Avropa Qaz Ötürücü Sistemi Operatorları Şəbəkəsinin (ENTSOG) 8 oktyabrda dərc etdiyi hesabata görə, regionda şiddətli şaxtalar baş verərsə, Avropa bu qış 12-15% qaz çatışmazlığı ilə üzləşə bilər.
Teleqraf xəbər verir ki, 1 oktyabr tarixinə Avropa qaz anbarları bir il əvvəl 83% ilə müqayisədə cəmi 72% dolu olub.
Rusiya boru kəməri qaz təchizatını tamamilə dayandırıb. Macarıstan və Slovakiya da daxil olmaqla bəzi Aİ ölkələri Rusiya qazını almaqda davam edir.
Ən ciddi risklər, kontinental Avropanı təmin edən ən böyük dəniz qaz infrastrukturunun eyni vaxtda sıradan çıxması və Əlcəzairdən boru kəməri ilə təchizatın tamamilə dayandırılması halında yaranacaq. Soyuq qışla birlikdə bu, qaz çatışmazlığına səbəb ola və onun Qərbi Avropa ölkələrindən mərkəzi və şərq bölgələrinə nəql edilməsi imkanını məhdudlaşdıra bilər.
Eyni zamanda, Avropa getdikcə qlobal mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) bazarından asılı hala düşür. Amerika Birləşmiş Ştatları əvvəllər Rusiya tərəfindən təchiz edilən qazın əhəmiyyətli bir hissəsini əvəz edərək AB-yə ən böyük LNG təchizatçısına çevrilib.
Normal qış şəraitində belə, məhdud LNG tədarükü ilə Avropanın ehtiyat səviyyəsi 2027-ci ilin mart ayına qədər 13%-ə düşə bilər. Bu, enerji şirkətlərini istehsalı azaltmağa məcbur edə bilər.
Dünyanın mayeləşdirilmiş təbii qaz ticarətinin böyük bir hissəsinin keçdiyi Hörmüz boğazı ətrafındakı vəziyyət əlavə bir təhlükə yaradır. Gəmiçilik məhdudiyyətləri artıq Qətər və BƏƏ-dən tədarükünü azaldıb və mövcud qaz təchizatı uğrunda Avropa ilə Asiya arasında rəqabəti gücləndirib.
Cənubi və Cənub-Şərqi Avropada yerli kəsirlər pik tələbat dövrlərində 12%-ə çata bilər. Bundan əlavə, mövcud infrastruktur məhdudiyyətləri qazın qərbdən şərqi Avropaya nəqlini çətinləşdirir.
Avropa Komissiyası tələbatın və qiymətlərin kəskin artmasının qarşısını almaq üçün müvəqqəti olaraq Aİ ölkələrinə 1 noyabr tarixinə qədər saxlama tutumunun 90% əvəzinə 75-80%-ə çatmasına icazə verib.
Cümə axşamı günü Hollandiyanın TTF birjasında qazın qiyməti MVt/saat üçün təxminən 80 avro olub ki, bu da ABŞ, İsrail və İran arasında müharibə başlamazdan əvvəl olduğundan təxminən üç dəfə yüksəkdir.
