Azərbaycan, İran, Türkiyənin xarici işlər nazirlərinin üçtərəfli görüşündə İstanbul Bəyannaməsi imzalanıb. Görüş zamanı Azərbaycan, İran və Türkiyənin XİN rəhbərləri milli valyuta ilə ticarət etməkdə razılığa gəliblər.
İran XİN rəhbəri Məhəmməd Cavad Zərif Türkiyə-Azərbaycan və ölkəsinin işbirliyinin bölgə baxımından önəmli olduğunu bildirib: "Milli valyutamızla ticarət əlaqələri qurmaq barədə razılığa gəldik. Bu razılıq ilə iqtisadi əlaqələrimizi xarici müdaxilələrdən qorumuş olacağıq".
Son zamanlar ölkələr arasında ticarətin milli valyuta ilə aparılması gündəmi zəbt edən mövzulardandır.
Bir müddət öncə Rusiya tərəfi Türkiyə və Çinlə ticarəti milli valyuta ilə aparmağı qərara almışdı. Maraqlıdır, ölkəmizin İran və Türkiyə ilə milli valyuta mübadiləsi mümkün olacaqmı?
İqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərovun "Şərq”ə açıqlamasına görə, dövlət başçıları səviyyəsində bir neçə dəfə bu məsələ müzakirə olunub. Lakin hər üç ölkənin ticarətdə milli valyutadan istifadəsi olduqca çətin məsələdir. Çünki bunun üçün iqtisadi mexanizm hazırlanmalıdır:
"Sadəcə olaraq bəyanat verməklə, bu və ya digər razılaşmalar imzalamaqla məsələ həllini tapan deyil. Sözügedən məsələnin müvafiq iqtisadi mexanizmi yoxdur. Konkret olaraq ortaya qoyulmalıdır ki, əməliyyatlar milli valyutalar arasında hansı şəkildə həyata keçiriləcək və alqı-satqı obyekti olan məhsullar necə dəyərləndiriləcək. Yəni istənilən halda hansısa ölkənin məhsulu ölkədən kənara çıxırsa, o artıq beynəlxalq bazarda öz dəyərini ifadə etmək məcburiyyəti qarşısında qalır. Beynəlxalq bazarlarda isə əsas dəyər ölçüsü ABŞ dollarıdır. Hansı ölkə olduğu fərq etməz, son nəticədə həmin məhsulun dəyəri istər-istəməz ABŞ dolları ilə ifadə olunur. Siyasətçilərin bəyanatı ilə bu cür iqtisadi xarakterli məsələlər həllini tapa bilməz. Bu çox çətin məsələdir”.
Yeganə Bayramova
