Çay gündəlik həyatın bir hissəsi olaraq tez-tez istehlak edilir. Ancaq mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, gündə üç-dörd fincandan artıq çay içilməsi müxtəlif sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Xüsusilə, tərkibindəki kafein və taninlər (acılıq və büzüşdürücü dad) səbəbilə, həddindən artıq çay istehlakı dəmir çatışmazlığından ürək döyüntüsünə qədər bir çox riski özü ilə gətirir.
Tanın demirə mane olması problemi
Sherg.az xəbər verir ki, bitki əsaslı qidalanma tərzini seçən insanlarda daha sıx müşahidə edilən dəmir çatışmazlığı, çaydakı taninlərin dəmirin orqanizm tərəfindən sorulmasını əngəlləməsi ilə tətiklənə bilər. Xüsusilə yemək zamanı içilən çay, bədənə qəbul edilən dəmirin effektiv istifadəsini çətinləşdirir. Mütəxəssislər çayın yeməkdən ən az bir saat sonra içilməsini tövsiyə edirlər.
Kafein narahatlıq və yuxusuzluq yarada bilər
Kafein baxımından zəngin olan qara və yaşıl çaylar yüksək miqdarda qəbul edildikdə narahatlıq, əsəbilik, yuxu pozğunluğu və baş ağrılarına səbəb olur. Günlük kafein qəbulu 400 mq-ni keçdikdə əllərdə titrəmə, ürək döyüntüsü və yuxusuzluq kimi əlamətlər daha çox ortaya çıxır.
Hamilələr və ürək xəstələri diqqətli olmalıdır!
Hamiləlik dövründə yüksək kafein qəbulu aşağı doğum çəkisi və düşüklə əlaqələndirilir. Bu səbəbdən sağlamlıq qurumları hamilə qadınların günlük kafein qəbulunu 200 mq ilə məhdudlaşdırmasını tövsiyə edir. Ürək xəstələri üçün də oxşar xəbərdarlıqlar keçərlidir. Kafein qısa müddətli olaraq qan təzyiqini artıra və ürək ritmində pozuntulara səbəb olur.
Həzm problemləri
Yüksək tanin tərkibi, mədə həssaslığı olan şəxslərdə turşu reflüsünə və ürəkbulanmasına səbəb ola bilər. Aclıq vaxtı içilən çay bu təsiri daha da artırır. Mütəxəssislər çayın südlə qarışdırılmasını və ya daha yüngül növlərə üstünlük verilməsini tövsiyə edirlər.
Kafein eyni zamanda asılılıq yarada biləcək xüsusiyyətlərə də malikdir. Daimi istifadə zamanı bədən tolerantlıq göstərir və insan daha çox kafeinə ehtiyac duyur. Bu hal çay içilmədikdə yorğunluq və baş ağrısı kimi yoksunluq əlamətlərinə səbəb olur.
Sümük sağlamlığına təsiri
Çay bitkisinin yetişdiyi torpaqlardan mənimsənilən qurğuşun, alüminium və flor kimi maddələr də risk yaradır. Xüsusilə müntəzəm və çoxlu çay içən insanlarda bu maddələrin bədəndə toplanma riski artır. Bundan əlavə, kafein sidik vasitəsilə kalsiumun atılmasını artıraraq uzun müddətli dövrdə sümük sağlamlığına mənfi təsir edə bilər.
Nə qədər çay içilməlidir?
Qidalanma mütəxəssisləri sağlam insanlar üçün gündə 3-4 fincan çayın ümumilikdə təhlükəsiz olduğunu bildirirlər. Ancaq fərdi tolerantlıq fərqli olduğundan bədənin reaksiyalarına diqqət yetirmək vacibdir. Mütəxəssislər çayın xoş bir vərdiş olaraq qalması üçün ölçülü şəkildə içilməsini tövsiyə edirlər.
Alternativ olaraq nələr içilə bilər?
Kafeinsiz bitki çayları, ağ çay və rooibos kimi az kafeinli seçimlər həm hamilə qadınlar, həm də uşaqlar üçün daha təhlükəsiz alternativlər olaraq önə çıxır. Bununla belə, hər bitki çayının tərkibi fərqli olduğu üçün xüsusilə xroniki xəstəliyi olanların məhsul etiketlərini diqqətlə oxuması tövsiyə olunur.
"Artıqlığın ziyan olduğu" prinsipi bir daha çay üçün də elmi sübutlarla təsdiqləndi. Ölçünü aşmadan çay içmək, sağlamlığa uyğun bir vərdiş formalaşdırmağa kömək edə bilər.
