Uzun zamandır müzakirəsi ləngiyən "Elm haqqında” qanun layihəsi fevralın 24-də parlamentin plenar iclasında müzakirəyə çıxarılacaq. Məlumata görə, 8 fəsil və 47 maddədən ibarət yeni qanun layihəsində bu sahədəki bütün boşluqların doldurulması məsələsi öz əksini tapıb.
Layihəyə əsasən, Azərbaycanın elm adamları öz elmi nəticələrini və məhsullarını xarici ölkələrdə sərbəst sata biləcəklər. Bundan başqa, sənəddə gənc alimlərə və elmi işçilərə mənzillə təmin olunmaları məqsədilə güzəştli kreditlər və torpaq sahələri ayrılması da nəzərdə tululur.
Dəyişiklikləri dəyərləndirən professor, ictimai-siyasi xadim Şahlar Əsgərov "Şərq”ə açıqlamasında qeyd edib ki, alimi mənzillə təmin etmək problemdən çıxış yolu deyil. Onun qənaətincə, elmin inkişafına nail olmaq üçün alimin əməkhaqqını yüksəltmək lazımdır: "Evin elm xadiminə heç bir aidiyyəti yoxdur. Alimə yüksək maaş verilməlidir. Gənc alimlərin sayını çoxaltmaq istəyirlərsə, onların hərbi xidmət məsələsinə yenidən baxılsın və elm adamlarının əməkhaqqı yüksəldilsin. Ev verməklə iş bitmir”.
"Elm adamlarının öz elmi məhsullarını xarici ölkələrdə sərbəst sata biləcəklər” iddiasına gəlincə, professor söyləyib ki, intellektual məhsulu satmaq asan iş deyil: "Bunun üçün yüksək əzmkarlıq tələb olunur”.
Filologiya elmləri namizədi Vurğun Əyyub söyləyib ki, ölkənin elm və təhsil həyatını dirçəltmək üçün beynəlxalq təcrübəni dəqiq öyrənmək lazımdır: "Hər şeydən öncə, elmin idarə edilməsindəki sistemi dəyişmək haqqında düşünülməlidir. Köhnə sistemə yamaqlar vurmaqla elmdə inkişaf olmayacaq. Hətta alimlərimizə nə qədər güzəştlər verilsə belə, elmi sahədə tərəqqi əldə etmək çətin olacaq. Elmin idarə edilməsi, elmə təşviq və s. məsələlərdə yeniliklər tətbiq olunmalıdır. Sovet sistemi ilə irəli getmək mümkün deyil”.
Sözügedən qanun layihəsinin müzakirəsində iştirak etdiyini söyləyən tarix elmi üzrə fəlsəfə doktoru, təhsil üzrə ekspert Məhərrəm Zülfüqarlı diqqətə çatdırıb ki, proqramda müsbət cəhətlər çoxdur: "Bununla yanaşı, yaxşı olardı ki, qanunda əməkhaqqına dair yer alan maddələr dəqiq göstərilsin. Əlavələrə görə, yalnız elmlər namizədi və elmlər doktorları cüzi maaş artımı ilə fərqlənirlər. Yəni elmlər namizədlərinin əməkhaqqına 200, elmlər doktorunun maaşına isə 300-400 manat əlavə oluna bilər. Zənnimcə, artım qanunda öz əksini konkret olaraq tapmalıdır. Bu, gənclər üçün də stimul rolunu oynayacaq. Çünki gənclərin elmə gəlməsinə stimul yoxdur. Kasıb sahə olduğu üçün elmə gələnlərin sayı çox azalıb. Əsasən alimlərin və ya elm adamlarının maaşının artırılmasına fikir verilməlidir”.
Ayyət Əhməd
