Alimlər elektron siqaret istifadəsinin Covid-19 riskini artırdığını bildirərək xəbərdarlıq ediblər.
Sherg.az xəbər verir ki, Prof. Keyt Roxfort, “The Conversation” üçün yazdığı məqaləsində xüsusilə Covid-19-a yoluxan və ya sağalma mərhələsində olan şəxslərin elektron siqaretdən dərhal imtina etmələrinin vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, vaping (elektron siqaret istifadəsi) həm infeksiya zamanı, həm də sonrasında ağciyərlərin bərpasını çətinləşdirir və qalıcı tənəffüs problemlərinə yol aça bilər.
Ağciyərlərdə ikiqat zərər
"Mirror" nəşrinin məlumatına görə, elektron siqaretin istifadəsi qan damarlarının daxili səthində qıcıqlanma və iltihaba səbəb olur. Eyni zamanda Covid-19 infeksiyası ağciyərləri iltihab yaradan molekullarla doldurur. Bu ikiqat təsir nəticəsində ağciyərlərdəki kapilyar damarlar zəifləyir, hava kisəciklərinə (alveollara) maye sızır və oksigenin keçməsi çətinləşir.
Prof. Roxfort bildirib:
“Elektron siqaret istifadəsi, virusun artıq zədələdiyi toxumalara əlavə stress yaradır. İnsan həmin anda bunu hiss etməsə belə, bu vəziyyət nəfəs darlığı, xroniki yorğunluq və sağalma prosesinin uzanması ilə nəticələnə bilər.”
Ağciyərlərin sağlam fəaliyyət göstərə bilməsi üçün “qan-hava baryeri” adlanan nazik toxuma təbəqəsinin bütövlüyü qorunmalıdır. Lakin bu struktur hava çirkliliyi, mikrozərrəciklər və infeksiyalar kimi xarici təsirlərə qarşı çox həssasdır. Roxfortun fikrincə, elektron siqaret istifadəsi bu toxumanı hətta infeksiya baş verməzdən əvvəl də zəiflədir.
Elektron siqaretin tərkibi də təhlükəlidir
Alimin sözlərinə görə, elektron siqaret buxarının tərkibindəki həll edici maddələr, ətir (aroma) kimyəvi birləşmələri və metal qalığı hissəciklər ağciyərlərdəki damarları örtən endotelyum adlı nazik hüceyrə qatına çatır və damar sağlamlığı üçün ciddi təhlükə yaradır.
2018-ci ildə aparılan bir araşdırma göstərib ki, heç siqaret çəkməmiş şəxslərdə belə elektron siqaret istifadəsi damar sağlamlığını poza bilər.
Prof. Roxfort əlavə edib ki, xüsusilə Covid-19-un geniş yayıldığı dövrlərdə elektron siqaretdən imtina etmək, ağciyərlərin və damarların bərpası üçün “təmiz mühit” yaratmaq baxımından çox vacibdir.
Beyni və ürəyi də təsirləndirir
Yaxın zamanda dərc olunan digər bir tədqiqatda bildirilib ki, elektron siqaret istifadəsi demensiya (yaddaş itkisi), ürək-damar xəstəlikləri və orqan çatışmazlığı riskini də artıra bilər.
