Hər kəs hiss edəcək: Yer kürəsində radiasiya qasırğası başlayıb
Yusif Nəzərli
07:23 01.02.2024
Hadisə
511
Günəş parlamasından sonra Yer kürəsində radiasiya qasırğası başlayıb.
Bu, planetimizdə radio rabitəsinə, subpolyar enliklərdə isə naviqasiyaya mənfi təsir edə bilər.
Qeyd edək ki, yanvarın 29-da güclü günəş partlayışı baş verib. Onun müddəti 61 dəqiqə olub.
Günəş partlamasından sonra Yer kürəsində radiasiya qasırğası başlayıb. Gücünün 9 ballıq şkala üzrə 7-8-ə qədər olacağı və yanvarın 31-i saat 16:00-a qədər davam edəcəyi gözlənilir.
Günəş Astronomiya Laboratoriyasının məlumatına görə, radiasiya qasırğası Yerin maqnitosferinə təsir edəcək.
Partlayış və tac kütləsinin irimiqyaslı atılması Yerlə üzbəüz olan Günəş ləkəsinin sağa doğru (şəkildə) irəliləməsindən sonra baş verib.
Ekoloq Andrey Frolov isə günəş alovlarının Yerin tarixinə təsirindən danışıb: “Kazan Federal Universitetinin Fizika İnstitutunun araşdırmasına görə, Günəş 2025-ci ildə növbəti aktivlik dövrünün zirvəsinə çatacaq və Yer kürəsini Günəş fırtınası vuracaq ki, bu da “İnternet apokalipsisi”nə səbəb ola bilər.
Bu fenomenin yaratdığı elektromaqnit impulsları elektrik şəbəkələri və elektronika üçün dağıdıcı nəticələrə səbəb olacaq ki, bu, bəşəriyyət üçün də təhlükəlidir. 2025-ci ilin fırtınası isə bütün dünyada kompüterlərin işində ciddi nasazlıqlara və elektrik enerjisinin kəsilməsinə səbəb ola bilər.
Astronom Nazim Həsənov “Sherg.az”a açıqlamasında baş verən hadisələrin elmi baxımdan qeyri-adi hal olmadığını deyib. Onun sözlərinə görə, günəşdə partlayış uzun illərdən bəri təkrarlanan təbiət hadisələrindən biridir.
"Günəşdə baş verən partlayışlar elm baxımından 5 səviyyədə ölçülür. Bunlar astronomiyada A, B, C, M və X kimi hesablanır. Hesablamalara görə, A zəif, X isə güclü partlayışdır.
Beynəlxalq alimlərin araşdırmasında isə indi baş verən hadisənin isə X partlayış növünə aid edilir. Qeyd olunub ki, Günəşdə yanvarın 29-da baş verən partlayış beş-altı gün əvvəl baş versəydi, planetimiz ən azı 1859-cu ildəki “Super Günəş fırtınası”nın analoqunu, ən çoxu isə heyvanlar aləminin bir hissəsinin yeni kütləvi məhvi və bəşər sivilizasiyaları tarixində ən güclü geomaqnit qasırğası ilə üzləşərdi.
Lakin partlayış və tac kütləsinin irimiqyaslı atılması bir həftədən artıqdır ki, Yerlə üzbəüz olan Günəş ləkəsinin sağa doğru (şəkildə) irəliləməsindən sonra baş verib.
Sadəcə, şüalanmanın əsas trayektoriyası Yerin yaxınlığından keçir deyə Yer kürəsində artıq radiasiya qasırğası başlayıb. Radiasiya gücü beşballıq şkala ilə S2 dəyərinə yüksəlib. Bu, bütün planetdə radio rabitəsində, qütbətrafı enliklərdə isə naviqasiyada əhəmiyyətli problemlərə səbəb olub.
Geomaqnit qasırğasının Yerə gəlişi dünəndən başlayıb və bu gün də davam edir.
Günəş partlamaları zamanı Yerdə maqnit qasırğasının yarandığını vurğulayan astronom günəşdəki maqnit aktivliyinə diqqət çəkib: “Bu da hər 11 ildən bir baş verir. Orada maqnit sahəsinin intensivliyi böyük olur. Sonradan yavaş-yavaş zəifləyir, maqnit ləkələrinin sayı azalır. Buna Günəşin maqnit tezliyi deyilir. Bu zaman Günəşdəki maqnit ləkələrin miqdarı, aktivlik, baş verən partlayışlar və mərkəzdən atılan qaynar plazmaların da miqdarı çox olur. Qamma mərkəzində şüalanmanın enerjisi də çoxalır. Bu da Yerə həm şüalanma şəklində təsir edir, həm də Yerdə maqnit qasırğaları əmələ gətirir. Biz də bunu hiss edirik”.
Oxşar xəbərlər
Xəbər lenti
Hamısına bax
Prezident İlham Əliyev Məsud Pezeşkianla görüşüb - YENİLƏNİB
16:04 09.10.2026
Gündəm
“Türkmənistan üçün Azərbaycan Qərbə açılan qapıdır” - Azər Həsrət
15:11 09.10.2026
Siyasət
Türkiyədə Beynəlxalq Nəsimi Simpoziumu keçiriləcək
15:10 09.10.2026
Mədəniyyət
Xəzərin xilası tək bir ölkənin gücü ilə mümkün deyil
14:52 09.10.2026
Aktual
Yunanıstan ABŞ-dən milyardlıq silah alacaq
14:47 09.10.2026
Dünya
Prezident İlham Əliyev Məsud Pezeşkianla görüşüb - YENİLƏNİB
14:42 09.10.2026
Gündəm
Milli Məclisin növbəti iclasının vaxtı və gündəliyi açıqlanıb
14:42 09.10.2026
Gündəm
Azərbaycan-Türkmənistan ittifaqı yeni güc mərkəzi yaradır - TƏHLİL
14:38 09.10.2026
Gündəm
NATO İtaliyada nüvə təlimlərinə başlayacaq
14:16 09.10.2026
Dünya
Cari ilin 9 ayında velosiped qəzalarında 9 nəfər ölüb
13:51 09.10.2026
İnfrastruktur
İrana yeni hücum planı Trampa təqdim edildi
13:29 09.10.2026
Gündəm
Nobel Sülh mükafatı laureatı məlum oldu
13:16 09.10.2026
Dünya
Sabah Bakıya fasilələrlə yağış yağacaq
12:51 09.10.2026
Ekologiya