Türkiyənin İzmir şəhərində xüsusi bir xəstəxanada çalışan tibbi onkologiya mütəxəssisi professor İbrahim Petekkaya və komandası dəri xərçəngi olan xəstəni ağciyər xərçənginin müalicəsində istifadə edilən ağıllı dərmanlarla müalicə edib.
“Sherg.az” “Milliyet.com.tr”yə istinadən xəbər verir ki, türk həkimlərin böyük uğuru sayəsində ağ ciyər xərçəngi dərmanı ilə dəri xərçənginin gedişatı dayandırılıb. İ.Petekkaya və komandasının üzvü molekulyar biologiya və genetika mütəxəssisi Aybike Erdoğan Atay uğurlarının təfərrüatlarını açıqlayıb. İbrahim Petekkaya, “biz artıq onkoloji mərkəzimizdə fərdiləşdirilmiş onkoloji müalicələrə daha çox diqqət yetirməyə başlamışıq. Xəstələrdən aldığımız genetik materialın, yəni şişdən əldə etdiyimiz genetik materialın NGS hesabatına görə, həmin xəstələrə veriləcək ən uyğun müalicə ilə maraqlanırıq. Öz tibb bacımızın anası bu yaxınlarda dəri xərçəngi keçirdi. Xəstənin toxuması və qan nümunəsi yeni nəsil sekvens analizi üçün Amerikadakı özəl laboratoriyaya göndərilib. DNT və RNT əsaslı genetik analizlər nəticəsində xəstədə hansı genlərin differensiasiya olunduğu müəyyən edilib. Burada MET-in hüceyrə səviyyəsində həddindən artıq ifadə edildiyini gördük. Hüceyrə daxilində həddindən artıq zülalın əmələ gəlməsinə səbəb olub-olmadığını yoxlamaq üçün bir patoloq tərəfindən toxuma ləkələndik. Bəli, həqiqətən də, bu dəyişikliyin bu şişin yayılmasına səbəb olduğunu gördük. Dəri xərçəngində ağciyər xərçəngi üçün təyin olunmuş dərmanı istifadə etməyə başladıq və bir neçə dəfə kimyaterapiya aldığımız, lakin cavab ala bilmədiyimiz rezistent xəstədə iki kombinə edilmiş smart dərmanın tətbiqindən sonra dəri zədələrinin çox tez kiçildiyini gördük, solğunlaşdı və hətta nekrozdan əziyyət çəkdi. Qaraciyərdə və sümükdə geniş metastazlarda reqressiya olduğunu görmək bizi çox sevindirdi. Ümid edirik ki, bütün xəstələrimizi bu yolla sağaldarıq. “Askar edilən molekulyar dəyişiklik xəstənin nadir görülən şişinin ilk müalicəsidir və biz onu dünya ədəbiyyatına daxil etmək üçün çap etmək mərhələsindəyik. Petekkaya Beynəlxalq Molekulyar Onkologiya Dərnəyini qurduqlarını və türk onkologiyasını daha da inkişaf etdirmək üçün araşdırmalar apardıqlarını da əlavə edib. Tibbi onkologiya mütəxəssisi İ.Petekkaya qeyd edib ki, DNT, RNT və xromosomların yenidən qurulmasında fərqlər görünür: “Yəni insanın öz xərçənginə səbəb olan molekulyar səbəbi tapmağa çalışırıq. Bu aşkar edilən nöqtə mutasiya ola bilər, ifadədə fərqliliklər ola bilər və ya xromosomlarda yenidən düzülmə nəticəsində qaynaşma geni ola bilər. Bunları ədəbiyyatda araşdırırıq və insanda xərçəngə səbəb olan əsas mexanizmləri tapmağa çalışırıq. Mövcud məlumatlarla bilinmirsə, kompüter əsaslı alətlərlə aşkar edilən dəyişikliklərin funksional zülaldakı əkslərinə baxırıq. Bütün bunların nəticəsində xəstənin şişinə hansı hədəflənmiş müalicələri verə biləcəyimizi müəyyən edirik. Bu yolla öz xərçəngində əsas hərəkətverici mexanizmləri susdurmağa çalışırıq. "Bu yolla, biz molekulyar və klinik məlumatları birləşdirərək fərdiləşdirilmiş müalicə yanaşması təklif edirik”.
