Vaşinqton-Ankara münasibətlərinin gərginləşməsi fonunda bir qrup amerikalı konqresmen Türkiyəyə səfərə gəlib. Konqresmen Maykl Törnerin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti qardaş ölkənin Xarici İşlər və Müdafiə nazirliklərində görüşlər keçirib. Tərəflər "F-35”, "S-400” və PKK terror təşkilatı ilə bağlı məsələləri müzakirə ediblər.
Amerikalı heyət bildirib ki, əgər Türkiyə "S-400” zenit-raket komplekslərindən imtina edərsə, "F-35” qırıcıları ilə bağlı sanksiyalar aradan qalxacaq. Türkiyə tərəfi isə konqresmenlərdən Ankara hökumətinə qarşı qəbuledilməz davranışın aradan qaldırılmasını istəyib. Türk heyət PKK ilə mübarizədə Ağ Evin üzərinə götürdüyü vəzifəni yerinə yetirmədiyini vurğulayıb. Məlumat üçün bildirək ki, yaxın günlərdə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın ABŞ-a səfəri və Nyu-Yorkda həmkarı Donald Trampla görüşü gözlənilir. Ekspertlərə görə, liderlərin görüşünə qədər hər iki ölkə nümayəndə heyətləri sayəsində aradakı gərginliyi azaltmağa çalışır.
Tərəflərin yaxınlaşma cəhdlərini "Şərq”ə dəyərləndirən politoloq Vasif Əfəndiyev hesab edir ki, 2017-ci ilin may ayında reallaşan Ərdoğan-Tramp görüşündən sonra iki dövlət arasında münasibətlər zahiri görünüşcə sərtləşmiş kimi görünsə də, əslində bu təmas Türkiyə üçün xüsusi əhəmiyyətli oldu: "Türkiyənin Suriya ərazisində böyük və uğurlu hərbi əməliyyatlar keçirməsinə qarşı maneçilik törədilmədi. Bu məsələdə həm ABŞ, həm də Rusiya sözdə narazılıq bildirsə də, konkret əməli tədbirlər görmədilər. Türkiyə Suriyada daha geniş hərbi əməliyyatlar aparmaq məqsədini gizlətmir və bunu həyata keçirir. Ərdoğanın ABŞ-a nəzərdə tutulan səfərinin əsas hissəsinin də bu mövzuya həsr ediləcəyi şübhəsizdir. Böyük ehtimalla Ərdoğan Trampla bu mövzuda ümumi razılığa gələ biləcək. Ərdoğanın səfəri öncəsi Türkiyə XİN-in nümayəndə heyəti Amerikaya yollanaraq ilkin hazırlıqlar görüblər. Nümayəndə heyətinin səfərindən sonra Türkiyə prezidentinin Vaşinqtona səfər planının hazırlanması münasibətlərin istiləşməsinə işarədir. Ərdoğan xarizmatik liderdir və nəticəsiz səfərlərə getməyəcəyi də onun xarakterindən irəli gəlir”.
Siyasi şərhçi bildirib ki, Türkiyənin Rusiyadan "S-400” raketlərini almaq istəməsi NATO dövlətlərini narahat etməyə bilməz: "Hərbi alyansın quru qoşunlarının ən güclü hissəsini təşkil edən türk ordusunu itirmək nə Trampın, nə də digər müttəfiqlərin maraqlarına uyğundur. "S-400” raketlərinin alınması NATO-Türkiyə müttəfiqliyinin sonunu gətirə bilər. ABŞ tərəfinin "F-35” qırıcılarının yenidən Türkiyəyə veriləcəyi təşəbbüsü ilə çıxış etməsi isə narazılıqlara son qoymaq məqsədini güdür”.
Ekspert sentyabrın sonlarında Tehranda Rusiya, İran və Türkiyə prezidentlərinin üçlü formatda baş tutacaq görüşünə də münasibət bildirib:
"ABŞ-ın bir müttəfiq kimi Türkiyədən İrana qarşı sanksiyalara qoşulmasını istəməsi və bu istəyin ardından Türkiyənin xüsusi yanaşma sərgiləməsi Ərdoğanın manevr imkanlarını artırır. Ərdoğan səfər əsnasında İrana qarşı sanksiyaların yumşaldılmasına cəhd edəcək. Bu istəyini gerçəkləşdirə bilərsə, Tehran görüşündə Türkiyə dominant tərəf kimi iştirak edəcək”.
İsmayıl
