Buna görə də problemin həlli məsuliyyəti 3 tərəf arasında bölüşdürülməlidir
Konstitusiya Məhkəməsinin xarici valyuta ilə götürülmüş kreditlərin qaytarılması qaydası haqqında qərarını şərh edən deputatlar və ekspertlər bu qərarın əsaslandırılmamış olduğunu deyib. Onlar Məhkəmənin bu qərarının birmənalı olaraq bankların xeyrinə olduğu qənaətindədir. Düşünürlər ki, ən azından banklar xarici valyutada kredit borcu olan vətəndaşların vəziyyətini nəzərə almalıdır.
İqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərov isə "Şərq”ə açıqlamasında özünün fərqli düşüncələrini bəyan edib:
"Deməzdim ki, Konstitusiya Məhkəməsi sözügedən qərarında bankların tərəfini tutub. Burada sadəcə olaraq, məntiq əsas götürülüb. İstənilən halda, borca girən tərəf risk altına girir. Devalvasiya normal iqtisadiyyatı olan ölkələrdə adi bir prosesdir.
Və mərhələlərlə demək olar, hər zaman baş verir. Və maliyyə bazarında da hər bir iştirakçı bunu nəzərə alaraq işini qurur və yaxud addım atıb fəaliyyət göstərir. Məsələ bundadır ki, bizdə neftə görə, o cümlədən valyuta bazarımız sərbəst tənzimlənməyindən uzun müddət idi, bu, baş vermirdi. Ancaq bu, o demək deyildi ki, o, heç vaxt baş verməyəcək.
Əslində, banklar özləri də riskə gediblər. Yəni, istənilən halda devalvasiya baş verə biləcəyini nəzərə almayaraq, dollar ilə kredit vəsaitlərini paylayıblar”.
Ötən ayın əvvəlinədək vaxtı keçmiş kreditlərin həcminin 2 milyard manata yaxın olduğunu xatırladan ekspert hesab edir ki, onların ümumi kredit portfelində payının 15 faizə yaxın təşkil etməsi çox ciddi faktordur: "Banklar 7501.2 milyon manat milli valyutada, 4669.5 milyon manat ekvivalentində isə xarici valyutada kredit veriblər. Manatla kreditlər üzrə vaxtıkeçmişin həcmi 845.5 milyon, xarici valyutada kreditlər üzrə isə 936,6 milyon manat təşkil edir.
Nə banklar, nə biznes, nə də əhali bu kreditlərin ödənməsi, yaxud bağlanması işinin öhdəsindən təkbaşına gələ bilər. Bu qədər vəsaiti birdəfəlik dövlətin üzərinə götürməsi də qeyri-mümkündür və düzgün deyil.
Buna görə də problemin həlli məsuliyyəti 3 tərəf arasında bölüşdürülməlidir. Yeri gəlmişkən, bu məqsədlə Azərbaycan Beynəlxalq Bankın təcrübəsindən istifadə edilə bilər. Bunun üçün də hökumət tərəfindən kompleks tədbirləri əhatə edən böyük bir plan hazırlanmalı və bütün banklar restrukturizasiya olunmalı, problemli kreditlərin bağlanması üçün məsuliyyət əhali, Mərkəzi Bank, kommersiya bankları arasında ədalətli şəkildə bölüşdürülməlidir”.
Şəymən
