Son vaxtlarda özünü həyat kouçu kimi təqdim edən insanların sayı artmaqdadır. Bəzi insanlar özlərini fərdi inkişaf mütəxəssisləri adlandıraraq bir sıra xəstəlikləri şüuraltı terapiya ilə müalicə etdiklərini söyləyirlər. Onlar şüuraltını təmizləyərək ağrıları sağaltdıqlarını iddia edirlər. Lakin onların əksəriyyətinin nə tibbi, nə də psixologiya təhsili var. Buna rəğmən xeyli sayda insan onların xidmətlərindən yararlanmağa can atır.
Bu mövzuda fikirlərini “Sherg.az”la bölüşən gənc fəal, araşdırmaçı Şəhla Cabbarlı hesab edir ki, saxta həkim və lisenziyasız kosmetoloqlardan sonra dietoloqlar və "həyat koçları" deyilən təbəqələrə də əl gəzdirmək lazımdır. Onun sözlərinə görə, 9-cu sinfi güc-bəla ilə bitirib, sosial şəbəkələrdə özünü “həyat koçu”, klinik psixoloq, şüuraltı terapist kimi təqdim edən şəxslər açıq-aşkar təlimlər keçirir, seanslar edirlər:
“Türkiyədə hansısa şarlatandan sertifikat almaq kiminsə həyatı ilə oynamağa əsas vermir. Araşdıranda, həmin koçların çoxunun həyatı travmalıdır. Onlar insanları necə şəfalandıracaqlar?
Yaxud dietoloq adı ilə sertifikatı olmayan kofe, çay, arıqladıcı dərmanlar və s. satışı edib, insanları aldadaraq xəstə salanlar, həmin məhsulları reklam edən şəxslər, şirkətlər cəzalandırılmalıdır.
Bir dəfə oxumuşdum ki, həmin çayların, dərmanların tərkibində narkotik əsaslar var və onlar insanlarda asılılıq yaradır.
Yadımdan çıxmamış "ruhsal koçları" da deyim; Onlar insanlara məsləhət görürlər ki, filan ritualı et, filan şamı yandır, filan duanı və s. İnsanlar araşdırmadan edirlər. Onların çoxu hansısa qara qüvvələrin ayinlərinin ayələridir. İnsanlara görünməyən qüvvələri müsəllat edirlər, sonra da dəliyə dönmüş həmin adamlardan müalicə adı ilə hər şeylərini əllərindən alırlar, özlərindən asılı hala salırlar. İnsanların canı ilə, ruhu ilə oynayırlar. Cahillik həmişə zərər gətirir. Ona görə də maariflənmək lazımdır.
Yaxınlarınızda belələrinə inanan insanlar varsa, çalışın uzaq tutun.
Bizim cəmiyyətimizə, ölkəmizin gələcəyinə sağlam bədənli, sağlam ruhlu insanlar lazımdır”.
Psixoloq Orxan Oruc isə “həyat koçu”, “yaşam koçluğu” kimi anlayışların bizə Türkiyədən gəldiyini deyib. Qardaş ölkədə bu sahənin çox məşhur olduğunu vurğulayan psixoloq qeyd edib ki, leksik mənası motivasiya terapiyasıdır:
“Bizim ölkəmizdə bu söz yenidir. Son vaxtlar çoxalmasının səbəblərindən biri cəmiyyətimizdə insanların kollektiv təfəkkürdən fərdiliyə keçməsi ilə bağlıdır. Çünki artıq hər kəs problemlərini özü həll etməyə çalışır, karyerasını, uğurunu, hansı yolla gedəcəyini özü müəyyənləşdirir. Bu məqamda kənar peşəkar xidmətlərə ehtiyac yaranır”. “Həyat koçu” ilə psixoloqun fərqli anlayışlar olduğunu qeyd edən O.Oruc bildirib ki, psixoloq bu sahə üzrə təhsil almış, psixikanın xüsusiyyətlərinə bələd olan, insanın hiss və duyğularını, psixi proseslərini başa düşən, elmi əsaslı məlumatlara yiyələnmiş bir şəxsdir: “Lakin “koç”un belə bir təhsili olmadığına görə onlar insanın hiss və emosiyalarının altında yatan mənalardan daha çox, ümumi prosesi qiymətləndirirlər. Çox təəssüf ki, ölkəmizdə “koç”lara nəzarət yoxdur, fəaliyyətlərinin qiymətləndirilməsi aparılmır. Qeyd edilən təklifin böyük həqiqət payı var. Düşünürəm ki,ən azı qeyri-hökumət təşkilatları, təhsil müəssisələri, cəmiyyət bu kimi xidmətlər təklif edən şəxsdən ilk növbədə psixologiya ilə bağlı təhsilin olub-olmamasını sorğulamalıdır. Təhsil deyəndə 1-2 aylıq, 3 günlük kurslar və sertifikatları nəzərdə tutmuram”.
