb ola biləcək digər amillərə xərçəng və onun müalicəsi, müəyyən dərmanlar və siqaret, alkoqol istifadəsi və piylənmə kimi həyat tərzi faktorları daxildir:
“Daha əvvəl də qeyd etdiyimiz kimi, 35 yaşdan yuxarı yaşın artması ilə məhsuldarlığın təbii azalması səbəbindən qadınlarda sonsuzluq riski daha yüksəkdir. Siqaret çəkmək qadınlarda sonsuzluq riskinin daha yüksək olması ilə əlaqələndirilib və həmçinin sonsuzluq müalicələrinin müvəffəqiyyət nisbətlərini azalda bilər. Həm çəkisi az, həm də artıq çəkisi olan qadınlarda hormonal balanssızlıq səbəbindən sonsuzluq riski daha yüksək ola bilər. Yüksək səviyyəli stress, hormon istehsalına və yumurtlamaya təsir göstərərək, qadınlarda sonsuzluğa gətirib çıxarır. Diabet, tiroid xəstəlikləri və otoimmun xəstəliklər kimi bəzi tibbi şərtlər qadınlarda sonsuzluq faktorlarından biridir. Ailədə sonsuzluq keçmişi olan qadınların özlərinin sonsuzluqla qarşılaşma ehtimalı daha yüksək ola bilər. Onu da deyim ki, sonsuzluq həm kişilərə, həm də qadınlara təsir edən mürəkkəb bir vəziyyətdir. Qadınlarda sonsuzluq çox vaxt məhsuldarlıqla bağlı əsas problemi göstərə bilən bir sıra əlamət və simptomlarla xarakterizə olunur. Bu əlamət və simptomların tanınması hamilə qalmağa çalışan qadınlar üçün vacibdir və dərhal həkimə müraciət etməlidirlər. Qadınlarda sonsuzluq zamanı, hər bir qadın eyni simptomlarla qarşılaşmaya bilər və bəzi qadınlar hamilə qalmağa cəhd etməyə başlayana qədər hər hansı əsas cinsi problemindən xəbərsiz ola bilərlər”.
