Tatu - döymələr çox populyarlaşıb. Nəinki yeniyetmə və gənclər, hətta yaşlı insanların da bədənlərinə tatu vurduqlarını görmək olur. Mütəxəssislər tatunun potensial sağlamlıq riskləri və yan təsirlərini araşdırıb.
“Sherg.az” “tr.mashable.com”a istinadən bildirir ki, döymə və lenfoma (lenfoma xərçəngi) arasında əlaqə haqqında həyəcanverici xəbərlər ortaya çıxıb. Bu hesabatlar 1400 lenfoma xəstəsi və xərçəngi olmayan 4000-dən çox insan üzərində aparılan araşdırmaya əsaslanır. Tədqiqatın müəllifləri döymənin xərçəng riskini artırdığını iddia etsələr də, məlumatların statistik əhəmiyyət daşımadığını izah ediblər. Tatu mürəkkəbi həqiqətən xərçəngə səbəb olarsa, bədəninin daha çox hissəsini döymə ilə əhatə edən insanlar daha yüksək risk altında olmalıdır. Ancaq sözügedən araşdırmada belə bir əlaqə tapılmayıb. Üstəlik, bu tip tədqiqatlardakı məlumatların səbəb əlaqəsini göstərib-göstərmədiyini bilmək mümkün deyil, çünki döymələri olan insanlarda lenfoma riskini artıran başqa amillər də ola bilər.
Tatu etdirdiyimiz zaman, mürəkkəb dərimizin üst qatından (epidermis) daha dərinə, "dermisə" yerləşdirilir. Bu sahə dərimizin piy qatının bir qədər yuxarısında yerləşir. Dəri hüceyrələri epidermisdə sürətlə yeniləndiyi halda, dermisdə regenerasiya daha yavaş gedir, ona görə də döymələr zamanla solmur. Tatu mürəkkəbi bədənimiz tərəfindən yad bir maddə kimi qəbul edilir və immun hüceyrələri bölgəyə cəlb olunur. Bu səbəbdən yeni döymə edilmiş dəri tez-tez iltihablanır və ya həssas olur. Bununla belə, tatuajdan sonra diqqətli qulluq əksər mənfi reaksiyaların qarşısını ala bilər. Dərinizi təmiz saxlamaq, nəmləndiricilərdən istifadə etmək, günəş işığından və sudan uzaq durmaq kimi ehtiyat tədbirləri adətən sağalma prosesini asanlaşdırır. Tatu mürəkkəbi makrofaqlar adlanan immun hüceyrələr tərəfindən udulur. Bu hüceyrələr mürəkkəb piqmentini yemək və parçalamaqda çətinlik çəkirlər, buna görə də mürəkkəb dəridə və immun hüceyrələrdə tutulur. Bu “tutma və geri götürmə” prosesi mürəkkəbin dərimizdə qalmasını təmin edir. Tatu mürəkkəbi bədən ətrafında hərəkət edə bilər, lakin adətən çox uzaqlara getmir. Mürəkkəb dəridən çıxırsa, immunitet sistemi piqmenti parçalayır və onu limfa sisteminə və ya limfa düyünlərinə yönəldir. Bu proses döymənin bulanmasına və ya solmasına səbəb ola bilər. 2018-ci ildə aparılan bir araşdırmada cərrahlar mastektomiya əməliyyatı keçirmiş xərçəng xəstəsində qara limfa düyünlərinin olduğunu və bunun onun yalançı xərçəng diaqnozu ilə müalicə olunmasına səbəb ola biləcəyini gördülər. Amma xoşbəxtlikdən həkimlər mürəkkəbin limfa düyünlərində yığılıb rəngini dəyişdiyini görüblər və bu vəziyyətin zərərsiz olduğu müəyyən edilib.
